Վարակիչ հիվանդություններ ճանապարհորդությունից հետո

Արձակուրդները, նոր վայրերը, այլ մշակույթները՝ հիանալի է, ճիշտ է։ Յուրաքանչյուր ճանապարհորդություն հիշողություններ է թողնում, որոնք մեզ հետ են մնում երկար տարիներ։ Բայց կա մի «բայց»։ Մեզ հետ կարող են վերադառնալ ոչ միայն հաճելի հիշողությունները, այլև այն, ինչից մենք հաճախ չենք պաշտպանված մեր տանը՝ տարբեր վարակիչ հիվանդությունները։ Ճանապարհորդություններից հետո առաջացող վարակիչ հիվանդությունները լուրջ խնդիր են։ Շատերը թերագնահատում են ռիսկերը, անտեսելով այն նշանները, որոնք կարող են լինել ինֆեկցիոնիստի անհապաղ դիմելու ախտանիշներ։ Հատկապես արևադարձային վարակները կարող են անակնկալի բերել նույնիսկ ամենափորձառու ճանապարհորդներին։ Միշտ չէ, որ հիվանդությունն ի հայտ է գալիս անմիջապես։ Երբեմն այն սպասում է շաբաթներ կամ նույնիսկ ամիսներ։ Ահա թե ինչու պետք է զգոն լինել։

Ճանապարհորդությունից հետո. Ե՞րբ է անհրաժեշտ ինֆեկցիոնիստի ախտանիշների մասին մտածել, և որոնք են արևադարձային վարակների առանձնահատկությունները

Դուք վերադարձել եք արձակուրդից։ Մի քանի օր, կամ նույնիսկ մեկ-երկու շաբաթ անց զգում եք, որ ինչ-որ բան այն չէ։ Թուլություն, ջերմություն, որը չի անցնում, փորլուծություն կամ մաշկի վրա տարօրինակ ցան։ Այս ամենը կարող են լինել ազդանշաններ։ Ամենատարածված սխալը դրանք մարսողության խանգարման, հոգնածության կամ կլիմայի փոփոխության հետ կապելն է։ Մենք հաճախ ենք հանդիպում դեպքերի, երբ մարդիկ սպասում են, մինչև «ինքնիրեն կանցնի» կամ փորձում են «ժողովրդական միջոցներով» բուժվել՝ արժեքավոր ժամանակ կորցնելով։ Սա ընդունելի չէ։

Որոնք են ամենատարածված ախտանիշները, որոնք չի կարելի անտեսել

Անկախ նրանից, թե որտեղ եք եղել՝ արևադարձային երկրում, թե հարևան պետությունում, պետք է ուշադիր լինել հետևյալ ախտանիշներին:

• Ջերմություն: Անբացատրելի ջերմությունը, հատկապես բարձր ջերմաստիճանը, որը կրկնվում է կամ չի իջնում սովորական դեղամիջոցներով, միշտ անհանգստացնող է։ Այն կարող է լինել ինչպես մրսածության, այնպես էլ լուրջ վարակի առաջին նշանը։ Մալարիան հաճախ է սկսվում ջերմությամբ, և դրա ախտորոշումը ուշացնելը կյանքի համար վտանգավոր է։
• Փորլուծություն և սրտխառնոց: Եթե այս ախտանիշները շարունակվում են մեկ-երկու օրից ավելի, ուղեկցվում են ջերմությամբ, արյունով կամ լորձով, դա նշանակում է, որ պետք է անմիջապես դիմել բժշկի։ Սա սովորական «ճանապարհորդի փորլուծություն» չէ, որը ինքնուրույն կանցնի։
• Մաշկային ցան կամ մաշկի գունաթափում: Ցանկացած անսովոր ցան, կարմրություն, քոր, կամ դեղնություն (աչքերի սպիտուցների դեղնություն) պահանջում է ուշադրություն։ Մոծակների կամ այլ միջատների խայթոցներից առաջացած ցանը կարող է վկայել դենգեի կամ Չիկունգունյայի վիրուսի մասին։
• Հոգնածություն, մկանային ցավեր, գլխացավ: Այս ախտանիշները կարող են լինել շատ հիվանդությունների նշաններ։ Եթե դրանք աննորմալ են ձեզ համար, չեն անցնում հանգստից հետո և ուղեկցվում են այլ ախտանիշներով, մի սպասեք։
• Հազ կամ շնչառական խնդիրներ: Թեև ճանապարհորդության հետ կապված վարակները հիմնականում մարսողական և արյան միջոցով են տարածվում, շնչառական հիվանդությունները նույնպես հնարավոր են, հատկապես, եթե եղել եք մարդաշատ վայրերում։

Արևադարձային վարակների հատուկ վտանգները

Եթե ձեր ճանապարհորդությունն անցել է արևադարձային գոտիներով, ապա ռիսկերը զգալիորեն մեծանում են։ Այնտեղ շատ վարակներ այլ կլիմայական պայմաններում չեն հանդիպում, և մեր օրգանիզմը դրանց դեմ պաշտպանված չէ։

