Մազաթափություն․ պատճառներ և բուժում

Ամեն օր հարյուրավոր մազաթելեր կորցնելը նորմալ է։ Իրականում, դա մեր մարմնի բնական շրջապտույտն է՝ հինը թափվում է, նորը աճում։ Սակայն երբ դուք նկատում եք, որ անկողնում, սանրի վրա կամ ցնցուղից հետո մազերն ավելանում են, իսկ ճաղատ բծերը կամ նոսրացումն ակնհայտ է դառնում, դա արդեն տագնապ է։ Մազաթափությունն ուղղակի էսթետիկ խնդիր չէ։ Դա հաճախ մեր օրգանիզմի ներքին անհավասարակշռության մասին ազդանշան է։ Եվ այս ազդանշանին ուշադրություն դարձնելը կարևոր է։

Շատերը տարիներով փորձում են խնդիրը լուծել թանկարժեք շամպուններով կամ տատիկի բաղադրատոմսերով՝ հաճախ կորցնելով թանկարժեք ժամանակը։ Սա սովորական սխալ է մեր իրականության մեջ, երբ մարդիկ հաճախ նախընտրում են ինքնաբուժմամբ զբաղվել, մինչև խնդիրը կհասնի կրիտիկական կետի։ Առանց հասկանալու իրական պատճառը, ցանկացած բուժում մատի վրա գուշակություն է։ Եվ մազերը, ի տարբերություն եղունգների, միշտ չէ, որ հեշտությամբ վերականգնվում են։

Այսօր մենք կխոսենք մազաթափության իրական պատճառների և դրանց արդյունավետ բուժման մասին։ Դա բարդ թեմա է, բայց մենք այն պարզ կներկայացնենք։ Հիշեք, որ ճշգրիտ ախտորոշումը բուժման հաջողության գրավականն է։ Մազաթափության դեմ պայքարում «տրիխոլոգ մազաթափություն, ալոպեցիայի բուժում» հարցերի պատասխանը սկսվում է պրոֆեսիոնալ մոտեցումից։

Ինչու են թափվում մազերը. Պատճառները

Մազաթափության պատճառները բազմաթիվ են, և դրանք հաճախ փոխկապակցված են։ Միայն մեկ գործոնի մեղադրելը սխալ է։ Խնդիրը կարող է լինել ինչպես արտաքին, այնպես էլ խորը ներքին։

Գենետիկ նախատրամադրվածություն. Անդրոգենային ալոպեցիա

Սա ամենատարածված պատճառներից մեկն է ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց մոտ։ Եթե ձեր հայրը, մայրը կամ տատիկ-պապիկը վաղ տարիքում ունեցել են մազաթափություն, մեծ է հավանականությունը, որ դուք նույնպես դրան կբախվեք։ Անդրոգենային ալոպեցիայի դեպքում մազի ֆոլիկուլները ժառանգականորեն զգայուն են տղամարդկանց հորմոնների նկատմամբ (նույնիսկ կանանց մարմնում դրանք կան)։ Մազերն աստիճանաբար նոսրանում են՝ դառնալով ավելի բարակ ու կարճ, մինչև վերջնականապես դադարում են աճել։ Սա քրոնիկական խնդիր է, որը պահանջում է կանոնավոր և երկարատև բուժում։

Հորմոնալ խանգարումներ

Հորմոնները վճռորոշ դեր են խաղում մեր մարմնում, և դրանց ցանկացած անհավասարակշռություն ազդում է մազերի վրա։

• Վահանաձև գեղձի խնդիրներ։ Թե՛ հիպեր-, թե՛ հիպոթիրեոզը կարող են առաջացնել մազաթափություն։ Վահանաձև գեղձի հորմոնները կարգավորում են նյութափոխանակությունը, և դրանց անբավարարությունը կամ ավելցուկը անմիջապես ազդում է մազի ֆոլիկուլների վրա։
• Հղիություն և հետծննդյան շրջան։ Շատ կանայք նկատում են մազաթափություն հղիության կամ ծննդաբերությունից հետո։ Սա պայմանավորված է հորմոնալ կտրուկ փոփոխություններով։ Սովորաբար ժամանակավոր է, բայց երբեմն պահանջում է միջամտություն։
• Պոլիկիստոզային ձվարանների համախտանիշ (ՊԿՁՀ)։ Այս վիճակը կանանց մոտ բարձրացնում է տղամարդկանց հորմոնների մակարդակը, ինչը հանգեցնում է մազաթափության և այլ ախտանիշների։

