Սնունդ գաստրիտի դեպքում

Եթե ձեզ թվում է, թե գաստրիտը միայն դեղերով բուժվող մի պարզ բան է, միայն երբեմնի սրտխառնոց կամ փորի ցավ է, ապա խորապես սխալվում եք։ Ստամոքսի բորբոքումը՝ գաստրիտը, լուրջ խնդիր է, որը առանց պատշաճ ուշադրության, հատկապես առանց ճիշտ գաստրիտի սննդակարգի, կարող է բերել շատ ավելի վտանգավոր բարդությունների։ Մեր երկրում հաճախ ենք լսում. «Մի դեղ կխմեմ, կանցնի»։ Ոչինչ չի անցնում, եթե չեք հասկանում, որ դեղը միայն ժամանակավոր օգնություն է, իսկ իրական բուժումը ձեր ափսեում է։ Եկեք անկեղծ խոսենք. ձեր ստամոքսի առողջությունը ուղիղ կապ ունի նրա հետ, թե ինչ եք ուտում և ինչպես եք վերաբերվում ձեր մարսողությանը։ Ես տեսել եմ հազարավոր դեպքեր, երբ մարդիկ, անտեսելով գաստրոէնտերոլոգի խորհուրդները, տարիներ շարունակ տառապել են, մինչև որ հասել են անդառնալի վիճակի։ Մի՛ կրկնեք այդ սխալը։

Ի՞նչ է գաստրիտը, և ինչո՞ւ է այն այդքան կոպիտ վերաբերմունք պահանջում

Ստամոքսը մի պարկ չէ, ուր կարելի է լցնել ամեն ինչ, ինչ ձեռքի տակ կա։ Այն շատ նուրբ և բարդ օրգան է։ Գաստրիտը ստամոքսի լորձաթաղանթի բորբոքումն է, որը կարող է առաջանալ բազմաթիվ պատճառներից՝ սթրես, վատ սնունդ, ալկոհոլ, որոշ դեղամիջոցներ կամ Heliobacter pylori բակտերիա։ Երբ ստամոքսի լորձաթաղանթը բորբոքվում է, այն կորցնում է իր պաշտպանիչ հատկությունները, դառնում է զգայուն, և ցանկացած սխալ քայլ սննդակարգում կարող է առաջացնել սուր ցավ, այրոց, սրտխառնոց և փքվածություն։ Սա ձեր մարմնի ազդանշանն է, որ պետք է կանգ առնել և փոխել կյանքի ռիթմը։ Մարդիկ հաճախ գալիս են բժշկի՝ արդեն տասնյակ տարիներ տառապելուց հետո, երբ հիվանդությունն անցել է քրոնիկ փուլ։ Սա է մեր իրականությունը, բայց պետք է ջանք չխնայել այն փոխելու համար։

Ինչպե՞ս է սնունդը ազդում գաստրիտի վրա. Ձեր ամենօրյա ընտրությունների կարևորությունը

Ձեր ամեն ուտած կտորը կամ օգնում է ձեր ստամոքսին, կամ էլ դառնում է նրա ամենամեծ թշնամին։ Դեղերը վերացնում են ախտանշանները, բայց չեն բուժում հիվանդության արմատը, եթե դուք շարունակում եք սխալ սնվել։ Ճիշտ գաստրիտի սննդակարգը նման է սպեղանու, որը ոչ միայն հանգստացնում է բորբոքված լորձաթաղանթը, այլև օգնում է դրան վերականգնվել։ Սա միակ ճանապարհն է կանխելու խոցերի, էրոզիաների և ավելի լուրջ հիվանդությունների առաջացումը։

Ինչ պետք է ՄԻ՛ ՈՒՏԵՔ գաստրիտի դեպքում. Թշնամիներն ափսեում

Այս ցանկը պարզապես խորհուրդ չէ, այլ պարտադիր կանոն։ Անտեսեք այն, և ստամոքսի ցավը ձեր հավատարիմ ուղեկիցը կդառնա։

