Ամբողջ օրը համակարգչի առջև. ծանո՞թ է։ Շատերը սա համարում են նորմալ, աշխատանքի մի մաս։ Բայց իրականում, սա մարմնի համար լուրջ մարտահրավեր է, որի հետևանքները հաճախ սկսում են երևալ, երբ արդեն ուշ է։ Դուք չեք զգում, թե ինչպես է ժամերով նստելը, միապաղաղ շարժումները, կամ դրանց բացակայությունը, կամաց-կամաց քայքայում ձեր առողջությունը։ Ոչ ոք չի ուզում հավատալ, որ իր հարմարավետ աշխատատեղը կարող է դառնալ հիվանդությունների աղբյուր։ Սակայն փաստերը մնում են փաստ։
Գրասենյակային աշխատանքը և նստակյաց կենսակերպի հետևանքները. ինչո՞ւ է անհրաժեշտ check-up
Ձեր աշխատանքային օրը սովորաբար սկսվում է նստած, շարունակվում է նստած և ավարտվում է նույնպես նստած։ Այդ ընթացքում մեր օրգանիզմը ստիպված է հարմարվել անբնական մի դրության։ Մարդու մարմինը նախատեսված է շարժման համար, ոչ թե ժամերով անշարժության։ Այս մշտական անշարժությունը հանգեցնում է մի շարք խնդիրների։
- Սիրտ-անոթային համակարգի խնդիրներ։ Նստակյաց կենսակերպը ուղիղ ճանապարհ է դեպի արյան բարձր ճնշում, խոլեստերինի բարձր մակարդակ և սրտի հիվանդություններ։ Սիրտը ստիպված է ավելի շատ աշխատել, երբ մարմինը չի շարժվում։
- Մկանային-կմախքային համակարգի խնդիրներ։ Մեջքի ցավերը, պարանոցի լարվածությունը, դաստակների համախտանիշը (դաստակային թունելային համախտանիշ) սեղանի մոտ աշխատողների համար սովորական երևույթ են։ Մկանները թուլանում են, ողնաշարը ստանում է ոչ ճիշտ բեռնվածություն, ինչը ժամանակի ընթացքում հանգեցնում է լուրջ խնդիրների։
- Նյութափոխանակության խանգարումներ։ Նստած կյանքը դանդաղեցնում է նյութափոխանակությունը։ Դա նշանակում է, որ մարմինն ավելի վատ է այրում կալորիաները, ավելորդ քաշը դառնում է անխուսափելի, իսկ շաքարախտի ռիսկը՝ բարձրանում։
- Տեսողության խնդիրներ։ Համակարգչի էկրանին երկար նայելը չոր աչքի համախտանիշի, տեսողության վատացման, գլխացավերի հիմնական պատճառներից է։
- Հոգեբանական վիճակ։ Երբեմն մոռանում ենք, որ քիչ շարժումը, արևի լույսի պակասը, մշտական սթրեսը բացասաբար են անդրադառնում մեր հոգեկան առողջության վրա՝ մեծացնելով դեպրեսիայի և անհանգստության ռիսկը։
Այս բոլոր խնդիրները սկզբում թվում են աննշան, բայց ժամանակի ընթացքում կուտակվում են և վերածվում լուրջ հիվանդությունների։ Այդ իսկ պատճառով, check-up գրասենյակային աշխատողների համար կենսական անհրաժեշտություն է։
Ինչպես է անցնում check-up-ը և ինչ սպասել
