Բարձր ռիսկով հղիություն․ մանկաբարձի հսկողություն

Շատ կանայք իրենց հղիությունը համարում են բնական, անխնդիր գործընթաց։ Նրանք մտածում են՝ «ինձ մոտ ամեն ինչ լավ կլինի, ի՞նչ կարող է պատահել»։ Սա միֆ է, որը հաճախ թանկ է նստում։ Հղիությունն իսկապես բնական է, բայց երբեմն, կյանքի տարբեր հանգամանքների կամ առողջական խնդիրների պատճառով, այն կարող է ընթանալ «բարձր ռիսկով» սցենարով։ Եվ հենց այստեղ է պարտադիր դառնում մանկաբարձի հսկողությունը։ Այս դեպքերում ինքնահոսի թողնելը նշանակում է խաղալ թե՛ ձեր, թե՛ ձեր երեխայի կյանքի հետ։

Ի՞նչ է նշանակում բարձր ռիսկով հղիություն

Բարձր ռիսկով հղիություն ասելով հասկանում ենք այն իրավիճակը, երբ մոր կամ պտղի մոտ առկա են այնպիսի գործոններ, որոնք մեծացնում են բարդությունների հավանականությունը հղիության ընթացքում, ծննդաբերության ժամանակ կամ հետծննդյան շրջանում։ Սա ոչ թե հիվանդություն է, այլ պարզապես կարգավիճակ, որը պահանջում է ուժեղացված ուշադրություն։ Մի՛ վախեցեք այս արտահայտությունից։ Վախենալ պետք է անտարբերությունից։

Այս կարգավիճակը չի նշանակում, որ բարդություններն անպայման կլինեն։ Այն պարզապես ազդանշան է, որ պետք է ավելի ուշադիր լինել, ավելի հաճախակի հետազոտվել և ավելի խստորեն հետևել բժշկի ցուցումներին։ Եթե ձեր հղիությունը բարձր ռիսկի խմբում է, դա ոչ թե դատավճիռ է, այլ հստակ ճանապարհային քարտեզ՝ առողջ երեխա ունենալու համար։

Ինչու է անհրաժեշտ մանկաբարձի հատուկ հսկողությունը

Մանկաբարձի հսկողությունը բարձր ռիսկով հղիության դեպքում տարբերվում է սովորականից։ Այն ավելի խորն է, ավելի մանրամասն և ավելի հաճախակի։ Սա ապահովում է պոտենցիալ խնդիրների վաղ հայտնաբերում և ժամանակին միջամտություն։ Եթե խնդիրն ի հայտ է գալիս, բժիշկն արդեն տեղյակ է ձեր առողջական պատմությունից, նա գիտի, թե ինչպես արագ արձագանքել։

Պարզ ասած՝ հատուկ հսկողությունն օգնում է խուսափել լուրջ բարդություններից, փրկել մոր և երեխայի կյանքը։ Այն հնարավորություն է տալիս կառավարել ռիսկերը, այլ ոչ թե պարզապես արձանագրել դրանք, երբ արդեն ուշ է լինում։ Բժշկի խնդիրն է կանխարգելել, բուժել, ոչ թե պարզապես հույս դնել «ամեն ինչ լավ կլինի» սկզբունքի վրա։

Քրոնիկ հիվանդություններ

Եթե մինչև հղիությունը դուք ունեցել եք քրոնիկ հիվանդություններ, ապա ձեր հղիությունն ավտոմատ կերպով դասվում է բարձր ռիսկի խմբին։ Խոսքը շաքարային դիաբետի, զարկերակային հիպերտենզիայի, վահանաձև գեղձի խնդիրների, երիկամային հիվանդությունների կամ աուտոիմուն պաթոլոգիաների մասին է։ Յուրաքանչյուր քրոնիկ հիվանդություն իր ազդեցությունն է թողնում հղիության ընթացքի վրա։ Օրինակ, անվերահսկելի դիաբետը կարող է հանգեցնել պտղի զարգացման արատների կամ խոշոր պտղի։ Հիպերտենզիան մեծացնում է պրեէկլամպսիայի ռիսկը, ինչը շատ վտանգավոր վիճակ է մոր և պտղի համար։

Այս դեպքերում պահանջվում է հիվանդության մշտական մոնիտորինգ՝ դեղորայքի դոզաների ճշգրտում, լաբորատոր անալիզների հաճախակի հանձնում։ Սա պարզապես թուղթ չէ, սա ձեր և ձեր երեխայի առողջությունն է։

