Շատերը մտածում են՝ «ատամի ցավը անխուսափելի է։ Երբ սկսի ցավել, այդ ժամանակ էլ կգնամ բժշկի»։ Սա ոչ թե մտածելակերպ է, այլ իրականության հետ կապ չունեցող միֆ։ Ատամի ցավը նորմալ չէ, և հաճախ այն վկայում է այնպիսի խնդրի մասին, որը շատ ավելի վաղ կարելի էր կանխարգելել կամ բուժել։ Մի սպասեք, մինչև ցավը ձեզ կստիպի գնալ ստոմատոլոգի մոտ։ Ժամանակին կանխարգելումը և բուժումը փրկում են ոչ միայն ատամները, այլև նյարդերը, ժամանակը, և ամենակարևորը՝ առողջությունը։
Մեր մոտ մարդիկ հաճախ մինչև վերջին պահը ձգձգում են ստոմատոլոգ այցելելը։ Կամ վախից, կամ ժամանակի բացակայությունից, կամ էլ ուղղակի կարծում են, թե «ինքնիրեն կանցնի»։ Բայց ատամների հետ կապված ոչինչ ինքնիրեն չի անցնում։ Ընդհակառակը, վիճակը գնալով վատանում է։ Հաճախակի է պատահում, երբ հիվանդը գալիս է արդեն այնպիսի վիճակում, երբ միակ լուծումը ատամը հեռացնելն է։ Սրանից կարելի էր խուսափել, եթե ժամանակին այցելեին։
Առողջ ատամները՝ ընդհանուր առողջության հիմքը
Ատամները պարզապես ծամելու համար չեն։ Նրանք օրգանիզմի ընդհանուր համակարգի մի մասն են։ Բերանի խոռոչում առկա ցանկացած բորբոքում, քրոնիկ վարակ կամ բուժում չստացած կարիեսը կարող են դառնալ շատ ավելի լուրջ խնդիրների պատճառ՝ սրտանոթային հիվանդություններից մինչև շաքարային դիաբետի վատթարացում։ Մանրէները, որոնք բերանում բազմանում են անտեսված ատամների վրա, հեշտությամբ կարող են մուտք գործել արյան հուն և տարածվել ամբողջ օրգանիզմով։ Հետևաբար, ատամների առողջությունը պահպանելը ոչ թե պարզապես գեղեցիկ ժպիտ ունենալու, այլ ձեր ընդհանուր առողջությունը պահպանելու մասին է։
Կարիեսը՝ լուռ քայքայողը
Կարիեսը սկսվում է աննկատ։ Փոքրիկ սև կետ, որին շատերը ուշադրություն չեն դարձնում։ «Մի փոքր բիծ է, ինձ չի անհանգստացնում»։ Սա սխալ մոտեցում է։ Այդ փոքր բիծը սկիզբն է մի պրոցեսի, որը ժամանակի ընթորքւմ կքայքայի ատամի կոշտ հյուսվածքները, կհասնի մինչև նյարդը և կառաջացնի սուր ցավ։ Այդ ժամանակ արդեն բուժումը կլինի ավելի բարդ, երկարատև և թանկ։ Մի սպասեք, մինչև կարիեսը հասնի նյարդին։ Ժամանակին լիցքը փրկում է ատամը։
Լնդերի հիվանդությունները՝ թաքնված վտանգը
Ատամների քայքայումը միակ խնդիրը չէ։ Լնդերը, որոնք պահում են ատամները, նույնպես հաճախ են բորբոքվում։ Արյունահոսող լնդերը խոզանակելիս կամ կոշտ սնունդ ուտելիս նախազգուշացում են։ Շատերը կարծում են, թե դա նորմալ է կամ էլ խոզանակելու սխալ ձևից է։ Իրականում, դա կարող է լինել գինգիվիտի (լնդերի բորբոքում) կամ նույնիսկ պարոդոնտիտի (ատամը շրջապատող հյուսվածքների բորբոքում) նշան։ Անտեսված լնդերի հիվանդությունները կարող են հանգեցնել ատամների շարժունության և հետագա կորստի։ Ատամները կորցնելուց հետո դրանք վերականգնելը շատ ավելի բարդ է ու թանկարժեք։