Շատերը մտածում են, որ բժիշկների մոտ այցելելը ժամանակի կորուստ է, հատկապես երբ ոչինչ չի ցավում։ Մեր մոտ, Հայաստանում, մարդիկ հաճախ բժիշկների մոտ գնում են, երբ արդեն չեն կարողանում դիմանալ ցավին կամ ակնհայտ ախտանիշներ ունեն։ Սա սխալ մոտեցում է։ Կանխարգելիչ զննումները հենց նրա համար են, որ հիվանդությունները հայտնաբերվեն մինչև դրանք լուրջ խնդիրներ ստեղծեն։
Լավ check-up-ը գրասենյակային աշխատողի համար ներառում է մի շարք հետազոտություններ, որոնք թույլ կտան ամբողջական պատկեր ստանալ ձեր առողջության մասին։
- Արյան ընդհանուր և կենսաքիմիական անալիզ։ Սա հիմքն է։ Կօգնի գնահատել արյան շաքարի, խոլեստերինի, լյարդի և երիկամների աշխատանքի ցուցանիշները։ Այս թվերը շատ բան կպատմեն նյութափոխանակության մասին, որը, ինչպես արդեն նշեցի, տուժում է նստակյաց կենսակերպի դեպքում։
- Միզամուղի անալիզ։ Երիկամների վիճակը գնահատելու համար։
- Արյան ճնշման չափում։ Բարձր ճնշումը «լուռ մարդասպան» է, որը հաճախ չի զգացվում, բայց քայքայում է անոթները։
- Էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ)։ Սրտի աշխատանքը գնահատելու համար։ Նույնիսկ եթե ոչինչ չեք զգում, սիրտը կարող է աշխատել գերբեռնվածությամբ։
- Աչքի զննում։ Ակնաբույժը կստուգի տեսողությունը, աչքի ճնշումը և աչքի հատակի վիճակը։ Սա պարտադիր է համակարգչի մոտ աշխատողների համար։
- Ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ)։ Որովայնի խոռոչի օրգանների, վահանաձև գեղձի ՈՒՁՀ-ն թույլ կտա հայտնաբերել հնարավոր շեղումներ։
- Օրթոպեդի կամ նյարդաբանի խորհրդատվություն։ Մեջքի, պարանոցի ցավերը անտեսել չի կարելի։ Փորձառու մասնագետը կգնահատի ողնաշարի վիճակը և անհրաժեշտության դեպքում կտա առաջարկություններ։
- Ատամնաբույժի զննում։ Բերանի խոռոչի առողջությունը նույնպես կարևոր է։
- Թերապևտի կամ ընտանեկան բժշկի ամփոփիչ խորհրդատվություն։ Բոլոր արդյունքները հավաքելուց հետո բժիշկը կկազմի ձեր առողջության ամբողջական պատկերը, կպատասխանի ձեր հարցերին և կտա անհատական խորհուրդներ։
Սա ոչ թե պարզապես թղթի կտոր է թվերով, այլ ձեր մարմնի «ճանապարհային քարտեզը»։ Եվ եթե որևէ շեղում հայտնաբերվի, դա չի նշանակում, որ ամեն ինչ կորած է։ Ընդհակառակը, դա հնարավորություն է՝ ժամանակին միջոցներ ձեռնարկելու, մինչև խնդիրը կվերածվի լուրջ հիվանդության։
Ինչպես պատրաստվել կանխարգելիչ զննումին. պարզ կանոններ
Որպեսզի check-up-ի արդյունքները լինեն հնարավորինս ճշգրիտ, պետք է պահպանել մի քանի պարզ կանոններ։ Դրանք կօգնեն խուսափել կեղծ դրական կամ կեղծ բացասական պատասխաններից։
- Մի՛ կերեք և մի՛ խմեք։ Արյան անալիզների մեծ մասը հանձնվում է քաղցած վիճակում։ Սովորաբար, վերջին կերակուրը պետք է լինի հետազոտությունից 8-12 ժամ առաջ։ Ջուր կարելի է խմել։
