Հաճախակի մրսածություններ․ երբ դիմել իմունոլոգի

Շատերը կարծում են, որ հաճախակի մրսածությունները կյանքի անբաժանելի մասն են. «Դե, էլ ի՞նչ անենք, ձմեռ է, բոլորն են հիվանդանում»։ Կամ՝ «Երեխան դպրոց է գնում, ո՞նց չմրսի»։ Սակայն մենք շատ հաճախ սխալվում ենք՝ այս երևույթը համարելով նորմալ։ Իրականում, երբ մրսածությունները դառնում են սովորական երևույթ, երբ դրանք ձգվում են շաբաթներով, կամ մեկը մյուսին է հաջորդում՝ դա արդեն ազդանշան է։ Սա նշան է, որ մեր պաշտպանական համակարգում՝ իմունիտետի մեջ ինչ-որ բան այն չէ։

Անդադար կոկորդի ցավը, քթի հոսքը, հազը, հոգնածությունը՝ սրանք ոչ միայն անհարմարություններ են, այլև հուշում են լուրջ խնդիրների մասին, որոնք պահանջում են իմունոլոգի խորհրդատվություն։ Թույլ իմունիտետը ոչ միայն հաճախակի մրսածություններ է առաջացնում, այլև կարող է հանգեցնել շատ ավելի լուրջ հիվանդությունների զարգացմանը։

Ե՞րբ է հաճախակի մրսածությունը դադարում նորմա լինելուց

Եկեք հստակեցնենք՝ ի՞նչ է նշանակում «հաճախակի մրսածություն»։ Մեկ կամ երկու անգամ տարվա ընթացքում թեթև մրսելը, առանց բարդությունների և արագ ապաքինմամբ, սովորական երևույթ է։ Բայց եթե դուք կամ ձեր երեխան.

• Տարվա մեջ ավելի քան 4-5 անգամ մրսում եք, իսկ երեխաների դեպքում՝ ավելի քան 6 անգամ։
• Յուրաքանչյուր մրսածություն տևում է երկու շաբաթից ավելի՝ անկախ բուժումից։
• Մրսածությունները հաճախակի բարդանում են բակտերիալ վարակներով՝ օտիտ, սինուսիտ, բրոնխիտ, թոքաբորբ։
• Դուք կամ ձեր երեխան հաճախ եք ընդունում հակաբիոտիկներ՝ վերոնշյալ բարդությունների պատճառով։
• Մշտապես զգում եք ընդհանուր թուլություն, անքնություն, քրոնիկ հոգնածություն։
• Անկախ մրսածությունից՝ առանց պատճառի բարձրանում է ջերմությունը, լինում է քրտնարտադրություն։
• Լինում են քրոնիկ բորբոքային պրոցեսներ՝ ֆուրունկուլյոզ, հերպեսի հաճախակի կրկնություններ։

Այս դեպքերից ցանկացածը արդեն իսկ լուրջ հիմք է՝ մտածելու իմունային համակարգի խնդիրների մասին։ Մենք հաճախ սովոր ենք, որ մրսածությունները բուժում ենք «ինչպես միշտ». տաք թեյ, մեղր, կիտրոն, իսկ երբեմն էլ հակաբիոտիկներ՝ առանց բժշկի նշանակման։ Սա մեծ սխալ է։ Հատկապես Հայաստանում մարդիկ հակված են վերջին պահը ձգձգել, նախընտրել ժողովրդական մեթոդներ կամ ընդհանրապես անտեսել ախտանիշները՝ հույս դնելով, որ կանցնի։ Սակայն իմունային համակարգի քրոնիկ խնդիրները ինքնուրույն չեն անցնում։

Իմունիտետ. մեր մարմնի պաշտպանիչ վահանը

Իմունիտետը մեր օրգանիզմի բարդ ու կատարյալ համակարգն է, որը պատասխանատու է օտար մարմիններից՝ վիրուսներից, բակտերիաներից, սնկերից, նաև մեր սեփական մուտացիայի ենթարկված բջիջներից պաշտպանվելու համար։ Այն աշխատում է շուրջօրյա։ Երբ իմունային համակարգը թուլանում է, մեր մարմինը դառնում է անպաշտպան։ Թույլ իմունիտետ ունենալու դեպքում օրգանիզմը չի կարողանում արդյունավետորեն պայքարել վարակների դեմ, ինչն էլ հանգեցնում է հաճախակի և երկարատև հիվանդությունների։

