Սեզոնային ալերգիա․ ինչպես հաղթահարել գարունը

Գարունը պայթյուն է։ Բնությունը արթնանում է, օդը լցվում է նոր կյանքի հոտով։ Բայց շատերի համար գարունը նաև անվերջ փռշտոց է, քթից հոսող ջուր, աչքերի քոր ու անհանգստություն։ Դուք մենակ չեք։ Այս երևույթը՝ սեզոնային ալերգիա, կամ ինչպես մենք՝ բժիշկներս, այն կոչում ենք փոլինոզ, հազարավոր մարդկանց համար ամեն տարի դառնում է գլխացավանք։ Եվ մենք այսօր կխոսենք, թե ինչպես հաղթահարել գարունը, և ինչպես իրականացվում է փոլինոզի բուժումը, առանց բարդ բառերի ու ավելորդ շեղումների։

Շատերն ասում են՝ «բան չկա, մի քիչ փռշտում եմ, կանցնի»։ Ոմանք էլ հույսը դնում են հին, «ժողովրդական» մեթոդների վրա՝ խոտաբույսեր, կաթիլներ, որոնք «հարևանին օգնել են»։ Դա վտանգավոր մոտեցում է։ Ալերգիան իրական հիվանդություն է, ոչ թե պարզապես անհարմարություն։ Եվ այն պահանջում է ուշադրություն։ Երբ մեր իմունային համակարգը անսովոր կերպով է արձագանքում անվնաս նյութերին, օրինակ՝ ծառերի, թփերի կամ խոտերի ծաղկափոշուն, դա բերում է ալերգիկ ռեակցիայի։ Սա չի նշանակում, որ ձեր իմունիտետը թույլ է։ Ընդհակառակը, այն չափազանց ակտիվ է, անիմաստ պատերազմ է սկսում «անվնաս թշնամու» դեմ։

Ինչո՞ւ է գարունը «հարձակվում» մեզ վրա

Գարնանը բնությունը արթնանում է, և դա նշանակում է՝ միլիարդավոր փոքրիկ ծաղկափոշու հատիկներ են սավառնում օդում։ Մեր կլիմայական պայմաններում՝ հատկապես մարտի վերջից մինչև հունիս, օդը հաճախ լցված է լինում տարբեր ծառերի ու բույսերի ծաղկափոշով։ Շատերը հենց այդ ժամանակ են զգում առաջին ախտանիշները։ Ամենատարածված «մեղավորներից» են կեչու, կաղնու, թխկու, ինչպես նաև որոշ խոտերի ծաղկափոշին։ Երբ այս մանրագույն մասնիկները շնչառական ուղիների միջոցով հայտնվում են մեր օրգանիզմում, իմունային համակարգը դրանք ընդունում է որպես սպառնալիք և սկսում արտադրել հիստամին։ Հենց հիստամինն էլ առաջացնում է այն բոլոր անհարմար ախտանիշները, որոնք դուք արդեն լավ գիտեք։

Ախտանիշներ, որոնք չի կարելի անտեսել

Եկեք անկեղծ լինենք։ Դուք հազիվ թե շտապօգնություն կկանչեք, եթե մի քանի անգամ փռշտաք։ Բայց երբ այդ «մի քանի անգամը» վերածվում է անվերջ շարքի, երբ քիթը մշտապես փակ է կամ ջրի պես հոսում է, աչքերը կարմրում ու քոր են գալիս, իսկ կոկորդում քորը չի դադարում, ապա սա արդեն ալերգիա է։ Ոմանց մոտ կարող է նույնիսկ մաշկի վրա ցան առաջանալ կամ շնչառության դժվարություն։ Սա արդեն լուրջ է։ Երբեմն մարդիկ այս ախտանիշները շփոթում են սովորական մրսածության կամ վիրուսային հիվանդության հետ։ Բայց ալերգիայի դեպքում ջերմություն հազվադեպ է լինում, և ախտանիշները տևում են շաբաթներով, երբեմն՝ ամիսներով, այնքան ժամանակ, քանի դեռ օդում կա ալերգենը։

Փոլինոզի բուժումը. Ինչպես հաղթահարել գարունը

Եկեք խոսենք այն մասին, թե ինչ կարող եք անել, երբ գարունը ամբողջ ուժով «գրոհում է»։ Բուժումը պետք է լինի համակողմանի, և այն սկսվում է ոչ թե դեղատանից, այլ՝ ձեր տնից։