- Խուսափե՛ք ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից։ Հետազոտության նախորդ օրը խուսափեք մարզումներից և ծանր ֆիզիկական աշխատանքից։ Սա կարող է ազդել արյան որոշ ցուցանիշների վրա։
- Մի՛ օգտագործեք ալկոհոլ և ծխախոտ։ Ալկոհոլը ցանկալի է չօգտագործել առնվազն 24-48 ժամ առաջ, իսկ ծխախոտը՝ առնվազն մի քանի ժամ առաջ։ Դրանք նույնպես աղավաղում են անալիզների արդյունքները։
- Տեղեկացրե՛ք բժշկին ձեր ընդունած դեղերի մասին։ Եթե դուք մշտապես որևէ դեղամիջոց եք ընդունում, անպայման տեղեկացրեք բժշկին։ Նա կորոշի՝ դադարեցնել դրանց ընդունումը մինչև անալիզները, թե ոչ։ Թաքցրե՛ք տեղեկությունը՝ կստանաք բարդություններ կամ սխալ արդյունքներ։
- Հանգստացե՛ք։ Հետազոտության նախորդ օրը լավ քնեք։ Սթրեսը և հոգնածությունը կարող են ազդել ձեր մարմնի ցուցանիշների վրա։
Այս պարզ քայլերը ձեզանից շատ ջանք չեն պահանջի, բայց կօգնեն ստանալ առավելագույնս հավաստի տեղեկություն ձեր առողջության մասին։
Սա ոչ թե վերջն է, այլ սկիզբը. կանխարգելումը ձեր ձեռքերում է
Check-up-ը ընդամենը առաջին քայլն է։ Իրական աշխատանքը սկսվում է դրանից հետո։ Եթե բժիշկը հայտնաբերել է որևէ շեղում, մի՛ անտեսեք այն։ Ժամանակին բուժումը կամ կենսակերպի փոփոխությունը կարող են կանխել լուրջ հիվանդությունների զարգացումը։
Իսկ եթե ամեն ինչ կարգին է, ապա շնորհավորում եմ։ Բայց դա չի նշանակում, որ կարող եք վերադառնալ նստակյաց կենսակերպին առանց որևէ փոփոխության։ Միշտ կան բաներ, որոնք կարող ենք բարելավել։
- Շարժվե՛ք ավելի շատ։ Ամեն ժամը մեկ կանգնեք, մի քանի րոպե քայլեք, ձգվեք։ Օգտագործեք աստիճանները վերելակի փոխարեն։
- Հետևե՛ք ձեր սննդակարգին։ Ավելի շատ բանջարեղեն, մրգեր, հատիկավորներ։ Քիչ շաքար, աղ և վերամշակված մթերքներ։
- Բավարար քնե՛ք։ Մեծահասակների համար օրական 7-9 ժամ քունը կենսականորեն կարևոր է։
- Կառավարե՛ք սթրեսը։ Գտեք հանգստանալու ձեր մեթոդները՝ մեդիտացիա, զբոսանք, հոբբի։
- Պահպանե՛ք կանոնավոր ակնաբուժական զննումներ։ Համակարգչի մոտ աշխատողների համար աչքի կանոնավոր զննումները պարտադիր են։
Հիշեք, որ ձեր առողջությունը ձեր ամենամեծ կապիտալն է։ Աշխատանքը կարևոր է, բայց այն չպետք է արժենա ձեր առողջությունը։ Կանխարգելիչ զննումները, ճիշտ կենսակերպը և բժշկի հետ անկեղծ երկխոսությունը ձեր լավագույն դաշնակիցներն են։ Մի՛ սպասեք, մինչև մարմինը «կգոռա» ցավից։ Գործե՛ք հիմա։
Եթե դեռ կասկածներ կան, ավելի լավ է ապահովագրվել և հարցնել նախօրոք։ Գրանցվեք կանխարգելիչ զննումի։
Օգտակար տեղեկատվություն
Կանանց check-up 35 տարեկանից հետո
