Bzhishk-am.com 
Վիրահատությունը լուծում է խնդիրը։ Սա ճիշտ է։ Բայց սա ամբողջ ճշմարտությունը չէ։ Շատերը կարծում են, թե վիրաբույժի դանակից հետո ամեն ինչ ինքն իրեն կկարգավորվի, մարմինը կբուժվի ու կվերադառնա նախկին վիճակին։ Սա լուրջ մոլորություն է, որը կարող է թանկ նստել։ Վիրահատությունից հետո կյանքը նորովի սկսելու համար ֆիզիոթերապևտի կողմից վերականգնումը ոչ թե ցանկալի, այլ պարտադիր է։ Սա ֆիզիոթերապևտիկ բուժման հիմքն է, որը թույլ է տալիս ձեզ վերադառնալ բնականոն կյանքի, իսկ երբեմն էլ՝ ավելի ուժեղ ու դիմացկուն, քան նախկինում։
Մեզ մոտ, Հայաստանում, շատերը դեռևս վախենում են բժիշկներից կամ հույսը դնում «տնական միջոցների» վրա։ «Արդեն վիրահատվել եմ, էլ ինչի՞ համար եմ հավելյալ ծախսեր անեմ» կամ «Ժամանակ չունեմ հիվանդանոցներում շրջելու»․․․ Այսպիսի մտքեր եմ հաճախ լսում։ Բայց հասկացեք՝ վիրահատությունը բուժման ընդամենը մի փուլ է։ Հաջորդ, ոչ պակաս կարևոր փուլը, դա վերականգնումն է։ Առանց դրա, անգամ լավագույն վիրահատությունը կարող է չտալ այն արդյունքը, որին սպասում եք։ Մարմինը հզոր համակարգ է, բայց այն վերականգնելու համար պետք է ճիշտ «սխեմայով» աշխատել։
Վիրահատությունից հետո ֆիզիոթերապիա. Ինչո՞ւ է այն այդքան կարևոր
Եկեք ուղիղ խոսենք. վիրահատությունը մարմնի համար մեծ սթրես է։ Անկախ նրանից, թե դա պարզ է, թե բարդ, այն միշտ թողնում է իր հետքը։ Կտրվածքներ, կարեր, արյունահոսություն, անզգայացում՝ այս ամենը ազդում է ոչ միայն վիրահատված հատվածի, այլև ամբողջ օրգանիզմի վրա։ Վիրահատությունից հետո դուք բախվում եք մի շարք խնդիրների՝
- Ցավ: Անխուսափելի է։ Ֆիզիոթերապիան օգնում է կառավարել ցավը՝ առանց անընդհատ դեղեր կուլ տալու։
- Շարժունակության սահմանափակում: Շատերը վախենում են շարժվել, որպեսզի «չվնասեն» կարերը կամ չխորացնեն ցավը։ Սա հանգեցնում է մկանների թուլացման, հոդերի կոշտացման։
- Մկանային թուլություն և ատրոֆիա: Երկար պառկած մնալը կամ անշարժությունը արագորեն թուլացնում է մկանները։
- Այտուցներ և բորբոքումներ: Սրանք բնական արձագանք են վնասվածքին, բայց դրանք պետք է ճիշտ կառավարել։
- Հոգեբանական ծանրաբեռնվածություն: Վերականգնման գործընթացը կարող է հոգնեցուցիչ լինել, բայց ֆիզիկական ակտիվությունը լավագույն հակադեպրեսանտներից է։
Այստեղ է, որ մտնում է ֆիզիոթերապևտիկ բուժումը։ Այն կանխում է այս խնդիրները կամ լուծում արդեն առկա դրանք։
Ինչպես է ֆիզիոթերապևտը վերականգնում ձեր մարմինը
Ֆիզիոթերապևտի աշխատանքը միայն մարզանքների ցուցակ տալը չէ։ Նա կազմում է անհատական պլան՝ հաշվի առնելով ձեր վիրահատության տեսակը, ընդհանուր առողջական վիճակը և անձնական կարիքները։ Այս պլանը սովորաբար ներառում է՝
- Շարժումների վերականգնում: Սկսվում է պասիվ շարժումներից, երբ ֆիզիոթերապևտը կամ հարազատներն են շարժում ձեր վերջույթները, ապա անցնում ակտիվ շարժումների։ Սա օգնում է հոդերին մնալ ճկուն, կանխում է կոնտրակտուրաները (հոդերի կոշտացումը)։
- Մկանային ուժի վերականգնում: Կոնկրետ վարժություններ են նշանակվում՝ թիրախավորելով թուլացած մկանները։ Սկզբում դա կարող է լինել պարզ լարում կամ թուլացում, ապա՝ աստիճանաբար բարդացող դիմադրողական վարժություններ։
