Աղիքային վարակներ ամռանը

Ամառ։ Տաքություն, արև, հանգիստ, թարմ մրգեր ու բանջարեղեն։ Այս ամենը հիանալի է, բայց հենց ամռանն է, որ սրվում է մեկ լուրջ խնդիր՝ աղիքային վարակները։ Մենք սովոր ենք թեթև վերաբերվել դրանց՝ «Մի փոքր ստամոքսս խառնվել է» կամ «Երևի մի բան եմ կերել», բայց իրականում դա շատ ավելի վտանգավոր է, քան թվում է։ Դա ոչ թե պարզապես անհարմարություն է, այլ լուրջ հիվանդություն, որը կարող է ունենալ ծանր հետևանքներ, հատկապես երեխաների և տարեցների մոտ։ Ամռանը նկատվում է աղիքային վարակների կտրուկ աճ։ Դա պայմանավորված է մի քանի գործոններով՝ տաք եղանակը, որը նպաստում է բակտերիաների արագ բազմացմանը սննդի մեջ, թարմ մրգերն ու բանջարեղենը, որոնք ոչ միշտ են լավ լվացված, և, իհարկե, ջուրը։

Ինչո՞ւ են աղիքային վարակներն ամռանը այդքան վտանգավոր

Երբ խոսում ենք աղիքային վարակների մասին, շատերը մտածում են պարզապես փորլուծության մասին։ Բայց դա ախտանիշներից մեկն է։ Աղիքային վարակները բակտերիաների, վիրուսների կամ այլ միկրոօրգանիզմների պատճառով առաջացած հիվանդություններ են, որոնք ախտահարում են ստամոքս-աղիքային տրակտը։ Հիմնական վտանգը ոչ թե ինքնին փորլուծությունն է, այլ հեղուկի կորուստը, որը կարող է հանգեցնել օրգանիզմի ջրազրկման։ Հատկապես արևային ու շոգ օրերին, երբ մարդն առանց այդ էլ շատ է քրտնում, ջրազրկումը զարգանում է շատ արագ և կարող է լինել ճակատագրական։ Եվ դա հատկապես վերաբերում է փոքր երեխաներին, որոնց մոտ ջրազրկումն ավելի արագ է ընթանում և ավելի ծանր է տանելի։

Որո՞նք են ամենատարածված հարուցիչներն ու փոխանցման ուղիները

Աղիքային վարակները հիմնականում փոխանցվում են կեղտոտ ձեռքերի, աղտոտված սննդի և ջրի միջոցով։ Ամռանը, երբ մենք ավելի շատ ժամանակ ենք անցկացնում դրսում, ճամփորդում ենք, օգտվում ենք հանրային վայրերից, վարակվելու ռիսկը զգալիորեն մեծանում է։

• Սնունդ. Ամռան տապին սնունդը շատ արագ է փչանում։ Կաթնամթերքը, միսը, ձուկը, աղցանները (հատկապես մայոնեզով) շատ հեշտությամբ դառնում են բակտերիաների բազմացման վայր։ Նույնիսկ թարմ, չլվացված մրգերն ու բանջարեղենը կարող են վարակի աղբյուր դառնալ։ Մենք հաճախ շտապում ենք, մտածում՝ «Մի բան չի լինի», բայց լինում է։
• Ջուր. Լողավազաններ, բաց ջրամբարներ, անորակ խմելու ջուր։ Ցանկացած աղտոտված ջուր՝ լինի դա լողի, թե խմելու համար, կարող է պարունակել վարակ։ Հայաստանում, հատկապես գյուղական վայրերում կամ հանգստի գոտիներում, ջրի որակին միշտ չէ, որ ուշադրություն է դարձվում, իսկ դա շատ վտանգավոր է։
• Կեղտոտ ձեռքեր. Սա ամենահին և ամենատարածված ճանապարհն է։ Ուտելուց առաջ, զուգարանից օգտվելուց հետո, հանրային տրանսպորտից կամ խանութից հետո ձեռքերը լվանալը ոչ թե քմահաճույք է, այլ կյանքի կանոն։