• Մալարիա: Սա ամենահայտնի արևադարձային վարակներից մեկն է, որը տարածվում է մոծակների միջոցով։ Ախտանիշները կարող են ի հայտ գալ ճանապարհորդությունից մի քանի շաբաթ կամ նույնիսկ ամիսներ անց։ Բարձր ջերմություն, դող, գլխացավ, մկանային ցավեր՝ սա մալարիայի դասական պատկերն է։ Ուշացած բուժումը կարող է մահացու լինել։
• Դենգե և Չիկունգունյա: Նույնպես մոծակներով փոխանցվող վարակներ են։ Դրանք առաջացնում են բարձր ջերմություն, ուժեղ մկանային և հոդացավեր, հաճախ՝ ցան։ Դենգեն կարող է հանգեցնել արյունահոսական բարդությունների, որոնք վտանգավոր են կյանքի համար։
• Զիկա վիրուս: Այս վիրուսը նույնպես տարածվում է մոծակների միջոցով և հատկապես վտանգավոր է հղի կանանց համար՝ հնարավոր է պտղի մոտ առաջացնի լուրջ բնածին արատներ։ Ախտանիշները հաճախ թույլ են կամ ընդհանրապես բացակայում են։
• Լյարդաբորբ (Հեպատիտ A, E): Այս վարակները տարածվում են կեղտոտ ջրով կամ սննդով։ Ախտանիշները ներառում են հոգնածություն, սրտխառնոց, ախորժակի կորուստ, դեղնություն։
• Որովայնային տիֆ: Սա ևս ջրի և սննդի միջոցով փոխանցվող լուրջ բակտերիալ վարակ է, որը բնութագրվում է բարձր ջերմությամբ, գլխացավով, թուլությամբ և փորի ցավերով։

Այս հիվանդությունները կարող են դրսևորվել շատ տարբեր ձևերով։ Մի փորձեք ինքնուրույն ախտորոշել ձեզ։ Ինտերնետը լավ խորհրդատու չէ նման դեպքերում։

Ինչու է կարևոր անհապաղ դիմել մասնագետի

Մեր հասարակության մեջ հաճախ է հանդիպում այն մտածելակերպը, որ «կանցնի», կամ որ «բժիշկներին անպետք անհանգստացնել պետք չէ»։ Սա ճակատագրական սխալ է։ Հատկապես արևադարձային վարակների դեպքում ժամանակը վճռորոշ է։ Մի քանի օրվա ուշացումը կարող է հանգեցնել հիվանդության բարդացմանը, իսկ որոշ դեպքերում՝ անդառնալի հետևանքների։

Ինֆեկցիոնիստը մասնագետ է, ով ունի խորը գիտելիքներ և փորձ վարակիչ հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման հարցում։ Նա կկարողանա ճիշտ գնահատել ձեր վիճակը, հարցնել ճանապարհորդության մանրամասների մասին, նշանակել անհրաժեշտ լաբորատոր հետազոտություններ՝ արյան, մեզի, կղանքի անալիզներ, իմունոֆերմենտային անալիզներ կամ ՊՇՌ թեստեր։ Միայն համալիր մոտեցումը թույլ կտա հստակ պատկեր ստանալ։

Երբ դուք գալիս եք բժշկի մոտ, պետք է պատրաստ լինեք պատմելու ամեն ինչ՝

• Որտե՞ղ եք եղել (երկիր, քաղաք, գյուղ)։
• Ե՞րբ եք ճանապարհորդել և ե՞րբ եք վերադարձել։
• Ի՞նչ եք կերել, խմել։
• Ունեցե՞լ եք արդյոք մոծակների կամ այլ միջատների խայթոցներ։
• Ունեցե՞լ եք չպաշտպանված սեռական կապեր։
• Օգտագործե՞լ եք արդյոք նախազգուշական դեղամիջոցներ (օրինակ՝ մալարիայի դեմ)։

Այս տեղեկատվությունը անչափ կարևոր է ճիշտ ախտորոշման համար։ Մի թաքցրեք ոչինչ՝ ձեր առողջությունը կախված է դրանից։

Կարո՞ղ եք պաշտպանվել

Այո՛, կարելի է։ Պրոֆիլակտիկան միշտ ավելի լավ է, քան բուժումը։

• Պատվաստումներ: Մեկնելուց առաջ պարտադիր խորհրդակցեք ինֆեկցիոնիստի հետ։ Կան պատվաստումներ դեղին տենդի, որովայնային տիֆի, հեպատիտ A-ի դեմ, որոնք պարտադիր են որոշակի երկրներ մուտք գործելու համար և պարզապես խորհուրդ են տրվում։
• Հիգիենա: Լվացեք ձեռքերը հաճախ, հատկապես ուտելուց առաջ։
• Սնունդ և ջուր: Խմեք միայն շշալցված կամ եռացրած ջուր։ Խուսափեք չպատրաստված միս ու ձուկ ուտելուց, չմաքրված մրգերից և բանջարեղենից, սառույցից։
• Միջատներից պաշտպանություն: Օգտագործեք միջատներին վանող միջոցներ, քնեք ցանցի տակ, հատկապես արևադարձային գոտիներում։

Այս պարզ կանոնները զգալիորեն կնվազեցնեն վարակվելու ռիսկը։ Բայց եթե, այնուամենայնիվ, վերադարձել եք և զգում եք, որ ձեր մարմինը նորմալ չի արձագանքում, մի հապաղեք։ Ինչ-որ մեկը կարող է մտածել, որ հիվանդանոցում հերթերը շատ են, կամ բժշկի դիմելը «թանկ հաճույք» է, բայց հավատացեք, ուշացումը կարող է շատ ավելի թանկ նստել՝ և՛ առողջության, և՛ ֆինանսական առումով։ Ձեր առողջությունը կախված է ձեր անհապաղ արձագանքից:

Եթե կան կասկածներ, ավելի լավ է ապահովագրվել և հարցնել նախօրոք։ Դիմեք ինֆեկցիոնիստի։