- Ցավի կառավարում: Բացի դեղորայքից, ֆիզիոթերապիան առաջարկում է ֆիզիկական մեթոդներ՝ սառը/տաք կոմպրեսներ, էլեկտրոթերապիա, ձեռքով մերսումներ, որոնք զգալիորեն թեթևացնում են ցավը։
- Սպիի խնամք: Ֆիզիոթերապևտը կսովորեցնի, թե ինչպես մերսել վիրահատական սպին՝ կանխելով կպումների առաջացումը և բարելավելով դրա էսթետիկ տեսքը։ Դա կարևոր է նաև հյուսվածքների նորմալ ֆունկցիայի համար։
- Հավասարակշռության և կոորդինացիայի բարելավում: Հատկապես ոտքերի կամ ողնաշարի վիրահատություններից հետո սա կենսական նշանակություն ունի՝ կանխելու համար ընկնելը և վերականգնելու վստահությունը։
- Շնչառական վարժություններ: Կրծքավանդակի կամ որովայնի վիրահատություններից հետո թոքերի ֆունկցիան կարող է խանգարվել։ Ֆիզիոթերապևտը կսովորեցնի ճիշտ շնչառական վարժություններ՝ կանխելու բարդությունները, ինչպիսիք են թոքաբորբը։
Ե՞րբ սկսել ֆիզիոթերապիան: Ավելի շուտ, քան մտածում եք
Շատերը սպասում են, մինչև «բոլոր կարերը դուրս կգան» կամ «ցավը կանցնի»։ Սա սխալ մոտեցում է։ Ժամանակակից բժշկությունը պնդում է՝ որքան շուտ սկսվի վերականգնումը, այնքան լավ կլինեն արդյունքները։ Շատ դեպքերում, պասիվ շարժումները և թեթև վարժությունները սկսվում են վիրահատությունից արդեն 24-48 ժամ հետո՝ անմիջապես հիվանդանոցում։
Սա չի նշանակում, որ դուք պետք է անմիջապես սկսեք վազել կամ ծանրություններ բարձրացնել։ Ոչ։ Սա նշանակում է, որ ձեր մարմինը պետք է զգուշորեն և համակարգված կերպով «արթնանա»։ Վաղ շրջանի ֆիզիոթերապիան կանխում է թրոմբների առաջացումը, բարելավում է արյան շրջանառությունը և արագացնում բուժումը։
Սխալ պատկերացումներ և իրականություն
Մեզ մոտ, Հայաստանում, կան մի քանի տարածված մտքեր, որոնք խոչընդոտում են ճիշտ վերականգնմանը.
- «Ֆիզիոթերապիան ցավոտ է»։ Այո՛, երբեմն որոշակի անհարմարավետություն կարող է լինել, բայց ֆիզիոթերապևտը միշտ հաշվի է առնում ձեր ցավի շեմը։ Նրա նպատակը ձեզ տանջելը չէ, այլ աստիճանաբար բարելավել ձեր վիճակը։ Եթե չափից շատ է ցավում, պարտադիր ասեք նրան։
- «Ես ինքս կարող եմ վարժություններ անել»։ Կարող եք, բայց միայն ֆիզիոթերապևտի ցուցումներից և հսկողությունից հետո։ Սխալ կատարված վարժությունները ոչ միայն անօգուտ են, այլև կարող են վնասել։
- «Դա թանկ է»։ Թանկ է չանել վերականգնում, քանի որ հետագայում կարող են առաջանալ բարդություններ, որոնք շատ ավելի թանկ կնստեն ինչպես ֆինանսապես, այնպես էլ առողջության առումով։ Բացի այդ, Հայաստանում կան նաև պետական ծրագրեր, որոնք մասամբ կամ ամբողջությամբ փոխհատուցում են որոշակի ծառայություններ, պարզապես պետք է տեղեկանալ։
- «Ես արդեն տարիքով եմ, ինձ մոտ չի ստացվի»։ Տարիքը խոչընդոտ չէ։ Ֆիզիոթերապիան հարմարեցվում է բոլոր տարիքային խմբերին և ֆիզիկական հնարավորություններին։
Ձեր դերը վերականգնման գործընթացում
Ֆիզիոթերապևտը ձեր ուղեկիցն է, ձեր ուղեցույցը։ Բայց հիմնական աշխատանքը պետք է կատարեք դուք։
- Հետևեք ցուցումներին: Անշեղորեն կատարեք բոլոր վարժությունները և հետևեք խորհուրդներին։
- Եղեք հաստատակամ: Վերականգնումը ժամանակ և համբերություն է պահանջում։ Արդյունքները անմիջապես չեն երևա։
- Մի՛ վախեցեք հարցեր տալ: Եթե ինչ-որ բան պարզ չէ կամ ձեզ անհանգստացնում է, անմիջապես հարցրեք ձեր ֆիզիոթերապևտին։
