Կրծքի մեջ անսովոր մի բան զգալը կամ շոշափելը շատ կանանց մոտ անմիջապես խուճապ է առաջացնում։ Սա բնական է, բայց պետք է հասկանալ՝ ոչ ամեն գոյացություն է վտանգավոր, և ոչ ամեն ուշացում՝ անուղղելի։ Բայց սա չի նշանակում, որ կարելի է անտեսել զգացվող փոփոխությունները։ Միայն մասնագետը կարող է ճիշտ կրծքի ախտորոշում անել և պարզել՝ արդյոք մտահոգվելու պատճառ կա։ Եթե զգում եք մամոլոգի այց պահանջող ախտանիշներ կամ ցանկացած կասկած ունեք, մի սպասեք։
Ի՞նչ է կրծքի գոյացությունը, և ի՞նչ է պետք անել, երբ այն զգում եք
Կրծքի գոյացությունն ամեն ինչ կարող է լինել՝ սովորական ճարպային բջիջներից մինչև ավելի լուրջ խնդիրներ։ Շատ կանայք, զգալով մի բան, սկսում են ինքնուրույն «հետազոտություն» անցկացնել համացանցում կամ խորհուրդ հարցնել հարևանուհուց։ Սա սխալ է։ Դուք ոչ միայն ժամանակ եք կորցնում, այլև ավելորդ անհանգստություն եք ստեղծում ձեզ համար։
Ամենակարևոր քայլը, երբ կրծքում անսովոր գոյացություն եք հայտնաբերում, առանց հապաղելու մամոլոգին այցելելն է։ Ոչ ոք չի սիրում բժիշկների մոտ հերթեր կանգնել կամ պոլիկլինիկաներ այցելել, բայց այս դեպքում յուրաքանչյուր օր կարող է նշանակություն ունենալ։ Մեր մոտ ընդունված է ամեն ինչ հետաձգել մինչև վերջին պահը կամ հույսը դնել «ժողովրդական» միջոցների վրա։ Սա մեր մեծագույն սխալն է։ Դուք ձեր առողջության հանդեպ պատասխանատվություն եք կրում։
Որո՞նք են այն ախտանիշները, որոնք պահանջում են անհապաղ մամոլոգի այց
Միայն գոյացությունը չէ ահազանգելու պատճառը։ Կան բազմաթիվ այլ փոփոխություններ, որոնք ևս չպետք է անտեսել։ Ահա դրանցից մի քանիսը՝
- Նոր գոյացություն կամ կարծրություն կրծքում կամ անութափոսի շրջանում: Սա ամենահաճախակի հայտնաբերվող ախտանիշն է։ Միշտ ուշադրություն դարձրեք, թե ինչպես է այն փոխվում ժամանակի ընթացքում՝ մեծանում է, ցավո՞ւմ է, թե՞ ոչ։
- Կրծքի ձևի կամ չափի փոփոխություն: Եթե կուրծքը հանկարծակի մեծացել է կամ ձևափոխվել, սա լուրջ ազդանշան է։
- Մաշկի փոփոխություններ: Կրծքի մաշկի վրա կարմրություն, կնճիռներ, թեփոտում, խորդուբորդություն, նարնջի կեղևի տեսք։ Սրանք կարող են լինել բորբոքման կամ ավելի լուրջ խնդիրների նշաններ։
- Պտուկից արտադրություն: Ցանկացած արտադրություն պտուկից, հատկապես արյունոտ կամ թափանցիկ, որը կապված չէ կրծքով կերակրման հետ, պետք է անհապաղ հետազոտել։
- Պտուկի ներս ընկնելը կամ ձևի փոփոխությունը: Եթե պտուկը, որը նախկինում դուրս էր, հանկարծ ներս է ընկել կամ իր ձևը փոխել է, դա ևս կարևոր ախտանիշ է։
- Կրծքի ցավ: Թեև կրծքի ցավը հաճախ կապված է հորմոնալ փոփոխությունների կամ այլ ոչ վտանգավոր պատճառների հետ, այնուամենայնիվ, եթե ցավը մշտական է, ուժեղ, կամ ուղեկցվում է այլ ախտանիշներով, անպայման պետք է դիմել բժշկի։
Այս ախտանիշներից յուրաքանչյուրը պահանջում է անհապաղ մամոլոգի խորհրդատվություն։ Մի սպասեք, թե երբ դրանք կանցնեն ինքնուրույն։ Դա կարող է չլինել։
Ի՞նչ է անում մամոլոգը. կրծքի ախտորոշման փուլերը
Երբ դուք դիմում եք մամոլոգին, սկսվում է պրոֆեսիոնալ կրծքի ախտորոշման գործընթացը։ Սա ոչ թե մեկ քայլ է, այլ մի քանի փուլից բաղկացած համակարգված հետազոտություն։