Ինչո՞ւ է իմունիտետը թուլանում։ Պատճառները բազմաթիվ են՝

• Քրոնիկ սթրես. Այն իմունային համակարգի համար թիվ մեկ թշնամին է։
• Սխալ սննդակարգ. Վիտամինների, հանքանյութերի պակաս, վնասակար սնունդ։
• Քնի խանգարումներ. Քնի պակասը թուլացնում է օրգանիզմի դիմադրողականությունը։
• Քրոնիկ հիվանդություններ. Շաքարային դիաբետ, սիրտ-անոթային հիվանդություններ, աղիքային խնդիրներ և այլն։
• Վատ սովորություններ. Ծխելը, ալկոհոլի չարաշահումը։
• Բնապահպանական գործոններ. Օդի աղտոտվածություն, վնասակար նյութեր։
• Որոշ դեղորայքներ. Հատկապես իմունոճնշիչ դեղերը։

Իմունոլոգի խորհրդատվություն. ի՞նչ է տալիս և ո՞ւմ է պետք

Երբ հաճախակի մրսածությունները դառնում են կյանքի անբաժանելի մասը, երբ հակաբիոտիկները դադարում են օգնել, իսկ բոլոր վիտամինները անարդյունավետ են թվում, ժամանակն է դիմել մասնագետի՝ իմունոլոգի։ Իմունոլոգը բժիշկ է, ով զբաղվում է իմունային համակարգի խանգարումների ախտորոշմամբ, բուժմամբ և կանխարգելմամբ։ Նա կօգնի պարզել, թե ինչու է ձեր կամ ձեր երեխայի իմունիտետը թուլացել և ինչպես այն վերականգնել։

Շատերը վախենում են դիմել իմունոլոգի՝ կարծելով, որ դա շատ լուրջ խնդիրների մասին է խոսում, կամ էլ թերահավատորեն են մոտենում իմունային համակարգի «բուժմանը»։ Դա սխալ պատկերացում է։ Ժամանակին կատարված իմունոլոգի խորհրդատվությունը կարող է կանխել բազմաթիվ բարդություններ և զգալիորեն բարելավել կյանքի որակը։

Ի՞նչ սպասել իմունոլոգի մոտ այցելությունից

Առաջին հերթին, իմունոլոգը մանրամասն կհարցնի ձեր կամ ձեր երեխայի առողջական վիճակի մասին՝ մանկությունից սկսած։ Նրան կհետաքրքրի հիվանդությունների պատմությունը, վերջին շրջանում տարած վարակները, դեղորայքի օգտագործումը, ապրելակերպը, սննդակարգը, ալերգիաները։ Այնուհետև նա կկատարի զննում։

Այս ամենից հետո բժիշկը կնշանակի համապարփակ լաբորատոր հետազոտություններ։ Սրանք կարող են լինել՝

• Արյան ընդհանուր անալիզ. Ցույց է տալիս արյան բջիջների մակարդակը, որոնք կարևոր դեր ունեն իմունիտետում։
• Իմունոգրամա. Այն իմունային համակարգի տարբեր բջիջների՝ T- և B-լիմֆոցիտների, նրանց ենթատիպերի քանակական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների ուսումնասիրությունն է։ Սա շատ կարևոր թեստ է, որը թույլ է տալիս գնահատել իմունային համակարգի վիճակը։
• Հակամարմինների որոշում. Որոշակի վարակների դեմ հակամարմինների մակարդակը կարող է ցույց տալ անցյալի կամ ներկա վարակները։
• Ալերգոլոգիական թեստեր. Եթե կասկածվում է ալերգիա, որը նույնպես կարող է ազդել իմունիտետի վրա։
• Վիտամինների և հանքանյութերի մակարդակի որոշում. Հատկապես D վիտամինի, ցինկի, երկաթի պակասը կարող է ուղղակիորեն թուլացնել իմունիտետը։
• Քրոնիկ վարակների հայտնաբերում. Օրինակ՝ հերպեսի վիրուսներ, Էպշտեյն-Բարի վիրուս, ցիտոմեգալովիրուս, որոնք կարող են քրոնիկական բորբոքումներ առաջացնել և ճնշել իմունային համակարգը։

Հետազոտությունների արդյունքների հիման վրա իմունոլոգը կկարողանա ճիշտ ախտորոշում դնել և մշակել անհատական բուժման պլան։ Այն կարող է ներառել ոչ միայն դեղորայքային բուժում, այլև ապրելակերպի փոփոխություններ, սննդակարգի կարգավորում, վիտամինային կոմպլեքսների նշանակում, ֆիզիկական ակտիվության ավելացում և սթրեսի կառավարման մեթոդներ։ Հիշեք, որ իմունային համակարգի ամրապնդումը բարդ և երկարատև գործընթաց է։ Այստեղ արագ և «կախարդական» լուծումներ չկան։