Ալերգենից խուսափելու կանոնները

• Փակ պահեք պատուհանները. Հատկապես առավոտյան և երեկոյան, երբ ծաղկափոշու կոնցենտրացիան օդում ամենաբարձրն է։ Տանը կարող եք օգտագործել օդի մաքրիչներ։
• Փոխեք հագուստը. Դրսից տուն մտնելիս հագուստի վրա կարող է ծաղկափոշի մնալ։ Ավելի լավ է անմիջապես փոխել այն։
• Լողացեք կամ ցնցուղ ընդունեք. Առավել ևս քնելուց առաջ։ Սա կլվա մազերի և մաշկի վրայից ծաղկափոշին։
• Օգտագործեք արևային ակնոց. Այն կպաշտպանի ձեր աչքերը ծաղկափոշու ուղիղ շփումից։
• Հետևեք եղանակային կանխատեսումներին. Շատ երկրներում և հիմա արդեն նաև մեզ մոտ կան հավելվածներ, որոնք ցույց են տալիս օդում ծաղկափոշու քանակը։ Եթե այն բարձր է, ապա ավելի լավ է սահմանափակել դրսում մնալու ժամանակը։
• Խուսափեք չորացնել լվացքը դրսում. Ծաղկափոշին կարող է հեշտությամբ նստել թաց հագուստի վրա։

Դեղորայքային միջամտություն. Ի՞նչն է օգնում իրականում

Երբ կանոնները չեն օգնում կամ ախտանիշները չափազանց արտահայտված են, ժամանակն է անցնել դեղորայքային բուժման։

• Հակահիստամինային դեղեր. Դրանք նվազեցնում են հիստամինի ազդեցությունը, որն էլ առաջացնում է ալերգիայի ախտանիշները։ Կան տարբեր սերունդների դեղեր. առաջին սերունդները հաճախ քնկոտություն են առաջացնում, երկրորդ և երրորդ սերունդները՝ ավելի քիչ։ Դրանք օգնում են նվազեցնել քորը, փռշտոցը, քթի հոսքը։
• Քթի սփրեյներ. Դրանք կարող են լինել կորտիկոստերոիդներ (հակաբորբոքային) կամ հակահիստամիններ։ Շատ արդյունավետ են քթի փակվածության և հոսքի դեպքում։ Կարևոր է ճիշտ օգտագործել դրանք՝ բժշկի ցուցումով։
• Աչքի կաթիլներ. Եթե աչքերը քոր են գալիս, կարմրում կամ ջրակալում են, հակաալերգիկ կաթիլները կարող են թեթևացում բերել։
• Դեկոնգեստանտներ. Դրանք օգնում են նվազեցնել քթի լորձաթաղանթի այտուցը և հեշտացնել շնչառությունը։ Բայց զգույշ եղեք. դրանք չի կարելի երկար օգտագործել, քանի որ կարող են կախվածություն առաջացնել և վիճակը վատթարացնել։

Կարևոր է հիշել. Բոլոր դեղորայքները պետք է ընտրվեն բժշկի կողմից։ Առանց բժշկի հետ խորհրդակցելու դեղեր ընտրելը՝ հիմնվելով հեռուստատեսային գովազդի կամ ընկերների խորհուրդների վրա, լավագույն դեպքում անարդյունավետ է, վատագույն դեպքում՝ վտանգավոր։ Մեր իրականության մեջ շատերն ունեն այս սովորությունը՝ «ինքնաբուժություն»։ Բայց ալերգիայի դեպքում դա ուղղակիորեն տանում է դեպի բարդություններ կամ հիվանդության անտեղի երկարատև ընթացք։

Իմունոթերապիա. Արմատական լուծում

Ալերգեն-սպեցիֆիկ իմունոթերապիան (ԱՍԻՏ) միակ բուժումն է, որը կարող է փոխել հիվանդության ընթացքը և նվազեցնել ալերգիայի նկատմամբ զգայունությունը երկար ժամանակով, երբեմն՝ ընդմիշտ։ Սա ոչ թե ախտանիշները ճնշելու, այլ իմունային համակարգին «վարժեցնելու» միջոց է, որպեսզի այն այլևս չարձագանքի ալերգենին։ Բուժումը ներառում է ալերգենի փոքր դոզաների աստիճանական ներարկում կամ դեղահաբերի միջոցով ընդունում։ Այն տևում է մի քանի տարի և պահանջում է համբերություն ու հաստատակամություն։ Սա լուրջ քայլ է, որը պետք է քննարկել ալերգոլոգի հետ։ Դա բոլորի համար չէ, բայց նրանց համար, ում ալերգիան լրջորեն խանգարում է կյանքի որակին, սա փրկություն է։

Ե՞րբ է պետք դիմել մասնագետի

Եթե ձեր ախտանիշները թեթև են և հազվադեպ, և դուք կարողանում եք դրանք վերահսկել առանց դեղերի կամ պարզ հակահիստամինային դեղերով, ապա կարող եք շարունակել հետևել վերոնշյալ կանոններին։ Բայց կան մի քանի «կարմիր դրոշներ», որոնց դեպքում պետք է անպայման այցելել ալերգոլոգի.