Երբ կինը հատում է 35-ի շեմը, շատ բան է փոխվում։ Այլևս չի կարելի ապավինել միայն «լավ եմ զգում» զգացողությանը։ Դա բավարար չէ։ Մարմինը, որքան էլ ամուր լինի, ժամանակի հետ կրում է իր հետքերը։ Մեր մոտ ընդունված է դիմել բժշկին, երբ ցավն արդեն անտանելի է, կամ երբ խնդիրն այնքան է սրվել, որ այլևս հնարավոր չէ անտեսել։ […]
Տղամարդու հորմոնալ բալանս
Երբեմն տղամարդը 30-ից հետո սկսում է զգալ, որ ինչ-որ բան այլևս նույնը չէ: Ոչ, դա միայն տարիքը չէ: Դա մարմնի քիմիան է, որը դանդաղ, բայց հաստատուն փոփոխություններ է կրում: Խոսքը հորմոնների մասին է, որոնք ավելին են, քան պարզապես կյանքի «կայծը»։ Նրանք որոշում են Ձեր էներգիան, տրամադրությունը, քունը և նույնիսկ մտածողությունը: Մի՛ անտեսեք այս փոփոխությունները։ Անդրոլոգի […]
Երկաթի դեֆիցիտ կանանց մոտ
Անդադար հոգնածություն, մազաթափություն, եղունգների փխրունություն. քանի՞ անգամ եք սա վերագրել «սթրեսին» կամ «սովորական հոգնածությանը»։ Շատ կանայք ամեն օր ապրում են այս զգացողություններով՝ կարծելով, որ դա նորմալ է։ Բայց հաճախ սա պարզապես ազդանշան է, որը ձեր մարմինն է տալիս։ Սա կարող է լինել երկաթի դեֆիցիտ, որը, եթե չբուժվի, հանգեցնում է անեմիայի։ Իսկ անեմիա բուժումը պահանջում է […]
Հիրուդոթերապիա․ օգուտ և ռիսկեր
Երբ լսում եք «տզրուկ» բառը, մտքներովս հաճախ անցնում են կամ ժողովրդական բժշկության հին պատմություններ, կամ վախեցնող պատկերներ վայրի բնությունից։ Մինչդեռ, իրականում, խոսքը ոչ թե ցանկացած տզրուկի, այլ բժշկական հատուկ տեսակի մասին է, որն օգտագործվում է հիրուդոթերապիա բուժման համար։ Սա ոչ թե հին հավատալիք է, այլ բժշկական պրոցեդուրա՝ իր կանոններով, օգուտներով և, ինչն ամենակարևորն է, լուրջ […]
Սեռավարակներ առանց ախտանիշների․ թաքնված վտանգներ
Անտեսանելի սպառնալիք, որի մասին շատերը չեն խոսում, կամ էլ ուղղակի չգիտեն։ Սա այն է, ինչ իրականում կանգնած է սեռավարակների՝ ՍՎՎ-ների թաքնված վտանգների հետևում։ Դրանք վարակներ են, որոնք կարող են ամիսներ, երբեմն էլ տարիներ շարունակ «լուռ» մնալ ձեր օրգանիզմում՝ առանց որևէ ախտանիշի։ Մարդը շարունակում է իր սովորական կյանքը, հնարավոր է նույնիսկ նոր զուգընկերներ ունենա՝ չիմանալով, որ […]
Մեջքի ցավ․ մանուալ թերապիա թե ոչ
Մեջքի ցավը: ով չի ունեցել։ Երբեք չի եղել մարդ, ով գոնե մեկ անգամ չի զգացել այդ տհաճ զգացողությունը: Ոմանք մտածում են, որ դա «քամուց է» կամ «սառել էի»։ Մյուսներն անմիջապես փնտրում են «մի բան»՝ արագ օգնություն, որն ակնթարթորեն կվերացնի տանջանքները։ Եվ շատ հաճախ այդ «մի բանը» դառնում է մանուալ թերապևտը։ Իսկ արդյո՞ք դա ճիշտ որոշում […]
Մաստոպաթիա․ հսկողություն և կանխարգելում