Առաջին փուլը խոսակցությունն է։ Բժիշկը ձեզ հարցեր կտա ձեր առողջության, ընտանեկան պատմության, դաշտանային ցիկլի և զգացվող ախտանիշների մասին։ Եղեք անկեղծ։ Ցանկացած տեղեկություն կարևոր է։
Երկրորդ փուլը կլինիկական հետազոտությունն է։ Բժիշկը զգուշորեն կզննի և կշոշափի ձեր կուրծքը և անութափոսի շրջանը։ Նա փնտրելու է ցանկացած անոմալիա՝ գոյացություններ, կարծրություններ, մաշկի փոփոխություններ։
Երրորդ փուլը պատկերային հետազոտություններն են։ Սրանք կարող են լինել՝
- Մամոգրաֆիա: Սա ռենտգեն հետազոտություն է, որը հիմնականում կիրառվում է 40 տարեկանից բարձր կանանց մոտ, բայց կարող է նշանակվել նաև ավելի վաղ տարիքում՝ ցուցումների դեպքում։ Այն թույլ է տալիս հայտնաբերել մանրագույն փոփոխություններ, որոնք հնարավոր չէ շոշափել։
- Կրծքի ուլտրաձայնային հետազոտություն (Սոնոգրաֆիա): Սա անվտանգ և ոչ ինվազիվ մեթոդ է, որը հաճախ օգտագործվում է երիտասարդ կանանց մոտ կամ որպես մամոգրաֆիայի լրացում։ Այն օգնում է տարբերել հեղուկով լցված կիստաները պինդ գոյացություններից։
- ՄՌՏ (Մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիա): Սա ավելի մանրամասն հետազոտություն է, որը նշանակվում է հատուկ դեպքերում, օրինակ՝ բարձր ռիսկի խմբի կանանց մոտ։
Չորրորդ փուլը բիոպսիան է (անհրաժեշտության դեպքում): Եթե վերոնշյալ հետազոտությունները կասկածներ են առաջացնում, բժիշկը կարող է առաջարկել բիոպսիա։ Սա փոքր վիրահատական միջամտություն է, որի ժամանակ կրծքի կասկածելի հատվածից վերցվում է փոքր հյուսվածքի նմուշ՝ լաբորատոր հետազոտության համար։ Միայն բիոպսիան է 100% ճշգրտությամբ որոշում՝ արդյոք գոյացությունը բարորակ է, թե չարորակ։ Մի վախեցեք բիոպսիայից։ Սա կյանքեր է փրկում։
Ինքնազննումը՝ որպես առաջին քայլ
Կրծքի ինքնազննումը չի փոխարինում պրոֆեսիոնալ հետազոտություններին, բայց այն կարող է լինել առաջին ազդանշանը։ Յուրաքանչյուր կին պետք է իմանա իր կրծքի «նորմալ» վիճակը՝ ինչպես է այն զգվում և տեսք ունենում։ Եթե դուք պարբերաբար ինքնազննում եք անում, ցանկացած փոփոխություն անմիջապես կնկատեք։
Ինչպե՞ս անել դա ճիշտ:
- Ամսական մեկ անգամ, մոտավորապես դաշտանային ցիկլի ավարտից մի քանի օր անց (երբ կուրծքը հնարավորինս փափուկ է և քիչ զգայուն), զննեք ձեր կուրծքը։
- Կանգնեք հայելու առջև, բարձրացրեք ձեռքերը, ուշադիր զննեք կրծքի ձևը, չափը, մաշկի և պտուկների վիճակը։
- Պառկեք մեջքի վրա, մեկ ձեռքը դրեք գլխի տակ։ Մյուս ձեռքի մատներով (բարձիկներով, ոչ թե ծայրերով) զգուշորեն շոշափեք կուրծքը՝ շրջանաձև շարժումներով կամ վերից վար։ Մի մոռացեք անութափոսի շրջանը։
- Ուշադրություն դարձրեք ցանկացած կարծրության, գոյացության, ցավոտության կամ այլ փոփոխության։
Եթե ինչ-որ անսովոր բան եք զգում, մի՛ անհանգստացեք նախքան բժշկին այցելելը։ Բայց մի՛ էլ անտեսեք այն։
Կանխարգելումը լավագույն բուժումն է
Չկան 100% երաշխիքներ, որոնք կպաշտպանեն ձեզ բոլոր խնդիրներից, բայց կան քայլեր, որոնք կարող եք ձեռնարկել՝ նվազեցնելու ռիսկերը:
- Առողջ ապրելակերպ: Հավասարակշռված սնունդ, չափավոր ֆիզիկական ակտիվություն, քաշի վերահսկում։
- Ալկոհոլի և ծխախոտի սահմանափակում: Դրանք մեծացնում են ռիսկերը։ Մի վտանգեք ձեր առողջությունը նման վատ սովորությունների համար։