Սթրես և նյարդային լարվածություն

Երբ մենք երկար ժամանակ գտնվում ենք սթրեսի տակ, մեր մարմինը արտադրում է կորտիզոլ հորմոնը, որը կարող է մազի ֆոլիկուլները «քնեցնել»։ Սա հանգեցնում է մազաթափության, որը հայտնի է որպես տելոգենային մազաթափություն։ Այն սովորաբար սկսվում է սթրեսային իրավիճակից 2-3 ամիս անց և կարող է տևել մի քանի ամիս։ Հաճախ մարդիկ չեն կապում դա նախկին սթրեսի հետ։

Սննդային անբավարարություններ

Մազերին անհրաժեշտ են վիտամիններ և հանքանյութեր աճելու և ուժեղ լինելու համար։

• Երկաթի պակասություն (սակավարյունություն)։ Սա կանանց մոտ մազաթափության ամենատարածված պատճառներից մեկն է։ Երկաթն անհրաժեշտ է մազի ֆոլիկուլներին թթվածին մատակարարելու համար։
• Վիտամին D-ի պակասություն։ Հատկապես մեր տարածաշրջանում, նույնիսկ արևառատ օրերին, շատ մարդիկ ունեն D վիտամինի պակաս։ Այն կարևոր է մազի աճի համար։
• B վիտամիններ, ցինկ, սելեն և բիոտին։ Այս նյութերի պակասը նույնպես կարող է ազդել մազերի որակի և քանակի վրա։

Դեղորայք և քրոնիկ հիվանդություններ

Որոշ դեղամիջոցներ (օրինակ՝ քիմիաթերապիայի, արյան ճնշման, հակադեպրեսանտների համար) կարող են մազաթափություն առաջացնել։ Շաքարախտը, աուտոիմուն հիվանդությունները (օրինակ՝ գայլախտը) նույնպես կարող են մազաթափության պատճառ դառնալ։ Առողջական ցանկացած լուրջ խնդիր, որն ազդում է մարմնի ընդհանուր վիճակի վրա, կարող է անդրադառնալ մազերի վրա։

Գլխամաշկի խնդիրներ

Սնկային վարակները, սեբորեային դերմատիտը, պսորիազը և գլխամաշկի այլ բորբոքային հիվանդությունները կարող են վնասել մազի ֆոլիկուլները և հանգեցնել մազաթափության։ Կարևոր է ճանաչել և բուժել այդ խնդիրները։

Ե՞րբ է ժամանակը դիմել տրիխոլոգի

Մի սպասեք մինչև խնդիրն անդառնալի դառնա։ Եթե նկատում եք հետևյալ ախտանիշները, ապա ժամանակն է դիմել մասնագետի՝ տրիխոլոգի։

• Մազաթափությունն ակնհայտորեն աճում է և շարունակվում է մեկ ամսից ավելի։
• Գլխամաշկի վրա հայտնվում են ճաղատ բծեր կամ բարակած հատվածներ։
• Մազերը դառնում են չափազանց բարակ, փխրուն և անկենդան։
• Գլխամաշկի վրա կա քոր, կարմրություն, թեփ կամ այլ ախտանիշներ։
• Մազաթափությանը զուգահեռ դուք նկատում եք ընդհանուր ինքնազգացողության վատթարացում, հոգնածություն, քաշի փոփոխություններ։

Մասնագետի մոտ գնալը անհրաժեշտություն է, ոչ թե շքեղություն։ Մենք Հայաստանում սովոր ենք ամեն ինչ վերջին պահին անել, բայց առողջության հարցում դա չի աշխատում։

Տրիխոլոգ մազաթափություն. Ախտորոշում և բուժում

Ճիշտ ախտորոշումը բուժման հաջողության հիմքն է։ Տրիխոլոգը կսկսի մանրակրկիտ զննումից և կհարցնի ձեր բժշկական պատմության մասին։

Ախտորոշման մեթոդներ

• Տրիխոսկոպիա։ Սա թվային մեթոդ է, որը թույլ է տալիս խոշորացված պատկերով դիտել գլխամաշկը և մազի ֆոլիկուլները։ Այն օգնում է պարզել մազի տեսակը, աճի փուլերը, ֆոլիկուլների վիճակը, բորբոքային պրոցեսները և այլն։
• Արյան անալիզներ։ Կատարվում են արյան ընդհանուր անալիզ, ֆերիտինի, երկաթի, վահանաձև գեղձի հորմոնների (TSH, T3, T4), սեռական հորմոնների (տղամարդկանց մոտ՝ տեստոստերոն, DHT, կանանց մոտ՝ տեստոստերոն, պրոլակտին և այլն), D վիտամինի մակարդակի որոշում։ Այս անալիզները տալիս են ամբողջական պատկեր մարմնի ներքին վիճակի մասին։
• Լրացուցիչ հետազոտություններ։ Երբեմն կարող են պահանջվել գլխամաշկի բիոպսիա կամ այլ մասնագետների խորհրդատվություն (էնդոկրինոլոգ, գինեկոլոգ)։