Նախկին հղիության բարդություններ

Եթե նախկինում դուք ունեցել եք վաղաժամ ծննդաբերություն, պտղի մահ, կրկնվող վիժումներ, պրեէկլամպսիա կամ այլ լուրջ բարդություններ, ապա ձեր հաջորդ հղիությունը նույնպես համարվում է բարձր ռիսկով։ Անցյալի փորձը ցույց է տալիս, որ որոշակի հակումներ կան, և բժիշկը պետք է հաշվի առնի դրանք։

Այս դեպքերում, մանկաբարձի հսկողությունը ներառում է պրոֆիլակտիկ միջոցառումներ, որոնք նվազեցնում են նման բարդությունների կրկնվելու հավանականությունը։ Օրինակ, եթե եղել է վաղաժամ ծննդաբերություն, բժիշկը կարող է առաջարկել արգանդի պարանոցի վիճակի մոնիտորինգ կամ այլ միջամտություններ։ Մի՛ թաքցրեք ձեր բժշկից նախկին հղիությունների պատմությունը, նույնիսկ եթե այն ցավոտ է։ Դա շատ կարևոր է։

Կյանքի ապրելակերպը և այլ գործոններ

Ձեր տարիքը, քաշը, սովորությունները նույնպես կարող են ազդել հղիության ռիսկայնության վրա։

• Տարիք: Եթե դուք 18 տարեկանից ցածր եք կամ 35-ից բարձր, հղիության ռիսկերը մեծանում են։ Երիտասարդ տարիքում մարմինը դեռ ամբողջությամբ ձևավորված չի լինում, իսկ ավելի ուշ տարիքում մեծանում են քրոմոսոմային անոմալիաների և այլ բարդությունների հավանականությունները։
• Ավելորդ քաշ կամ նիհարություն: Ավելորդ քաշը կամ, ընդհակառակը, քաշի պակասը կարող են հանգեցնել հղիության բարդությունների, ինչպիսիք են գեստացիոն դիաբետը, հիպերտենզիան կամ վաղաժամ ծննդաբերությունը։
• Ծխելը, ալկոհոլի օգտագործումը, թմրամիջոցները: Այս վնասակար սովորությունները ուղղակիորեն վնասում են պտղին և հանգեցնում լուրջ զարգացման խանգարումների։ Բժշկին մի՛ ստեք ձեր սովորությունների մասին։ Սա կանոն է։
• Սթրես և շրջակա միջավայր: Մշտական սթրեսը և անբարենպաստ շրջակա միջավայրի գործոնները նույնպես իրենց բացասական ազդեցությունն ունեն։

Բազմապտուղ հղիություն

Երկվորյակներ, եռյակներ կամ ավելի շատ պտուղներ ունենալը միշտ ավելացնում է հղիության ռիսկը։ Մայրիկի օրգանիզմի վրա բեռն ավելանում է, և բարդությունների հավանականությունը բարձրանում է։ Այս դեպքերում հատուկ ուշադրություն է պահանջվում պտուղների աճին և զարգացմանը։ Մանկաբարձի հսկողությունն այստեղ առանցքային է։

Մանկաբարձի հսկողությունը բարձր ռիսկով հղիության ժամանակ

Եթե ձեր հղիությունը բարձր ռիսկի խմբում է, ձեր բժշկական հսկողությունը կլինի ավելի խիստ։

• Ավելի հաճախակի այցելություններ: Դուք ավելի հաճախ կհանդիպեք ձեր մանկաբարձի հետ՝ հղիության ընթացքը մոնիտորինգի ենթարկելու համար։ Սա թույլ է տալիս արագ արձագանքել ցանկացած փոփոխության։
• Մասնագիտացված հետազոտություններ: Կարող են նշանակվել լրացուցիչ լաբորատոր անալիզներ, ուլտրաձայնային հետազոտություններ, սրտի էլեկտրական ակտիվության գրանցում (ԿՏԳ) և այլ հետազոտություններ՝ պտղի վիճակը գնահատելու համար։
• Բժիշկների խորհրդատվություններ: Կարող է անհրաժեշտ լինել այլ մասնագետների՝ էնդոկրինոլոգի, սրտաբանի, գենետիկի կոնսուլտացիան։ Նրանք կօգնեն գնահատել և կառավարել ձեր քրոնիկ հիվանդությունները հղիության ընթացքում։
• Դեղորայքի ճշգրտում: Որոշ դեպքերում կպահանջվի դեղորայքի դոզաների փոփոխություն կամ նոր դեղամիջոցների նշանակում՝ բարդություններից խուսափելու համար։
• Մանրամասն տեղեկատվություն: Ձեր բժիշկը ձեզ մանրամասն կբացատրի բոլոր ռիսկերը և կպատասխանի ձեր բոլոր հարցերին։ Մի՛ ամաչեք հարցնել։