• Կծու և թթու սնունդ. Բոլոր տեսակի համեմունքները, հատկապես կարմիր պղպեղը, ադժիկան, մանանեխը, քացախը։ Դրանք ուղիղ հարվածում են բորբոքված լորձաթաղանթին, առաջացնելով սուր այրոց և ցավ։ Թթու վարունգ, թթու կաղամբ, ցիտրուսային մրգեր (հատկապես դատարկ ստամոքսին)՝ նույնպես արգելված են։
• Տապակած և յուղոտ ուտեստներ. Ֆրի, տապակած կարտոֆիլ, քյուֆթա, յուղոտ միս, ճարպոտ կաթնամթերք։ Դրանք դժվարությամբ են մարսվում, մեծացնում են ստամոքսի ծանրաբեռնվածությունը և խթանում թթվի արտադրությունը։ Մոռացեք դրանց մասին։
• Ալկոհոլ և գազավորված ըմպելիքներ. Դրանք ստամոքսի լորձաթաղանթի գլխավոր թշնամիներից են։ Ալկոհոլը քայքայում է պաշտպանիչ շերտը, իսկ գազավորված ըմպելիքները փքվածություն և ցավ են առաջացնում։
• Ծխախոտ. Սա ուտելիք չէ, բայց պարտադիր նշելու բան է։ Ծխելը կտրուկ վատթարացնում է գաստրիտի ընթացքը՝ սեղմելով արյունատար անոթները և խոչընդոտելով լորձաթաղանթի վերականգնմանը։
• Սուրճ, թունդ թեյ. Դրանք նույնպես խթանում են ստամոքսահյութի արտադրությունը։ Առավոտյան դատարկ ստամոքսին սուրճ խմելը գաստրիտով մարդու համար ինքնասպանության պես բան է։
• Շոկոլադ, թխվածքաբլիթներ, քաղցրավենիք. Դրանք կարող են խթանել թթվի արտադրությունը և դանդաղեցնել մարսողությունը, ինչը վատ է գաստրիտի ժամանակ։
• Կոշտ, չմշակված բանջարեղեն և մրգեր. Հում սոխ, սխտոր, բողկ, կաղամբ։ Դրանք կարող են մեխանիկորեն գրգռել ստամոքսը։ Մրգերից խուսափեք շատ թթուներից (կիտրոն, նարինջ)։
• Արագ սնունդ (ֆասթ-ֆուդ) և կիսաֆաբրիկատներ. Դրանք լի են արհեստական հավելումներով, ճարպերով և համեմունքներով, որոնք ոչ միայն վնասակար են, այլև հղի են լուրջ բարդություններով։

Ինչ պետք է ՈՒՏԵՔ գաստրիտի դեպքում. Բարեկամներն ափսեում

Այս սնունդը կօգնի հանգստացնել ստամոքսը և կնպաստի նրա վերականգնմանը։

• Շիլաներ. Վարսակաձավարը, բրինձը, հնդկաձավարը եփած կամ շիլայի տեսքով ստամոքսի լավագույն ընկերներն են։ Դրանք ծածկում են լորձաթաղանթը պաշտպանիչ շերտով, հանգստացնում են բորբոքումը։ Եփեք ջրով կամ քիչ յուղայնությամբ կաթով։
• Աղիքային միս և ձուկ. Հավի կրծքամիս (առանց կաշվի), հնդկահավ, ճագար, ոչ յուղոտ ձուկ (օրինակ՝ ձողաձուկ, հեք)։ Եփեք շոգեխաշած, եփած կամ ջեռոցում։ Միսը մանր կտրատած կամ աղացած տեսքով։
• Բանջարեղեն. Կարտոֆիլ, գազար, բրոկոլի, ծաղկակաղամբ, դդմիկ։ Եփեք շոգեխաշած կամ ջրում, կերեք պյուրեի տեսքով։ Սա էական է, որպեսզի չգրգռեք ստամոքսը։
• Մրգեր. Քաղցր խնձոր (թխած), բանան, տանձ։ Կերեք քերած վիճակում կամ մաքրած կեղևից։
• Կաթնամթերք. Ոչ յուղոտ կաթ, կեֆիր, կաթնաշոռ, թթվասեր (փոքր քանակությամբ)։ Սրանք պետք է թարմ լինեն և չլինեն շատ թթու։
• Հաց. Միայն երեկվա կամ չորացրած սպիտակ հաց։ Թարմ հացից խուսափեք, այն փքվածություն է առաջացնում։
• Ձու. Միայն փափուկ եփած կամ շոգեխաշած ձվածեղ։
• Ապուրներ. Բանջարեղենային ապուր-պյուրեներ, լորձային ապուրներ (շիլայից)։

