Սեռավարակներ դեռահասների մոտ․ ինչ պետք է իմանալ

Սեռական առողջությունը բարդ ու հաճախ լռության պատով շրջապատված թեմա է, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է դեռահասներին։ Շատերը կարծում են, որ իրենց կամ իրենց երեխաների հետ նման բան տեղի չի ունենա, կամ որ ՍՎՎ դեռահասների մոտ հազվադեպ երևույթ է։ Սա վտանգավոր մոլորություն է։ Մենք չենք կարող մեր աչքերը փակել խնդրի առաջ՝ հուսալով, որ այն ինքնին կանհետանա։ Ավելին, հենց այս լռությունն է, որ դեռահասներին դարձնում է առավել խոցելի։ Այստեղ չկա տեղ ամոթի կամ վախի համար։ Կա միայն իրականություն, որին պետք է դիմակայել ու տեղեկացված լինել։

Ի՞նչ են սեռավարակները (ՍՎՎ) և ինչո՞ւ են դրանք կարևոր

Սեռավարակները, կամ սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակները, հիվանդություններ են, որոնք փոխանցվում են մարդուց մարդուն սեռական հարաբերության ժամանակ։ Սա կարող է լինել ցանկացած տեսակի սեռական շփում՝ ոչ միայն հեշտոցային, այլև օրալ կամ անալ։ Շատերը սխալմամբ կարծում են, թե սեռավարակը միայն «անբարոյական» մարդկանց մոտ է լինում, սակայն սա միֆ է։ ՍՎՎ կարող է ձեռք բերել ցանկացած մարդ, ով սեռական կյանք է վարում՝ անկախ սոցիալական կարգավիճակից, կրթությունից կամ տարիքից։ Խնդիրն այն է, որ դրանք հաճախ չունեն արտահայտված ախտանիշներ, հատկապես սկզբնական շրջանում։ Սա նշանակում է, որ մարդը կարող է վարակված լինել և վարակը տարածել՝ անգամ չիմանալով այդ մասին։

Դեռահասները հատկապես մեծ ռիսկի տակ են։ Դա պայմանավորված է մի քանի գործոններով. նախ՝ նրանց սեռական օրգանների լորձաթաղանթները ավելի նուրբ են և հեշտ վնասվող, ինչը հեշտացնում է վարակի ներթափանցումը։ Երկրորդ՝ դեռահասները հաճախ չունեն բավարար տեղեկություն անվտանգ սեռական կյանքի մասին կամ ամաչում են հարցեր տալ։ Երրորդ՝ երիտասարդական միջավայրում հաճախ կարող է լինել ճնշում՝ չօգտագործել պաշտպանության միջոցներ, կամ ընդհանրապես չխոսել սեռական առողջության մասին։ Մենք հաճախ ենք հանդիպում դեպքերի, երբ դեռահասները խուսափում են բժշկի դիմելուց՝ վախենալով դատապարտվել կամ որ իրենց ծնողները կիմանան։ Այս վախը լուրջ խոչընդոտ է առողջության պահպանման համար։

Ախտանիշներ, որոնք պետք է անհանգստացնեն (և դրանց բացակայություն)

Ինչպես արդեն նշվեց, ՍՎՎ-ների մեծ մասը կարող է ընթանալ առանց որևէ ակնհայտ ախտանիշի։ Սա ամենամեծ վտանգն է։ Միայն թեթև քոր, աննշան արտադրություն կամ մի փոքր այրոցը կարող են լինել վարակի առաջին նշանները, որոնք շատերը հեշտությամբ անտեսում են։ Սակայն կան նաև ավելի արտահայտված նշաններ, որոնցից յուրաքանչյուրը պետք է անհանգստացնի և դառնա բժշկի դիմելու անմիջական պատճառ։

• Անսովոր արտադրություն սեռական ուղիներից (փոփոխված գույն, հոտ, քանակ)։
• Քոր, այրոց կամ ցավ սեռական օրգանների շրջանում։
• Ցավ միզելու ժամանակ։
• Ցավ սեռական հարաբերության ժամանակ։
• Խոցեր, բշտիկներ, ցան կամ գոյացություններ սեռական օրգանների շուրջ կամ բերանի խոռոչում։
• Անսովոր արյունահոսություն դաշտանային ցիկլերի միջև (աղջիկների մոտ)։
• Աճուկային շրջանի ավշահանգույցների մեծացում։