- Մի՛ շտապեք: Յուրաքանչյուր մարդու վերականգնումն անհատական է։ Մի համեմատեք ձեզ ուրիշների հետ։
Հիշեք, որ ձեր մարմինը պետք է շատ բաների միջով անցած լինի։ Նրան պետք է օգնել վերականգնվելու։ Այդ օգնությունը տրամադրում է ֆիզիոթերապևտը։ Ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։ Վիրահատությունից հետո կյանքը նորովի սկսելու հնարավորությունը ձեր ձեռքերում է։ Մի՛ կորցրեք այն։
Սկսեք ֆիզիոթերապիայի կուրս, որպեսզի վերականգնվեք ամբողջությամբ և վերադառնաք լիարժեք, ակտիվ կյանքի:
Օգտակար տեղեկատվություն
Վիրահատությունից հետո խնամք․ բուժքրոջ օգնություն
Վիրահատությունը լուծում է խնդիրը, ճիշտ է։ Բայց հենց վիրահատությունից հետո է սկսվում իրական պայքարը՝ առողջության համար։ Մարդիկ հաճախ մտածում են, որ հիվանդանոցից դուրս գալը նշանակում է, թե ամեն ինչ վերջացած է, կարելի է հանգստանալ։ Սխալվո՞ւմ են։ Այո՛, ընդ որում, կոպիտ։ Անմիջապես վիրահատությունից հետո սկսվում է վերականգնման կարևորագույն շրջանը, որի հաջողությունը հաճախ կախված է ոչ թե […]
Երբ է անհրաժեշտ նեյրովիրաբույժի խորհրդատվություն
Շատերը կարծում են, որ նյարդավիրաբույժի մոտ այցելելու անհրաժեշտությունն առաջանում է միայն այն ժամանակ, երբ իրավիճակը կրիտիկական է՝ ուռուցք, վթար, անմիջական վիրահատության սպառնալիք։ Սա մեծ մոլորություն է։ Մարդիկ հաճախ սպասում են մինչև վերջին պահը՝ մտածելով, որ ցավը կանցնի, ախտանշանները կթեթևանան, կամ որ «ժողովրդական միջոցները» կօգնեն։ Հատկապես Հայաստանում դա լայն տարածում ունի։ Մինչդեռ, հենց նման ուշացումներն են […]
Սրտի ցավ․ մի անտեսեք վտանգը
Սրտի ցավը. ահազանգ, որը շատերը սխալմամբ շփոթում են նյարդային լարվածության կամ ողնաշարի հետ կամ պարզապես անտեսում։ Մենք Հայաստանում սովոր ենք դիմանալ, «կանցնի»» ասել ու սպասել։ Հաճախ մարդիկ շաբաթներով շարունակում են իրենց սովորական կյանքը՝ հույս ունենալով, որ խնդիրը կլուծվի ինքնին, մինչդեռ իրականում վիճակն աստիճանաբար վատանում է։ Բայց սիրտը սպասել չի սիրում։ Երբ կրծքավանդակում ցավ եք զգում, […]
Քաղցկեղի վաղ ախտորոշում․ ինչ պետք է իմանալ
Մարդիկ հաճախ մտածում են՝ քաղցկեղը դատավճիռ է։ Դա մեծագույն սխալ է։ Քաղցկեղը, ինչպես շատ այլ հիվանդություններ, բուժելի է, երբեմն ամբողջությամբ բուժելի։ Բայց դա հնարավոր է միայն մեկ պայմանով՝ եթե հայտնաբերվում է շատ վաղ փուլում։ Այսինքն, երբ դեռ ոչինչ չի ցավում, ոչինչ չի անհանգստացնում։ Սա է օնկոլոգիական ախտորոշման և սկրինինգի ամբողջ իմաստը՝ կանխել ամենավատը կամ բուժել […]
Հոգեկան առողջություն․ երբ դիմել հոգեբույժի
Հոգեկան առողջություն․ ահա մի թեմա, որից շատերը դեռ խուսափում են խոսել: Մեր հասարակության մեջ, ցավոք սրտի, տարածված է այն մտայնությունը, որ հոգեկան խնդիրների մասին պետք է լռել, թաքցնել, կամ որ դրանք «ժամանակի հետ կանցնեն»։ Միգուցե դուք ինքներդ էլ կամ ձեր շրջապատում նման դեպքեր եք նկատել. մարդիկ ամիսներով, նույնիսկ տարիներով տառապում են՝ մտածելով, որ իրենք թույլ […]
ՈւՁՀ (ուլտրաձայնային հետազոտություն)․ ինչ է ցույց տալիս և երբ է պետք