• Եթե ախտանիշները լուրջ են և խանգարում են ձեր առօրյա կյանքին (քուն, աշխատանք, դպրոց)։
• Եթե առանց դեղերի չեք կարողանում ապրել, և այդ դեղերը չեն օգնում կամ առաջացնում են կողմնակի ազդեցություններ։
• Եթե կասկածում եք, որ ձեր մոտ ալերգիա է, բայց չգիտեք, թե ինչից է այն։
• Եթե ալերգիայի ֆոնին առաջանում է ասթմա կամ շնչառության դժվարություն։ Սա արդեն վտանգավոր է։
• Եթե «ժողովրդական» միջոցները կամ ինքնաբուժությունը չի տալիս ցանկալի արդյունք։

Ի՞նչ սպասել ալերգոլոգի մոտ

Բժիշկն անպայման կհարցնի ձեր ախտանիշների մասին, թե երբ են դրանք սկսվում և ինչն է դրանք ուժեղացնում կամ թուլացնում։ Հնարավոր է, որ անհրաժեշտ լինեն ալերգենային թեստեր (մաշկային կամ արյան անալիզ), որպեսզի հստակ որոշվի, թե որ ալերգենին եք դուք զգայուն։ Սա կարևոր է։ Առանց ճիշտ ախտորոշման՝ արդյունավետ բուժում նշանակելը գրեթե անհնար է։ Հենց այս թեստերի արդյունքներով էլ կորոշվի ձեր բուժման ռազմավարությունը։ Մի վախեցեք հարցեր տալ։ Ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է, և բժշկի հետ բաց երկխոսությունը հաջողության գրավականն է։ Մեր մոտ ընդունված է, որ բժիշկը «ամեն ինչ գիտի», իսկ հիվանդը պետք է լուռ լսի։ Մոռացեք դրա մասին։ Հարցրեք ամեն ինչ, ինչ ձեզ անհանգստացնում է։

Ապրել սեզոնային ալերգիայի հետ. Խորհուրդներ

Անկախ նրանից, թե ինչպես եք որոշում բուժել ձեր ալերգիան, մի քանի սովորություններ կօգնեն ձեզ ավելի հեշտ անցկացնել գարունը:

• Պահպանեք անձնական հիգիենա. Հաճախ լվացեք ձեր դեմքը, ձեռքերը, ցնցուղ ընդունեք։
• Մաքրեք տունը. Պարբերաբար խոնավ մաքրում կատարեք՝ փոշին և ծաղկափոշին հեռացնելու համար։
• Խուսափեք ծխելուց. Ծխելը կամ պասիվ ծխելը կարող է վատթարացնել ալերգիայի ախտանիշները։
• Սննդակարգ. Որոշ մարդկանց մոտ ալերգիան կարող է հատել նաև որոշ մթերքների հետ (օրինակ՝ կեչու ծաղկափոշու ալերգիայի դեպքում՝ խնձոր, ընկույզ)։ Սա կոչվում է խաչաձև ռեակցիա։ Եթե նկատում եք նման կապ, քննարկեք այն բժշկի հետ։

Սեզոնային ալերգիան տհաճ է, անկասկած։ Բայց այն պատիժ չէ, և դուք ստիպված չեք ամեն գարուն տառապել։ Կան բազմաթիվ արդյունավետ մեթոդներ՝ ձեր վիճակը թեթևացնելու և կյանքի որակը բարելավելու համար։ Մի զոհաբերեք գարնանային օրերի հաճույքը անվերջ փռշտոցին։ Ձեր առողջությունը ձեր պատասխանատվությունն է, և երբ խոսքը գնում է ալերգիայի մասին, ժամանակին և ճիշտ մոտեցումը կարող է ամբողջությամբ փոխել ձեր գարունը։ Մի՛ հետաձգեք։

Եթե դուք հոգնել եք ամեն գարուն տառապելուց, եթե հակահիստամինները չեն օգնում, կամ պարզապես ցանկանում եք հասկանալ, թե ինչ է կատարվում ձեր օրգանիզմի հետ, ժամանակն է կատարել հաջորդ քայլը։ Միակ ճիշտ որոշումը ձեր վիճակը բարելավելու համար մեկն է՝ Անցեք ալերգոլոգի խորհրդատվություն։