Հիշեք՝ նույնիսկ մեկ նշանի առկայությունը պետք է բավարար լինի մասնագետի դիմելու համար։ Մի սպասեք, մինչև ախտանիշները կսրվեն կամ կդառնան անտանելի։ Ավելի լավ է պարզել, որ ամեն ինչ կարգին է, քան ուշացնել բուժումը։

Ինչո՞ւ չի կարելի անտեսել ՍՎՎ-ները

Սեռավարակները ինքնին չեն անցնում։ Դրանք պահանջում են բուժում։ Անբուժելի ՍՎՎ-ները կարող են հանգեցնել լուրջ և երբեմն անդառնալի հետևանքների։ Տղաների մոտ դա կարող է լինել շագանակագեղձի բորբոքում, ամորձիների բորբոքում, որոնք կարող են խնդիրներ առաջացնել հետագայում՝ պոտենցիայի կամ անպտղության տեսքով։ Աղջիկների մոտ ՍՎՎ-ները հաճախ հանգեցնում են կանացի օրգանների բորբոքային հիվանդությունների՝ արգանդի, արգանդի հավելումների բորբոքման, ինչն իր հերթին կարող է դառնալ քրոնիկական ցավի, արտարգանդային հղիությունների կամ անպտղության պատճառ։ Որոշ վարակներ կարող են նույնիսկ մեծացնել արգանդի վզիկի քաղցկեղի ռիսկը։

Հայաստանում մենք հաճախ ենք բախվում այն իրողությանը, որ մարդիկ, հատկապես երիտասարդները, հակված են ամաչելու կամ վախենալու բժշկի դիմելուց։ Շատերը փորձում են բուժվել «ժողովրդական մեթոդներով» կամ ինքնաբուժությամբ՝ ինտերնետից գտած անհիմն խորհուրդներով։ Սա ոչ միայն անարդյունավետ է, այլև ծայրահեղ վտանգավոր։ Այն ոչ միայն թաքցնում է իրական խնդիրը, այլև կարող է բերել վարակի տարածմանը և հիվանդության քրոնիկացմանը, որը հետագայում բուժելը շատ ավելի բարդ կլինի, իսկ երբեմն էլ՝ անհնար։ Մի մտածեք, որ հիվանդության մասին լռելով կամ այն անտեսելով, խնդիրը կլուծվի։ Ոչինչ չի լուծվի, այլ կսրվի։

Կանխարգելում. Ի՞նչ կարող ենք անել

Լավագույն բուժումը կանխարգելումն է։ Սեռավարակներից պաշտպանվելու հիմնական միջոցները պարզ են և հասանելի։

• Պահպանեք անվտանգ սեռական կյանք. Դա նշանակում է ունենալ մեկ մշտական և վստահելի զուգընկեր, ով նույնպես պարբերաբար ստուգվում է։
• Օգտագործեք պահպանակներ. Սա ամենաարդյունավետ պաշտպանության միջոցն է ՍՎՎ-ներից և չնախատեսված հղիությունից։ Կարևոր է ճիշտ օգտագործել պահպանակը՝ ամեն անգամ, ճիշտ չափսի և չժամկետանց։
• Խոսեք ձեր զուգընկերոջ հետ. Բաց և անկեղծ զրույցը սեռական առողջության մասին կարևոր է։ Իմացեք նրա նախկին սեռական կյանքի մասին, հարցրեք՝ արդյոք նա ստուգվել է։ Եթե ձեր զուգընկերը խուսափում է նման զրույցներից կամ հրաժարվում է օգտագործել պահպանակ, դա կարող է լուրջ անհանգստության պատճառ լինել։
• Պարբերաբար անցեք հետազոտություն. Նույնիսկ եթե ախտանիշներ չունեք, պարբերաբար հետազոտությունը կարող է օգնել վաղ հայտնաբերել վարակը և կանխել դրա տարածումը։