Ստոմատոլոգ բուժում, կանխարգելում. սկզբունքներ, որոնք փրկում են
Առողջ ատամներ ունենալու համար անհրաժեշտ է հետևել մի քանի հիմնարար սկզբունքների։ Սրանք բարդ չեն, բայց պահանջում են հետևողականություն։
Ճիշտ հիգիենա՝ ամեն օր
- Ատամների խոզանակում. Օրական երկու անգամ, առնվազն երկու րոպե։ Օգտագործեք ճիշտ խոզանակ և ատամի մածուկ։ Կարևոր է ոչ թե ուժեղ խոզանակելը, այլ ճիշտ տեխնիկան։ Խոզանակի շարժումները պետք է լինեն լնդերից դեպի ատամի ծայրը, ոչ թե հորիզոնական։
- Ատամնաթել. Շատերը անտեսում են սա, բայց ատամնաթելը հանում է այն սննդի մնացորդները և փառը, որին խոզանակը չի հասնում։ Սա կարևոր է ատամների միջև կարիեսի կանխարգելման համար։
- Բերանի ողողում. Կարող է լինել հավելյալ միջոց, բայց չի փոխարինում խոզանակելուն և ատամնաթելին։
Սննդակարգը և ատամների առողջությունը
Այն, ինչ ուտում ենք, ուղղակիորեն ազդում է ատամների վրա։ Քաղցրավենիքը, գազավորված ըմպելիքները, թթու մրգերի չարաշահումը քայքայում են ատամի էմալը և ստեղծում բարենպաստ միջավայր մանրէների զարգացման համար։ Փորձեք սահմանափակել քաղցրի օգտագործումը և դրանից հետո միշտ ողողեք բերանը ջրով կամ խոզանակեք ատամները։ Կաթնամթերքը, պանիրը, բանջարեղենը և մրգերը (առանց չարաշահելու) օգտակար են ատամների համար։
Երբ և ինչպես այցելել ստոմատոլոգին
Մեզ մոտ հաճախ մարդիկ սկսում են փնտրել ստոմատոլոգի, երբ ցավն արդեն անտանելի է դարձել։ Սա ամենասխալ մոտեցումն է։ Ատամնաբույժին պետք է այցելել կանոնավոր կերպով՝ անկախ նրանից, ցավ կա, թե ոչ։
Պարտադիր այցելություններ
Անկախ ամեն ինչից, տարին առնվազն մեկ անգամ, իսկ ավելի լավ է՝ երկու անգամ այցելեք ստոմատոլոգին պրոֆիլակտիկ զննման համար։ Այս այցելությունների ընթացքում բժիշկը կարող է հայտնաբերել խնդիրներ իրենց սկզբնական փուլում, երբ դրանք հեշտությամբ են բուժվում։
- Պրոֆեսիոնալ մաքրում. Սա պետք է կատարել տարին մեկ կամ երկու անգամ։ Նույնիսկ ամենաճիշտ խոզանակումը չի կարող հեռացնել ատամնաքարը և փառը, որոնք կուտակվում են ատամների վրա։ Դրանք հեռացնում են միայն մասնագիտական մաքրման միջոցով։ Սա ոչ միայն էսթետիկ խնդիր է, այլև կարևոր կանխարգելիչ միջոց է կարիեսի և լնդերի հիվանդությունների դեմ։
- Խնդիրների հայտնաբերում. Բժիշկը կզննի բերանի խոռոչը և կհայտնաբերի կարիեսի, լնդերի բորբոքման կամ այլ խնդիրների նշանները, նույնիսկ այն դեպքերում, երբ դուք ոչինչ չեք զգում։
Երբ դիմել անհապաղ
Կան դեպքեր, երբ ստոմատոլոգին այցելելը չի կարելի հետաձգել։
- Սուր ցավ. Անկախ նրանից՝ այն սեղմող է, բաբախող, թե բութ, սուր ցավը միշտ լուրջ խնդրի նշան է։
- Ատամի կոտրվածք կամ ջարդվածք. Նույնիստ փոքրիկ կոտրվածքը կարող է դառնալ վարակի մուտքի դուռ։