Շատ կանայք կրծքի ցավ կամ գոյացություն զգալիս կա՛մ անմիջապես վատագույնն են մտածում, կա՛մ էլ անտեսում են։ Երկուսն էլ վտանգավոր մոտեցումներ են։ Իրականում, կրծքագեղձի ամեն փոփոխություն չէ, որ չարորակ է, բայց ոչ մի փոփոխություն չպետք է անտեսվի։ Մաստոպաթիան շատ կանանց մոտ հանդիպող վիճակ է, և ոչ միշտ է այն վտանգավոր։ Սակայն սխալ է կարծել, որ եթե […]
Հիպերտոնիա․ ճնշման վերահսկում
Շատ մարդիկ ապրում են մեկ հիվանդության հետ՝ առանց դա իմանալու։ Այն քայքայում է օրգանիզմը ներսից, անձայն, աննկատ։ Մինչև մի օր հանկարծակի խնդիր է առաջանում։ Խոսքը բարձր ճնշման՝ հիպերտոնիայի մասին է։ Սա ոչ թե ժամանակավոր վիճակ է, այլ լուրջ հիվանդություն, որը պահանջում է մշտական ուշադրություն։ Անկախ նրանից, թե ինչպես եք զգում, ձեր ճնշումը կարող է բարձր […]
Գրգռված աղու համախտանիշ
Շատերը տարիներով տառապում են՝ որովայնի մշտական ցավը, փքվածությունը և աղիների անկանոն աշխատանքը համարելով «պարզապես իմ օրգանիզմի առանձնահատկությունները»։ Նրանք փորձում են տարբեր դիետաներ, տնային միջոցներ, հաճախ զգում են, որ ուռճացնում են խնդիրը, կամ ոչ ոք չի հասկանում իրենց։ Այս մշտական անհանգստությունը նորմալ չէ, և հաստատ դա չէ այն, ինչի հետ պետք է հաշտվել ողջ կյանքի ընթացքում։ […]
Երբ դիմել акушер-գինեկոլոգի․ ահազանգող ախտանիշներ
Կնոջ օրգանիզմը նուրբ համակարգ է, որն իր աշխատանքի մասին ազդանշաններ է տալիս։ Սակայն հաճախ մենք անտեսում ենք այդ ազդանշանները՝ մտածելով, որ «կանցնի ինքն իրեն» կամ «սա նորմալ է»։ Այս մտածելակերպը, հատկապես մեր իրականության մեջ, երբ շատերը սովոր են ամեն ինչ հետաձգել մինչև վերջին պահը կամ հույս դնել ժողովրդական բուժումների վրա, կարող է կործանարար լինել։ Ուշադիր […]
Check-up հղիությունից առաջ
Երեխա պլանավորելը հուզիչ և կյանքի կարևորագույն փուլ է։ Բայց շատերը մոռանում են, որ դա նաև պատասխանատվություն է՝ սկսած հղիությունից շատ առաջ։ Շատերին թվում է, թե «բնական» գործընթացը լրացուցիչ պատրաստություն չի պահանջում, բայց սա ամենավտանգավոր մոլորություններից մեկն է։ Չի կարելի պատահականության վրա հույս դնել, երբ խոսքը վերաբերում է ձեր երեխայի և ձեր առողջությանը։ Այսօր մենք կքննարկենք, […]
Այտուցներ և լիմֆատիկ համակարգ
Ոտքերն ու ձեռքերը այտուցվա՞ծ են, դեմքը առավոտյան ուռա՞ծ է, մարմնի այս կամ այն հատվածը անհասկանալիորեն մեծացա՞ծ է։ Շատերը սկզբում ուշադրություն չեն դարձնում, կարծելով, թե դա հոգնածությունից է, աղի չարաշահումից, կամ պարզապես «այդպես էլ եղել է»։ Բայց քրոնիկական այտուցները, հատկապես եթե դրանք չեն անցնում, լուրջ խնդրի նշան են։ Սա ոչ թե պարզապես կոսմետիկ խնդիր է, այլ […]