Ծնողներին. Ինչպե՞ս խոսել երեխաների հետ

Սեռական կրթության բացակայությունը կամ անբավարարությունը մեր հասարակության լուրջ խնդիրներից է։ Ծնողները հաճախ ամաչում են կամ չգիտեն, թե ինչպես խոսել երեխաների հետ նման թեմաներով։ Բայց հիշեք՝ եթե դուք չեք խոսի ձեր երեխայի հետ, նա տեղեկություն կգտնի այլ աղբյուրներից՝ հաճախ ոչ հուսալի և ոչ ճշգրիտ։ Ձեր դերը ոչ թե դատապարտելն է, այլ տեղեկացնելն ու պաշտպանելը։

Սկսեք վաղ տարիքից, պարզ և մատչելի լեզվով։ Օգտագործեք «ճիշտ» տերմինաբանություն, մի խուսափեք խոսել մարմնի և դրա գործառույթների մասին։ Ստեղծեք վստահության մթնոլորտ, որպեսզի ձեր երեխան չվախենա ձեզ հետ կիսվել իր մտահոգություններով։ Բացատրեք պահպանակների կարևորությունը։ Բացատրեք, որ սեքսը պատասխանատվություն է՝ և՛ իրենց, և՛ զուգընկերոջ առողջության համար։ Մի սպասեք, որ նրանք հարցեր կտան։ Հաճախ դեռահասները չգիտեն, թե ինչ հարցեր տալ։ Նախաձեռնությունը ձերն է։

Երբ դիմել բժշկի՝ ՍՎՎ դեռահասների մոտ և ինչպես ստանալ վեներոլոգի խորհրդատվություն

Կանոնը պարզ է՝ եթե դուք սեռական հարաբերություն եք ունեցել առանց պաշտպանության կամ կասկածներ ունեք, անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի։ Մի սպասեք ախտանիշների առաջացմանը։ Շատ վարակներ կարելի է հայտնաբերել արյան կամ այլ նմուշների անալիզներով։

Այսօր հնարավոր է ստանալ վեներոլոգի խորհրդատվություն և անցնել հետազոտություններ լիովին անանուն։ Սա կարևորագույն գործոն է, որը պետք է հաղթահարի ամոթի կամ վախի արգելքը։ Ձեր անձնական տվյալները պաշտպանված կլինեն։ Բժշկի համար կարևոր է ձեր առողջությունը, այլ ոչ թե ձեր անցյալը կամ կյանքի ոճը։ Մի վախեցեք, որ ձեզ կդատապարտեն կամ կքննադատեն։ Բժշկի խնդիրը բուժելն է, ոչ թե դասեր կարդալը։

Պետական կլինիկաներում հաճախ կարող են լինել հերթեր, և որոշ մարդիկ նախընտրում են մասնավոր կլինիկաներ՝ անանունության և արագության համար։ Կարևորն այն է, որ դուք դիմեք որակյալ մասնագետի։ Հիշեք, որ ցանկացած անձնական տվյալի գաղտնիությունը բժշկի պարտականությունն է։

Անալիզների գործընթացը

Դիմելով վեներոլոգի մոտ՝ դուք կստանաք անհրաժեշտ տեղեկատվություն այն մասին, թե ինչ անալիզներ պետք է հանձնել։ Սովորաբար դա լինում է արյան անալիզ, մեզի անալիզ կամ քսուք սեռական ուղիներից։ Գործընթացը արագ է, ցավազուրկ և անվտանգ։ Արդյունքները սովորաբար պատրաստ են լինում մի քանի օրվա ընթացքում։ Եթե վարակ հայտնաբերվի, բժիշկը կնշանակի համապատասխան բուժում։ Շատ ՍՎՎ-ներ լիովին բուժելի են, հատկապես, եթե հայտնաբերվում են վաղ փուլում։

Մի՛ մոռացեք, որ ձեր առողջությունը ձեր ամենամեծ արժեքն է։ Եթե կասկածներ կան, կամ պարզապես ցանկանում եք համոզվել, որ ամեն ինչ կարգին է, մի՛ հետաձգեք։ Գործեք անմիջապես՝ հանուն ձեր ապագա առողջության։ Մի դրեք ձեր կյանքը ռիսկի տակ անտեղյակության կամ ամոթի պատճառով։

Հանձնեք անանուն անալիզներ։