- Պարբերական այցեր մամոլոգի մոտ: Նույնիսկ եթե ոչինչ չի անհանգստացնում, 30 տարեկանից հետո խորհուրդ է տրվում ամեն տարի կանխարգելիչ հետազոտություն անցնել։ Սա պարզապես անհրաժեշտություն է։
Ձեր կյանքը և առողջությունը ձեր ձեռքերում են։ Ամեն ուշացումը կարող է ունենալ անդառնալի հետևանքներ։ Մի վախեցեք խոսել ձեր մտահոգությունների մասին, մի վախեցեք բժիշկների այցելություններից։ Ավելի լավ է պարզել, որ ամեն ինչ կարգին է, քան ուշանալ և զղջալ։ Կրծքի առողջությունը կնոջ կենսունակության և լիարժեք կյանքի անբաժանելի մասն է։ Մի վտանգեք այն։ Գրանցվեք մամոլոգի մոտ։
Օգտակար տեղեկատվություն
Ուղեղի ուռուցքներ․ երկրորդ կարծիք
Երբ լսում եք «ուղեղի ուռուցք» արտահայտությունը, աշխարհը կարող է մի պահ կանգ առնել։ Դա շոկ է, վախ և անորոշություն։ Առաջին միտքը սովորաբար լինում է՝ «ինչու՞ ես», «ի՞նչ անել հիմա», «արժե՞ արդյոք հավատալ դրան»։ Շատերը հայտնվում են խուճապի մեջ, փորձում գտնել ցանկացած լուծում, երբեմն դիմելով անհասկանալի կամ չստուգված մեթոդների։ Սա մարդկային արձագանք է, բայց պետք է […]
Պրոկտոլոգիական խնդիրներ առանց ամոթի
Թաքցնելը չի բուժում: Առողջապահության մեջ դա ամենակարևոր դասերից է։ Հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է պրոկտոլոգիական խնդիրներին, որոնց մասին սովորաբար չեն խոսում։ Մարդիկ ամիսներով, նույնիսկ տարիներով տառապում են՝ ամոթից կամ վախից բժշկի չդիմելով։ Դա սխալ է, և դա վտանգավոր է։ Արյուն կղանքում, ցավ, անհարմարավետություն նստելիս կամ զուգարան գնալիս։ Այս ախտանիշները շատերն անտեսում են, հուսալով, որ ամեն […]
Վիրաբուժական բուժում․ երբ առանց վիրահատության չի կարելի
Մարդիկ հաճախ մինչև վերջ քաշում են, վիրահատությունն ընդունում որպես վերջին հնարավորություն կամ նույնիսկ բժշկի անզորություն։ Շատերը վախենում են դանակի տակ ընկնելու մտքից, նույնիսկ եթե դա փրկում է կյանքը կամ բարելավում դրա որակը։ Հատկապես Հայաստանում դեռ կա այդ մտածելակերպը՝ փորձել ամեն ինչ՝ ժողովրդական մեթոդներից մինչև անիմաստ դեղահաբեր, միայն թե չհասնեն վիրաբուժի մոտ՝ հաճախ արդեն կրիտիկական վիճակում։ […]
Իմունիտետ COVID-19-ից հետո
Երեք տարի անց, երբ COVID-19-ի անունը կարծես թե դուրս է եկել ամենօրյա լուրերից, շատերն ասում են՝ «Անցա՞վ։ Մոռացա՞նք։» Ոչ։ Հիվանդությունն անցավ, բայց հետքերը մնացին։ Շատերի մոտ դրանք ավելի խորն են, քան պատկերացնում եք: Հատկապապես խոսքը իմունիտետի վերականգնման մասին է COVID-ից հետո։ Շատերն ինձ հարցնում են՝ արդյո՞ք նորմալ է այս հոգնածությունը, մոռացկոտությունը, շնչառության հետ կապված խնդիրները։ […]
Վիրահատությունից հետո խնամք․ բուժքրոջ օգնություն
Վիրահատությունը լուծում է խնդիրը, ճիշտ է։ Բայց հենց վիրահատությունից հետո է սկսվում իրական պայքարը՝ առողջության համար։ Մարդիկ հաճախ մտածում են, որ հիվանդանոցից դուրս գալը նշանակում է, թե ամեն ինչ վերջացած է, կարելի է հանգստանալ։ Սխալվո՞ւմ են։ Այո՛, ընդ որում, կոպիտ։ Անմիջապես վիրահատությունից հետո սկսվում է վերականգնման կարևորագույն շրջանը, որի հաջողությունը հաճախ կախված է ոչ թե […]