- Լնդերի այտուց կամ թարախ. Սա վարակի նշան է, որը պահանջում է անհապաղ միջամտություն։
- Ատամի շարժունություն. Սա կարող է լինել պարոդոնտիտի լուրջ նշան և հանգեցնել ատամի կորստի։
Երեխաների ատամների առողջությունը՝ հիմքն ապագայի համար
Մանկական ատամները շատերին թվում են ոչ կարևոր, քանի որ «միևնույն է, ընկնելու են»։ Սա ևս մեկ մեծ սխալ է։ Կաթնատամները շատ կարևոր դեր ունեն ճիշտ ծամելու, խոսելու զարգացման և մշտական ատամների ճիշտ դիրքի համար։ Վաղաժամ կորցրած կաթնատամները կարող են հանգեցնել մշտական ատամների ոչ ճիշտ աճի և օրթոդոնտիկ խնդիրների։
- Վաղ տարիքից սկսել. Երեխաների ատամների խնամքը պետք է սկսել առաջին ատամի հայտնվելուց հետո։
- Կանոնավոր այցելություններ. Երեխաներին նույնպես անհրաժեշտ է տարին 1-2 անգամ տանել ստոմատոլոգի մոտ։ Սա կօգնի ոչ միայն հայտնաբերել խնդիրները վաղ փուլում, այլև երեխային կսովորեցնի չվախենալ բժշկից։
- Ֆտորիդացիա և ֆիսուրաների հերմետիզացիա. Սրանք մանկական ստոմատոլոգիայում կարևոր կանխարգելիչ միջոցներ են, որոնք պաշտպանում են ատամները կարիեսից։
Ստոմատոլոգիական միֆեր և իրականություն
Շատ տարածված են սխալ պատկերացումները ատամների բուժման վերաբերյալ։
- Միֆ: Հղիության ժամանակ ատամները բուժել չի կարելի։
Իրականություն: Ընդհակառակը, հղիության ընթացքում բերանի խոռոչի առողջությունը պահպանելը չափազանց կարևոր է թե՛ մոր, թե՛ երեխայի համար։ Ժամանակակից անզգայացումը անվտանգ է հղիների համար։ - Միֆ: Կաթնատամների բուժումը պարտադիր չէ։
Իրականություն: Ինչպես նշվեց, կաթնատամները կարևոր դեր ունեն։ Դրանց կարիեսը կարող է վնասել մշտական ատամների սաղմերը։ - Միֆ: Ստոմատոլոգի մոտ այցելությունը միշտ ցավոտ է։
Իրականություն: Ժամանակակից անզգայացումը թույլ է տալիս կատարել գրեթե բոլոր պրոցեդուրաներն առանց ցավի։ Եթե վախենում եք, ուղղակի ասեք բժշկին։
Ատամների առողջությունը ոչ թե ժառանգական բախտ է, այլ ամենօրյա խնամքի և պատասխանատու մոտեցման արդյունք։ Մի սպասեք, մինչև խնդիրը հասնի կրիտիկական կետի։ Մի սպասեք, մինչև ցավը ձեզ ստիպի այցելել բժշկի։ Ձեր ատամները՝ ձեր առողջությունն են։
Ատամների խնդիրները շատ հաճախ լուծելի են, եթե դրանցով զբաղվել ժամանակին։ Միգուցե այս պահին ոչինչ չեք զգում, բայց դա չի նշանակում, որ խնդիրներ չկան։ Լավագույն ներդրումը ձեր ապագայի մեջ՝ դա ձեր առողջության մասին հոգ տանելն է այսօր։
Գրանցվեք ստոմատոլոգի մոտ։
Օգտակար տեղեկատվություն
Հղիության պլանավորում․ գինեկոլոգի դերը