Շատերը ՈւՁՀ-ն ընկալում են որպես սովորական, արագ ստուգում, մի բան, որը կարելի է անել «հանուն խաղաղության» կամ պարզապես հետաքրքրությունից դրդված։ Սա խորը մոլորություն է։ Ուլտրաձայնային հետազոտությունը, կամ կարճ՝ ՈւՁՀ-ն, բժշկի ձեռքի հզոր գործիք է, որը ճիշտ կիրառելու դեպքում կարող է փոխել հիվանդության ընթացքը կամ նույնիսկ կյանքեր փրկել։ Այն միայն էկրանին ստվերներ չէ, այլ ձեր օրգանների […]
Էպիլեպսիա․ բուժման ժամանակակից մոտեցումներ
Էպիլեպսիա ախտորոշումը շատերի համար հնչում է որպես դատավճիռ, մի բան, որը փոխում է ամեն ինչ։ Դա բնական է՝ վախը անհայտից, վախը հանրության արձագանքից։ Սակայն իրականությունը այլ է։ Էպիլեպսիան կառավարելի վիճակ է, և ժամանակակից բժշկությունը մեզ թույլ է տալիս դրան դիմակայել արդյունավետորեն։ Մենք այլևս չենք ապրում այն ժամանակներում, երբ այս հիվանդությունը խորհրդավոր կամ անբուժելի էր համարվում։ […]
Ալերգիա մեծահասակների մոտ․ պատճառներ և բուժում
Շատերը տարիներով տառապում են քրոնիկական ալերգիայից, բայց այդպես էլ չեն հասկանում՝ ինչու է դա տեղի ունենում իրենց հետ։ Աչքերը ջրում են, քիթը փակ է, մաշկը քոր է գալիս, իսկ օրգանիզմը կարծես անընդհատ պայքարում է անտեսանելի թշնամու դեմ։ Սա հասկանալի է։ Մեր հասարակության մեջ հաճախ են լսվում խորհուրդներ՝ «կոկորդիդ թեյ խմիր», «մի քիչ դիմացիր, կանցնի»։ Բայց […]
Ասեղնաբուժություն․ արևելյան մոտեցում
Երբ ցավը դառնում է ձեր ամենօրյա ուղեկիցը, այն փոխում է ամեն ինչ։ Քրոնիկ ցավը քանդում է ձեր քունը, տրամադրությունը, աշխատունակությունը, պարզապես՝ կյանքի որակը։ Շատերը տարիներով տանջվում են՝ փորձելով մեկ դեղամիջոցը, մեկ այլ թերապիան, հիասթափվելով ու կորցնելով հույսը։ Այս դեպքերում հաճախ հայացքն ուղղում ենք դեպի այնպիսի մոտեցումներ, որոնք ավելի խորն են, ավելի ամբողջական՝ ինչպես, օրինակ, <strongբարձր […]
Տեսողության վատացում․ երբ դիմել ակնաբույժի
Շատերը կարծում են, թե տեսողության հետ կապված խնդիրները «պարզապես տարիքի հետ են», կամ «դա ընտանեկան է», և հաճախ սպասում են մինչև խնդիրը կդառնա անտանելի։ Սա լուրջ մոլորություն է։ Աչքերը, ինչպես մարմնի ցանկացած այլ օրգան, ունեն իրենց սեփական լեզուն՝ ախտանիշները, որոնցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ուշադրություն։ Անտեսել դրանք նշանակում է ռիսկի տակ դնել աշխարհը տեսնելու ձեր հնարավորությունը։ […]
Բուժքրոջ (տղամարդ) դերը վերականգնման մեջ
Վերջերս վիրահատությու՞ն եք տարել կամ լուրջ հիվանդությունից հետո ապաքինվո՞ւմ եք։ Շատ լավ։ Բայց հիվանդանոցային պատերի ներսում մնալը դեռ ամենը չէ։ Իրական վերականգնումը, անցումը դեպի լիարժեք առողջություն, հաճախ սկսվում է հենց տանը։ Եվ հենց այստեղ է, որ շատերը հանդիպում են իրական դժվարությունների։ Դուրս գրվելուց հետո մարդիկ հաճախ կարծում են, որ վտանգն անցյալում է։ Բայց տնային պայմաններում […]
Սեռական խանգարումներ․ սեքսոլոգի օգնություն
Շատերը տարիներով կրում են ծանր բեռ, որի մասին չեն համարձակվում խոսել նույնիսկ մտերիմների հետ։ Սեռական խնդիրները կամ, ինչպես մենք ենք ասում, ինտիմ խնդիրները մնում են փակ թեմա մեր հասարակության մեջ, թեև դրանք քայքայում են հարաբերությունները, խլում են երջանկությունը և տանում դեպի լուրջ հոգեբանական խանգարումներ։ Մենք սովոր ենք, որ ցանկացած ցավի կամ անհանգստության դեպքում դիմենք բժշկի, […]