Հայաստանում, ինչպես ցանկացած այլ երկրում, երբեմն հերթեր են լինում, կամ հարևանուհին խորհուրդ է տալիս «ժողովրդական» միջոց։ Մի՛ լսեք հարևանուհուն։ Մի՛ սպասեք, մինչև հերթը ձեզ հասնի, եթե հրատապ խնդիր կա։ Բարձր ռիսկով հղիության դեպքում ամեն օրը կարող է կարևոր լինել։ Պետք է լինել ակտիվ, պահանջել և ստանալ որակյալ բժշկական օգնություն։

Ձեր դերը՝ հղիության անվտանգ ընթացքի ապահովման գործում

Միայն բժիշկը չէ, որ պատասխանատու է։ Ձեր դերը նույնքան կարևոր է։

• Անկեղծություն: Մի՛ թաքցրեք որևէ տեղեկություն ձեր առողջության մասին, որքան էլ այն անձնական թվա։ Յուրաքանչյուր մանրուք կարող է կարևոր լինել։
• Հետևողականություն: Խստորեն հետևեք բժշկի բոլոր ցուցումներին՝ դեղորայքի ընդունում, սննդակարգ, ֆիզիկական ակտիվություն։
• Ուշադրություն ձեր օրգանիզմին: Սովորեք հասկանալ ձեր մարմնի ազդանշանները։ Եթե նկատում եք անսովոր ախտանիշներ (արյունահոսություն, ուժեղ ցավ, ջերմություն, պտղի շարժումների փոփոխություն), անմիջապես կապվեք ձեր բժշկի հետ։
• Հարցեր տվեք: Մի՛ լռեք, եթե ինչ-որ բան ձեզ պարզ չէ կամ անհանգստացնում է։ Հարցրեք բժշկին։
• Մի՛ զբաղվեք ինքնաբուժությամբ: Երբեք մի՛ ընդունեք դեղորայք կամ բուժիչ միջոցներ առանց բժշկի թույլտվության։ Դա շատ վտանգավոր է։

Անտեսելու գինը

Երբեմն կանայք անտեսում են բժշկի զգուշացումները՝ մտածելով, որ դա չափից դուրս խիստ է կամ անհարկի։ Մի՛ արեք դա։ Բարձր ռիսկով հղիության դեպքում ռիսկերի անտեսումը կարող է հանգեցնել ծանր հետևանքների։ Խոսքը ոչ միայն հղիության ընդհատման կամ վաղաժամ ծննդաբերության մասին է։ Այն կարող է վտանգել մոր կյանքը, հանգեցնել պտղի զարգացման կանգի, բնածին արատների կամ նույնիսկ մահվան։

Այս դեպքում բժշկի ցուցումները քմահաճույք չեն, դրանք կյանքի և մահվան հարց են։ Ձեր անտարբերությունը կարող է անդառնալի հետք թողնել։ Մի՛ մտածեք, որ դա կանցնի ինքնիրեն։ Մի՛ հույս դրեք բախտի վրա։ Առողջության հարցում բախտը հիմարություն է։

Բարձր ռիսկով հղիությունը պահանջում է հատուկ մոտեցում, բայց դա չի նշանակում, որ այն չի կարող ունենալ երջանիկ ավարտ։ Ճիշտ մանկաբարձական հսկողության շնորհիվ բազմաթիվ կանայք, ովքեր ունեցել են բարձր ռիսկի հղիություն, առողջ երեխաներ են ունենում։ Այնուամենայնիվ, հաջողության գրավականը ձեր պատասխանատվությունն է և մանկաբարձի հետ անկեղծ համագործակցությունը։ Եթե կասկածներ մնացին, ավելի լավ է ապահովագրվել և նախապես հարց տալ։ Գրանցվեք մանկաբարձի հաշվառման։