Շատ կանայք մտածում են՝ «երբ որոշենք երեխա ունենալ, կփորձենք, կստացվի»։ Եվ դա նորմալ է։ Բայց կա մի մեծ տարբերություն պարզապես փորձելու և գիտակցված պատրաստվելու միջև։ Այդ տարբերությունն անդրադառնում է ձեր և ապագա երեխայի առողջության վրա։ Մենք հաճախ մտածում ենք, որ մեր մարմինը «ինքնին» գիտի՝ ինչպես պետք է լինի։ Բայց իրականում, հղիության պլանավորումը լուրջ մոտեցում է […]
Ուղեղի ուռուցքներ․ երկրորդ կարծիք
Երբ լսում եք «ուղեղի ուռուցք» արտահայտությունը, աշխարհը կարող է մի պահ կանգ առնել։ Դա շոկ է, վախ և անորոշություն։ Առաջին միտքը սովորաբար լինում է՝ «ինչու՞ ես», «ի՞նչ անել հիմա», «արժե՞ արդյոք հավատալ դրան»։ Շատերը հայտնվում են խուճապի մեջ, փորձում գտնել ցանկացած լուծում, երբեմն դիմելով անհասկանալի կամ չստուգված մեթոդների։ Սա մարդկային արձագանք է, բայց պետք է […]
Ձվարանի կիստա․ հետևե՞լ, թե՞ բուժել
Ձվարանի կիստա: Երբեմն այս բառակապակցությունը կնոջ մոտ խուճապ է առաջացնում, երբեմն էլ՝ լիակատար անտարբերություն։ Երկու մոտեցումն էլ սխալ են։ Կիստաների մասին կան շատ լեգենդներ, որոնք կանանց ստիպում են ժամանակ կորցնել՝ ինքնաբուժությամբ զբաղվելով կամ, ընդհակառակը, չափազանցնել խնդրի լրջությունը այն դեպքերում, երբ դա բնավ էլ պետք չէ։ Մեր մոտ, Հայաստանում, հաճախ կանայք անտեսում են կանոնավոր այցերը բժշկին […]
Մարզիկների համար check-up
Մարզիկները հաճախ կարծում են, որ առողջ են: Եվ իրականում, նրանք ավելի առողջ են, քան մեծ մասը: Բայց սա ամբողջ ճշմարտությունը չէ: Սպորտը, հատկապես ինտենսիվ մարզումները, ծանրաբեռնվածություն են, որը կարող է թաքնված խնդիրներ ստեղծել կամ սրել առկա, դեռևս աննկատ խնդիրները: Մի մտածեք, թե քանի որ վազում եք մարաթոն կամ բարձրացնում եք մեծ կշիռներ, ձեր օրգանիզմն անթերի […]
Սրտի ցավ․ մի անտեսեք վտանգը
Սրտի ցավը. ահազանգ, որը շատերը սխալմամբ շփոթում են նյարդային լարվածության կամ ողնաշարի հետ կամ պարզապես անտեսում։ Մենք Հայաստանում սովոր ենք դիմանալ, «կանցնի»» ասել ու սպասել։ Հաճախ մարդիկ շաբաթներով շարունակում են իրենց սովորական կյանքը՝ հույս ունենալով, որ խնդիրը կլուծվի ինքնին, մինչդեռ իրականում վիճակն աստիճանաբար վատանում է։ Բայց սիրտը սպասել չի սիրում։ Երբ կրծքավանդակում ցավ եք զգում, […]
Պլաստիկ վիրաբուժություն․ ցուցումներ և ռիսկեր
Շատերը պլաստիկ վիրաբուժությունը դիտարկում են որպես հեշտ, գրեթե կոսմետիկ միջամտություն՝ արագորեն շտկելու արտաքին տեսքի թերությունները։ Սա մեծ մոլորություն է։ Այն իրական, լուրջ վիրահատություն է՝ բոլոր հետևանքներով, ռիսկերով և պահանջներով։ Ուստի, նախքան որոշում կայացնելը, հարկավոր է հասկանալ՝ ինչի համար է այն արվում և ինչ ռիսկեր ունի։ Այդ իսկ պատճառով պլաստիկ վիրաբույժի խորհրդատվությունն անհրաժեշտ է յուրաքանչյուրի համար, […]
Լիմֆոստազ վիրահատությունից հետո