Ախտանիշներ. Երբ պետք է անհանգստանալ

Աղիքային վարակների ախտանիշները կարող են տարբեր լինել՝ կախված հարուցիչից և օրգանիզմի վիճակից։ Ամենատարածվածներն են՝

• Փորլուծություն. Հաճախակի, ջրիկ կղանք։ Սա հիմնական ախտանիշն է, որը հաճախ անտեսվում է։
• Սրտխառնոց և փսխում. Հատկապես հիվանդության սկզբում։
• Որովայնի ցավեր. Կարող են լինել կծկանքային, սուր կամ բութ։
• Բարձր ջերմություն. Որոշ վարակների դեպքում կարող է հասնել մինչև 39-40 աստիճանի։
• Թուլություն և գլխապտույտ. Առաջանում է ջրազրկման հետևանքով։

Եթե դուք կամ ձեր երեխան ունեք այս ախտանիշներից մի քանիսը, մի սպասեք։ Մի՛ փորձեք ինքնաբուժմամբ զբաղվել։ Մեր մոտ սովորություն է՝ մինչև վերջին պահը տանը մնալը, խոտաբույսեր խմելը կամ «բարի մարդկանց» խորհուրդներին հետևելը։ Սա լուրջ սխալ է։ Երբեմն մի քանի ժամ ուշացումը կարող է շատ թանկ նստել։

Ինքնաբուժում և դրա վտանգները

«Էդ ինչի՞ համար է բժիշկը, ես ինքս էլ գիտեմ՝ ինչ խմեմ» կամ «Մեր տատիկն ասում էր…»։ Սա այն է, ինչ մենք հաճախ լսում ենք։ Շատերը, նույնիսկ երբ խոսքը վարակի մասին է, փորձում են բուժվել տնային պայմաններում՝ առանց բժշկի դիմելու։ Դա շատ վտանգավոր է։ Հատկապես վտանգավոր է հակաբիոտիկների ինքնակամ օգտագործումը։ Շատ աղիքային վարակներ վիրուսային են, և հակաբիոտիկներն այդ դեպքում ոչ միայն անօգուտ են, այլև կարող են վնասել աղիքային միկրոֆլորան՝ ավելի խորացնելով վիճակը։ Հակաբիոտիկների սխալ կիրառումը հանգեցնում է նաև բակտերիաների կայունությանը, և հաջորդ անգամ, երբ դրանք իսկապես անհրաժեշտ լինեն, պարզապես չեն աշխատի։

Հատկապես մեծ խնդիր է, երբ ծնողները փորձում են ինքնուրույն բուժել երեխաներին։ Երեխաների օրգանիզմն ավելի նուրբ է, ջրազրկումն ավելի արագ է զարգանում, իսկ դեղորայքի սխալ չափաբաժինները կարող են անդառնալի հետևանքներ ունենալ։ Այստեղ չկան «փորձված» միջոցներ, կամ «հարևանի» խորհուրդներ, որոնք կարող են փոխարինել բժշկին։

Կանխարգելումը՝ լավագույն բուժումը

Ամենաարդյունավետ բուժումը կանխարգելումն է։ Այս կանոնները պարզ են, բայց դրանց հետևելը փրկում է բազմաթիվ խնդիրներից։