Վնասվածքներ և կապտուկներ․ երբ է պետք վնասվածքաբանի օգնությունը
Արմատապես սխալ մոտեցում է մտածելը, թե ամեն վնասվածք կամ կապտուկ «կանցնի ինքն իրեն»։ Շատերը չեն ընդունում, որ նույնիսկ ամենաաննշան թվացող հարվածը կարող է լուրջ խնդիրների սկիզբ դառնալ։ Մեր իրականության մեջ շատերն են սիրում սպասել մինչև վերջին պահը, մինչև ցավն անտանելի կդառնա կամ շարժումը կսահմանափակվի։ Միայն այդ ժամանակ են հիշում մասնագետի մասին։ Սա սխալ է։ Իսկ […]
Նևրալգիա․ պատճառներ և բուժում
Այն հանկարծակի է գալիս, սուր է ու կտրող, երբեմն էլ՝ այրող։ Մի պահ թվում է, թե դա պարզապես անհարմար դիրքից է կամ մկանային ձգվածություն, բայց ցավը չի անցնում, այլ ընդհակառակը՝ ուժեղանում է, դառնում անտանելի։ Այն կարող է հայտնվել դեմքին, կողոսկրերի արանքում, թիկունքին կամ վերջույթներում։ Մարդիկ հաճախ շփոթում են այն սրտի կամ երիկամների ցավի հետ՝ կորցնելով […]
Օրգանիզմի ամբողջական check-up․ ինչ է ներառում և ում է անհրաժեշտ
Մի բան եմ լսում անընդհատ՝ «ինչո՞ւ գնալ բժշկի, երբ ոչինչ չի ցավում»: Սա լուրջ մոլորություն է, ու շատերն են դրանով ապրում՝ մինչև մի օր մարմինը «հանձնվում» է։ Ցավը կամ ախտանշանը հաճախ արդեն վերջին ազդանշանն է, որը հուշում է, որ խնդիրը խորացել է։ Մինչդեռ մարմնում շատ պրոցեսներ ընթանում են անձայն, առանց որևէ նախազգուշացման, մինչև որ դրանք […]
Check-up հղիությունից առաջ
Երեխա պլանավորելը հուզիչ և կյանքի կարևորագույն փուլ է։ Բայց շատերը մոռանում են, որ դա նաև պատասխանատվություն է՝ սկսած հղիությունից շատ առաջ։ Շատերին թվում է, թե «բնական» գործընթացը լրացուցիչ պատրաստություն չի պահանջում, բայց սա ամենավտանգավոր մոլորություններից մեկն է։ Չի կարելի պատահականության վրա հույս դնել, երբ խոսքը վերաբերում է ձեր երեխայի և ձեր առողջությանը։ Այսօր մենք կքննարկենք, […]
Մաստոպաթիա․ հսկողություն և կանխարգելում
Շատ կանայք կրծքի ցավ կամ գոյացություն զգալիս կա՛մ անմիջապես վատագույնն են մտածում, կա՛մ էլ անտեսում են։ Երկուսն էլ վտանգավոր մոտեցումներ են։ Իրականում, կրծքագեղձի ամեն փոփոխություն չէ, որ չարորակ է, բայց ոչ մի փոփոխություն չպետք է անտեսվի։ Մաստոպաթիան շատ կանանց մոտ հանդիպող վիճակ է, և ոչ միշտ է այն վտանգավոր։ Սակայն սխալ է կարծել, որ եթե […]
Քրոնիկ տոնզիլիտ
Շատերը սովոր են անտեսել կոկորդի քրոնիկական ցավերը, դրանք համարելով «սովորական» երևույթ, որը կանցնի ինքնին կամ մի քանի տաք թեյի բաժակով: Բայց երբ խոսքը վերաբերում է քրոնիկ տոնզիլիտին, նման մոտեցումը ոչ թե լուծում է խնդիրը, այլ ուղղակիորեն տանում է դեպի լուրջ բարդություններ։ Սա պարզապես կոկորդի ցավ չէ, սա մեր մարմնի պաշտպանական համակարգի՝ նշիկների քրոնիկ բորբոքումն է, […]
Գրգռված աղու համախտանիշ
Շատերը տարիներով տառապում են՝ որովայնի մշտական ցավը, փքվածությունը և աղիների անկանոն աշխատանքը համարելով «պարզապես իմ օրգանիզմի առանձնահատկությունները»։ Նրանք փորձում են տարբեր դիետաներ, տնային միջոցներ, հաճախ զգում են, որ ուռճացնում են խնդիրը, կամ ոչ ոք չի հասկանում իրենց։ Այս մշտական անհանգստությունը նորմալ չէ, և հաստատ դա չէ այն, ինչի հետ պետք է հաշտվել ողջ կյանքի ընթացքում։ […]