Ալոպեցիայի բուժում

Բուժումը միշտ անհատական է և հիմնված է ախտորոշման վրա։ Ունիվերսալ դեղամիջոց չկա։

Դեղորայքային բուժում

• Մինոքսիդիլ։ Սա տեղային կիրառման լուծույթ է, որը խթանում է մազի ֆոլիկուլները և երկարացնում մազի աճի փուլը։ Այն արդյունավետ է ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց մոտ։ Սակայն արդյունքը տեսանելի է դառնում 3-4 ամիս անց և պահանջում է կանոնավոր օգտագործում։
• Ֆինաստերիդ։ Սա հաբ է, որն օգտագործվում է տղամարդկանց անդրոգենային մազաթափության բուժման համար։ Այն արգելափակում է DHT հորմոնի արտադրությունը, որը վնասում է մազի ֆոլիկուլները։ Կանանց մոտ հազվադեպ է օգտագործվում։
• Սպիրոնոլակտոն։ Կանանց մոտ հորմոնալ մազաթափության (օրինակ՝ ՊԿՁՀ-ի հետևանքով) դեպքում կարող է նշանակվել այս դեղամիջոցը։
• Վիտամինային համալիրներ և հանքանյութեր։ Եթե կան սննդային անբավարարություններ, տրիխոլոգը կնշանակի համապատասխան հավելումներ։

Պրոցեդուրալ բուժում

• PRP թերապիա (Պլազմաթերապիա)։ Սա սեփական արյան պլազմայի ներարկում է գլխամաշկ՝ հարուստ աճի գործոններով։ Այն խթանում է մազի ֆոլիկուլները, բարելավում արյան շրջանառությունը և նպաստում նոր մազերի աճին։ Մի քանի սեանս է պահանջվում լավ արդյունքի համար։
• Մեզոթերապիա։ Այս պրոցեդուրայի ընթացքում գլխամաշկի մեջ ներարկվում են հատուկ կոկտեյլներ՝ վիտամիններով, հանքանյութերով և աճի գործոններով։

Վիրաբուժական բուժում

• Մազերի փոխպատվաստում։ Երբ մազի ֆոլիկուլները ամբողջությամբ մահացել են, և դեղորայքային բուժումն արդյունք չի տալիս, մազերի փոխպատվաստումը կարող է լինել լուծումը։ Այն ենթադրում է մազի ֆոլիկուլների տեղափոխում գլխի հետևի կամ կողային հատվածներից (որտեղ մազերը գենետիկորեն ավելի կայուն են) դեպի ճաղատ հատվածներ։

Կենսակերպի փոփոխություններ

Բուժմանը զուգահեռ, կարևոր է նաև փոփոխել որոշ սովորություններ։

• Առողջ սնունդ։ Հարուստ սպիտակուցներով, մրգերով, բանջարեղենով և ամբողջահատիկներով սննդակարգը կապահովի մազերին անհրաժեշտ սնուցումը։
• Սթրեսի կառավարում։ Յոգա, մեդիտացիա, կանոնավոր քայլք՝ ցանկացած մեթոդ, որն օգնում է թուլանալ։
• Կանոնավոր քուն։ Քնի պակասը բացասաբար է ազդում ամբողջ օրգանիզմի վրա, այդ թվում՝ մազերի։
• Մազերի ճիշտ խնամք։ Խուսափեք կոշտ քիմիական նյութերից, չափից ավելի ջերմային մշակումից և ամուր սանրվածքներից։

Մազաթափությունը բարդ խնդիր է, և դրա լուծումը պահանջում է համբերություն ու հետևողականություն։ Մի սպասեք, որ խնդիրը ինքնին անցնի։ Մի՛ վատնեք ձեր ժամանակը անարդյունավետ մեթոդների վրա։ Միայն պրոֆեսիոնալ մոտեցումը կարող է ապահովել կայուն արդյունք։ Եթե մազաթափությունը ձեզ անհանգստացնում է, և դուք ցանկանում եք հասկանալ պատճառները ու ստանալ արդյունավետ բուժում, ապա ժամանակն է կատարել ճիշտ քայլ։

Գրանցվեք տրիխոլոգի մոտ։