Ճիշտ սնվելու կանոններ. Ժամանակացույց և սովորություններ

Միայն ճիշտ սնունդը բավարար չէ։ Կարևոր է նաև, թե ինչպես և երբ եք ուտում։

1. Հաճախակի և քիչ քանակությամբ. Օրը 5-6 անգամ կերեք փոքր չափաբաժիններով։ Սա թույլ է տալիս ստամոքսին չծանրաբեռնվել և պահպանել թթվայնության մակարդակը կայուն։ Մի՛ սպասեք, մինչև սովից ստամոքսը սկսի ցավել։
2. Մանրակրկիտ ծամել. Ամեն կտոր պետք է լավ ծամել, որպեսզի ստամոքսի աշխատանքը հեշտանա։ Հակառակ դեպքում ստամոքսը ստիպված է ավելորդ աշխատանք կատարել, ինչը վատ է բորբոքված լորձաթաղանթի համար։
3. Մի՛ շտապեք և մի՛ ուտեք քայլելիս. Կերեք հանգիստ մթնոլորտում, առանց հեռուստացույցի կամ հեռախոսի շեղումների։
4. Ջուրը կարևոր է. Օրվա ընթացքում խմեք բավարար քանակությամբ ջուր (առնվազն 1.5-2 լիտր)։ Բայց ջուրը պետք է խմել ուտելուց 30 րոպե առաջ կամ 1 ժամ հետո։ Ուտելու ընթացքում ջուր խմելը նոսրացնում է ստամոքսահյութը։
5. Խուսափեք շատ տաք կամ շատ սառը սննդից. Ուտելիքը պետք է լինի գոլ, հարմար ջերմաստիճանի։ Շատ տաքը կամ շատ սառը սնունդը գրգռում են ստամոքսը։

Հայաստանյան իրականություն. Անտեսված խորհուրդներ և հավատալիքներ

Մեզ մոտ հաճախ են մարդիկ փորձում բուժվել «ժողովրդական մեթոդներով»՝ խոտաբույսերով, թուրմերով, առանց իմանալու դրանց ազդեցությունը ստամոքսի վրա։ Կամ էլ ասում են. «Մի կտոր միս ուտեմ, կուշտ կլինեմ, ցավը կանցնի»։ Սա մոլորություն է։ Եթե ձեր ստամոքսը բորբոքված է, ապա յուղոտ միսը միայն կվատթարացնի իրավիճակը։ Մեկ այլ տարածված սխալ է քրոնիկ գաստրիտը պարզապես «սթրեսի հետևանք» համարելը և չփորձելը փոխել սննդակարգը։ Սթրեսը կարող է լինել պատճառ, բայց սխալ սնունդը այն մշտապես բորբոքում է։ Մեր մոտ ընդունված է նաև մինչև վերջ քաշել, չգնալ բժշկի, հատկապես պոլիկլինիկայի հերթերից խուսափելու համար։ Բայց հավատացեք, ուշացած բուժումն ավելի թանկ է նստում և՛ առողջության, և՛ գումարի վրա։ Ավելի լավ է ժամանակին դիմել գաստրոէնտերոլոգին և հստակ գաստրիտի սննդակարգ ստանալ։

Երբ պետք է դիմել բժշկի. Ազդանշաններ, որոնք չի կարելի անտեսել

Սննդակարգը գաստրիտի բուժման հիմքն է, բայց այն չի փոխարինում բժշկի այցելությանը։ Եթե ունեք ստամոքսի սուր ցավեր, կրկնվող այրոց, սրտխառնոց, փսխում, քաշի անբացատրելի կորուստ կամ սև կղանք, անհապաղ դիմեք բժշկի։ Սրանք վտանգավոր ախտանշաններ են, որոնք կարող են վկայել խոցի կամ այլ լուրջ հիվանդությունների մասին։ Մի՛ խաղացեք ձեր առողջության հետ։

Հիշեք, որ ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։ Այն միայն դեղահաբ չէ, որը պետք է խմել, այլ կյանքի կանոն, որին պետք է հետևել։ Գաստրիտը բուժելի է, եթե դուք լուրջ եք վերաբերվում ձեր սննդակարգին և հետևում եք մասնագետի խորհուրդներին։ Մի սպասեք, մինչև հիվանդությունը հասնի այնպիսի փուլի, երբ բուժումը դառնա շատ ավելի բարդ և երկարատև։

Անկախ նրանից, թե գաստրիտի որ փուլում եք, ճիշտ սնվելը ձեր ամենամեծ օգնականն է։ Միայն համակարգային և հետևողական մոտեցումը կապահովի երկարատև արդյունք։

Ստացեք սննդակարգի պլան