Երեխաների և մեծահասակների իմունիտետի առանձնահատկությունները

Թե՛ մեծահասակների, թե՛ երեխաների մոտ իմունային համակարգի թուլացումը կարող է տարբեր պատճառներ ունենալ և դրսևորվել տարբեր կերպ։

Երեխաներ. Նրանց իմունային համակարգը դեռ ձևավորման փուլում է։ Մինչև 6-7 տարեկանը հաճախակի մրսածությունները կարող են լինել նորմա, քանի որ երեխան «ծանոթանում» է նոր վիրուսների հետ։ Սակայն եթե հիվանդությունները շատ ծանր են ընթանում, բարդանում են, հակաբիոտիկների կարիք է առաջանում կամ երեխայի ֆիզիկական զարգացումը տուժում է, ապա անհրաժեշտ է դիմել իմունոլոգի։ Կարևոր է նաև հաշվի առնել մանկական կոլեկտիվներում (մանկապարտեզ, դպրոց) տարածվող վարակների գործոնը։

Մեծահասակներ. Մեծահասակների մոտ իմունիտետի թուլացումը հաճախ կապված է կենսակերպի, քրոնիկ հիվանդությունների, սթրեսի, վատ սովորությունների, էկոլոգիական խնդիրների հետ։ Տարիքի հետ իմունային համակարգի ակտիվությունը նույնպես նվազում է, ինչը բնական պրոցես է։ Սակայն դա չի նշանակում, որ պետք է անտեսել մրսածությունները կամ հարակից ախտանիշները։

Անկախ տարիքից, եթե կասկածներ ունեք ձեր իմունային համակարգի վերաբերյալ, մի՛ հապաղեք։ Հիշեք, որ հիվանդությունը կանխարգելելը կամ վաղ փուլում բուժելը շատ ավելի հեշտ է, քան անտեսված, քրոնիկ դարձած խնդիրների հետ պայքարելը։ Շատերը, նույնիսկ այստեղ՝ մեր մոտ, կարծում են, որ եթե տենդ չկա, ուրեմն խնդիրն այնքան էլ լուրջ չէ։ Բայց իմունային խանգարումները հաճախ դրսևորվում են ոչ թե ջերմությամբ, այլ քրոնիկ հոգնածությամբ, թուլությամբ, որոնք մարդիկ հաճախ վերագրում են աշխատանքին կամ կենսակերպին։

Հիշե՛ք. ինքնաբուժությունը վտանգավոր է

Ինտերնետը լի է «իմունիտետը բարձրացնող» հրաշք միջոցների, սննդային հավելումների և «ժողովրդական բաղադրատոմսերի» մասին տեղեկություններով։ Շատերը կուրորեն հավատում են դրանց և փորձում ինքնուրույն բուժվել։ Սակայն իմունային համակարգը բարդ մեխանիզմ է։ Առանց մանրամասն ախտորոշման և մասնագետի հսկողության ցանկացած միջամտություն կարող է ոչ միայն անարդյունավետ լինել, այլև վնասել։ Օրինակ, որոշ «իմունոստիմուլյատորներ» կարող են հակացուցված լինել որոշակի պայմանների դեպքում և ավելի խորացնել խնդիրը։

Մի՛ հույս դրեք համացանցի անանուն խորհուրդների վրա։ Մի՛ վատնեք ձեր ժամանակը և առողջությունը կասկածելի դեղամիջոցների վրա։ Ձեր առողջությունը լուրջ վերաբերմունք է պահանջում։

Եթե դուք հոգնել եք անվերջ մրսածություններից, եթե դրանք խանգարում են ձեր կամ ձեր երեխայի լիարժեք կյանքին, եթե ունեք վերոնշյալ ախտանիշներից որևէ մեկը, ապա միայն մեկ ճիշտ որոշում կա։ Մի՛ սպասեք, մինչև հիվանդությունը կհասնի իր գագաթնակետին։ Ավելի լավ է պարզել խնդրի պատճառը վաղ փուլում և սկսել ճիշտ բուժումը։ Մի՛ անտեսեք ձեր մարմնի ազդանշանները։ Անցեք իմունոլոգիական հետազոտություն։