• Ձեռքերը լվանալ. Սա առաջին և ամենակարևոր կանոնն է։ Օճառով և տաք ջրով լվացեք ձեռքերը ուտելուց առաջ, զուգարանից օգտվելուց հետո, դրսից տուն վերադառնալուց հետո։ Եթե ջուր և օճառ չկա, օգտագործեք ալկոհոլային հիմքով հականեխիչ գելեր։
• Սննդի անվտանգություն.
  • Մրգերն ու բանջարեղենը լվացեք մաքուր, հոսող ջրի տակ։ Անգամ եթե դրանք «տնական» են կամ «էկոլոգիապես մաքուր», լվանալը պարտադիր է։
  • Պահպանեք սնունդը պատշաճ ջերմաստիճանում։ Մի թողեք փչացող սնունդը սենյակային ջերմաստիճանում երկար ժամանակ։
  • Հում և եփած սնունդը մի պահեք նույն տարաներում կամ նույն կտրող տախտակի վրա։
  • Խուսափեք կասկածելի վայրերում սնվելուց, հատկապես ամռանը։
• Ջուր. Խմեք միայն եռացրած կամ շշալցված ջուր։ Բաց ջրամբարներում կամ լողավազաններում լողալիս խուսափեք ջուրը կուլ տալուց։ Երբ մենք գնում ենք հանգստանալու՝ լեռներում կամ գետերի մոտ, հաճախ հանդիպում ենք «թարմ աղբյուրի»։ Չնայած գայթակղությանը՝ միշտ հիշեք, որ անալիզ չանցած ցանկացած ջուր կարող է վտանգավոր լինել։
• Մի՛ կերեք կասկածելի արտաքին տեսք կամ հոտ ունեցող սնունդ. Եթե կասկածում եք, ուղղակի նետեք։ Մի՛ խնայեք ձեր առողջության վրա։

Ե՞րբ է անհրաժեշտ ինֆեկցիոնիստի բուժումը

Կան դեպքեր, երբ ինքնաբուժումն անթույլատրելի է, և անհրաժեշտ է անմիջապես դիմել բժշկի, ցանկալի է՝ ինֆեկցիոնիստի։ Հատկապես, եթե՝

• Ջերմությունը շատ բարձր է (38.5 C և ավելի) և չի իջնում սովորական դեղամիջոցներով։
• Փորլուծությունը շատ հաճախակի է և ուժեղ, օրական 5-ից ավելի անգամ։
• Առկա է անզուսպ փսխում, որի պատճառով հնարավոր չէ հեղուկ ընդունել։
• Կղանքի մեջ կա արյուն կամ լորձ։
• Դիտվում են ջրազրկման ախտանիշներ՝ չոր շրթունքներ, հազվադեպ միզարձակում, քնկոտություն, թուլություն, մաշկի չորություն։
• Հիվանդը փոքր երեխա է, տարեց անձ կամ քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդ։ Այս խմբերը հատկապես խոցելի են։
• Ախտանիշները չեն անցնում 1-2 օրվա ընթացքում կամ վիճակը վատթարանում է։

Մեր հիվանդանոցներում, չնայած երբեմն հերթերին և անհարմարություններին, աշխատում են բարձրակարգ մասնագետներ։ Մի՛ վախեցեք դիմել պետական կլինիկաներ։ Մասնավոր կլինիկաներում էլ նույն մասնագետներն են հաճախ աշխատում։ Կարևոր է ժամանակին դիմել մասնագետի։ Ինֆեկցիոնիստը միակ մասնագետն է, ով ճիշտ կգնահատի իրավիճակը, կորոշի հետազոտությունների անհրաժեշտությունը և կնշանակի համապատասխան բուժում։ Աղիքային վարակների բուժումը պահանջում է պրոֆեսիոնալ մոտեցում։ Այն ներառում է ջրազրկման դեմ պայքարը (օրալ կամ ներերակային եղանակով), հիվանդության հարուցիչի բացահայտումը և, անհրաժեշտության դեպքում, համապատասխան դեղորայքի նշանակումը։ Միայն բժիշկը կարող է ճիշտ ախտորոշել և ընտրել արդյունավետ բուժման ռազմավարություն։

Ամառային տոները չպետք է փչացվեն հիվանդությամբ։ Մի փոքր ուշադրություն կանխարգելիչ միջոցառումներին և ժամանակին բժշկի դիմելը կօգնեն ձեզ և ձեր սիրելիներին անցկացնել այն առանց տհաճ անակնկալների։ Հիշեք, որ ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։ Անտարբերությունը կարող է շատ թանկ արժենալ։

Եթե նկատում եք աղիքային վարակներին բնորոշ ախտանիշներ, հատկապես ամռան շոգ օրերին, մի՛ հապաղեք։ Դիմեք ինֆեկցիոնիստի։