Վիրահատությունից հետո կյանքը նոր փուլ է, որտեղ շատ հարցեր են առաջանում: Մարմինը վերականգնվում է, և երբեմն այս գործընթացում խնդիրներ են ծագում, որոնք անսպասելի են թվում: Դրանցից մեկը լիմֆոստազն է՝ վիճակ, որը կարող է լուրջ անհանգստություն պատճառել, եթե ժամանակին չնկատվի և չմեկնարկի լիմֆոստազ բուժումը։ Շատերը, հատկապես կանայք, ովքեր ենթարկվել են կրծքագեղձի վիրահատության կամ այլ միջամտությունների, որոնց […]
Գրասենյակային աշխատողների check-up
Ամբողջ օրը համակարգչի առջև. ծանո՞թ է։ Շատերը սա համարում են նորմալ, աշխատանքի մի մաս։ Բայց իրականում, սա մարմնի համար լուրջ մարտահրավեր է, որի հետևանքները հաճախ սկսում են երևալ, երբ արդեն ուշ է։ Դուք չեք զգում, թե ինչպես է ժամերով նստելը, միապաղաղ շարժումները, կամ դրանց բացակայությունը, կամաց-կամաց քայքայում ձեր առողջությունը։ Ոչ ոք չի ուզում հավատալ, որ […]
Տեսողության վատացում․ երբ դիմել ակնաբույժի
Շատերը կարծում են, թե տեսողության հետ կապված խնդիրները «պարզապես տարիքի հետ են», կամ «դա ընտանեկան է», և հաճախ սպասում են մինչև խնդիրը կդառնա անտանելի։ Սա լուրջ մոլորություն է։ Աչքերը, ինչպես մարմնի ցանկացած այլ օրգան, ունեն իրենց սեփական լեզուն՝ ախտանիշները, որոնցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ուշադրություն։ Անտեսել դրանք նշանակում է ռիսկի տակ դնել աշխարհը տեսնելու ձեր հնարավորությունը։ […]
Check-up հղիությունից առաջ
Երեխա պլանավորելը հուզիչ և կյանքի կարևորագույն փուլ է։ Բայց շատերը մոռանում են, որ դա նաև պատասխանատվություն է՝ սկսած հղիությունից շատ առաջ։ Շատերին թվում է, թե «բնական» գործընթացը լրացուցիչ պատրաստություն չի պահանջում, բայց սա ամենավտանգավոր մոլորություններից մեկն է։ Չի կարելի պատահականության վրա հույս դնել, երբ խոսքը վերաբերում է ձեր երեխայի և ձեր առողջությանը։ Այսօր մենք կքննարկենք, […]
Թերապևտ՝ առաջին բժիշկը ախտանիշների դեպքում
Մենք սովոր ենք սպասել, մինչև ցավը դառնա անտանելի, ջերմությունը՝ ահազանգող, կամ հազը՝ չդադարող։ Հաճախ մտածում ենք՝ «դե, մի բան էլ կանցնի», կամ անմիջապես փնտրում ենք «լավագույն» մասնագետին՝ առանց հասկանալու, թե ինչ է մեզ իրականում պետք։ Սա վտանգավոր մոտեցում է։ Առաջնային ընդունելություն թերապևտի մոտ շատերը համարում են ժամանակի կորուստ կամ պարզապես մի քայլ դեպի մեկ այլ […]
Նևրալգիա․ պատճառներ և բուժում
Այն հանկարծակի է գալիս, սուր է ու կտրող, երբեմն էլ՝ այրող։ Մի պահ թվում է, թե դա պարզապես անհարմար դիրքից է կամ մկանային ձգվածություն, բայց ցավը չի անցնում, այլ ընդհակառակը՝ ուժեղանում է, դառնում անտանելի։ Այն կարող է հայտնվել դեմքին, կողոսկրերի արանքում, թիկունքին կամ վերջույթներում։ Մարդիկ հաճախ շփոթում են այն սրտի կամ երիկամների ցավի հետ՝ կորցնելով […]