Ողնաշարի ՄՌՏ ցավերի դեպքում

Մեջքի ցավերը։ Ով չի ճանաչում դրանք։ Մի փոքր ծանրաբեռնվածությունից, անհարմար դիրքից կամ պարզապես առանց տեսանելի պատճառի։ Շատերը սկզբում փորձում են դիմանալ կամ օգտագործել տնային միջոցներ՝ քսուքներ, տաք կոմպրեսներ։ Երբեմն դա օգնում է, հաճախ՝ ոչ։ Երբ ցավը չի անցնում, սկսում է անհանգստացնել, խանգարել առօրյային, հարց է առաջանում՝ ինչ անել։ Այս պահին շատերն են մտածում մասնագետի դիմելու մասին, և հաճախ առաջին քայլերից մեկը լինում է Ողնաշարի ՄՌՏ հետազոտությունը։ Բայց արդյո՞ք այն միշտ է անհրաժեշտ մեջքի ցավերի դեպքում, և ի՞նչ է այն իրականում տալիս։

Ինչու՞ ՄՌՏ, և ոչ թե ռենտգեն կամ ԿՏ

Եկեք հասկանանք տարբերությունը։ Ռենտգենը լավ է ցույց տալիս ոսկրային կառուցվածքները։ Եթե կասկած կա կոտրվածքի, արթրիտի կամ ոսկրային այլ խնդրի՝ այն անփոխարինելի է։ Սակայն մեջքի ցավերի հիմնական պատճառները հաճախ կապված են ոչ թե ոսկրերի, այլ փափուկ հյուսվածքների՝ միջողնային սկավառակների, կապանների, մկանների, նյարդերի հետ։ Այստեղ ռենտգենը գրեթե անզոր է։

Կոմպյուտերային տոմոգրաֆիան (ԿՏ) ավելի մանրամասն է, քան ռենտգենը, և լավ է պատկերացնում ոսկրերը, ինչպես նաև որոշակի չափով փափուկ հյուսվածքները, բայց այնուամենայնիվ ՄՌՏ-ին չի համընթանում։ ԿՏ-ն օգտագործում է ռենտգենյան ճառագայթներ, ինչը նշանակում է ճառագայթահարում։

ՄՌՏ-ն (Մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա) բոլորովին այլ սկզբունքով է աշխատում՝ ուժեղ մագնիսական դաշտի և ռադիոալիքների միջոցով։ Այն չի օգտագործում իոնացնող ճառագայթում, ինչը նշանակում է, որ այն ապահով է կրկնակի հետազոտությունների համար։ Ամենակարևորը, ՄՌՏ-ն անհամեմատ լավ է տեսնում հենց փափուկ հյուսվածքները՝ միջողնային սկավառակների ճողվածքները (գրիժաները), նյարդերի ճնշումը, բորբոքային պրոցեսները, ուռուցքները։ Այս առումով ՄՌՏ-ն անփոխարինելի գործիք է ողնաշարի տարբեր խնդիրների ախտորոշման համար, հատկապես, երբ խոսքը մեջքի քրոնիկ կամ ուժեղ ցավերի մասին է։

Ե՞րբ է Ողնաշարի ՄՌՏ-ն իսկապես անհրաժեշտ մեջքի ցավերի դեպքում

Մեջքի ցավերի մեծ մասը սուր է և անցնում է մի քանի շաբաթվա ընթացքում՝ պահպանողական բուժմամբ՝ հանգիստ, ցավազրկողներ, ֆիզիոթերապիա։ Այս դեպքերում ՄՌՏ-ն սովորաբար անհրաժեշտ չէ։ Բայց կան հստակ ցուցումներ, երբ այն դառնում է պարտադիր.

• Երբ ցավը չի անցնում։ Եթե մեջքի ցավերը պահպանվում են 4-6 շաբաթից ավելի՝ չնայած բուժմանը։
• Նյարդաբանական ախտանշաններ։ Ցավը ոտքերին է տալիս (իշիաս), թմրածություն, զգայունության կորուստ, մկանային թուլություն ոտքերում կամ ձեռքերում։ Սրանք հաճախ վկայում են նյարդի սեղմման մասին։
• Վնասվածք կամ անկում։ Հատկապես տարեց մարդկանց մոտ, երբ կա կոտրվածքի կամ այլ վնասվածքի կասկած։
• Կարմիր դրոշակներ (վտանգավոր ախտանշաններ)։ Սրանք այն դեպքերն են, երբ անհրաժեշտ է անհապաղ ՄՌՏ.
  • Տենդ, չբացատրված քաշի կորուստ։
  • Միզարձակման կամ դեֆեկացիայի խանգարումներ։
  • Մկանային ուժի արագ թուլացում։
  • Անամնեզում քաղցկեղի առկայություն։
  • Իմունոդեպրեսիա։
• Վիրահատության պլանավորում։ Եթե բուժող բժիշկը որոշել է, որ պահպանողական բուժումը չի օգնում և անհրաժեշտ է վիրահատական միջամտություն։

Հիշեք, որ Ողնաշարի ՄՌՏ-ի նշանակման որոշումը միշտ կայացնում է բժիշկը՝ հիմնվելով ձեր ախտանշանների, բժշկական պատմության և կլինիկական զննման վրա։ Մի շտապեք ինքնուրույն «նշանակել» ձեզ ՄՌՏ, քանի որ այն միշտ չէ, որ անհրաժեշտ է։

Ինչպե՞ս պատրաստվել ՄՌՏ հետազոտությանը

Ողնաշարի ՄՌՏ-ի համար հատուկ պատրաստություն սովորաբար չի պահանջվում, բայց կան մի քանի կարևոր կետեր, որոնք պետք է իմանալ։

• Մետաղական առարկաներ։ Սա ամենակարևորն է։ ՄՌՏ ապարատը հզոր մագնիս է։ Հետևաբար, հետազոտության տարածք մտնելիս հանեք բոլոր մետաղական առարկաները՝ ժամացույցներ, զարդեր, մազակալներ, ակնոցներ, լսողական սարքեր, ատամի պրոթեզներ (եթե դրանք հանովի են), քարտեր, որոնք մագնիսական շերտ ունեն։ Մինչև հետազոտությունը անպայման տեղեկացրեք բուժանձնակազմին ձեր մարմնում առկա բոլոր մետաղական իմպլանտների մասին՝ ատամնային (եթե դրանք ամրացված են), սրտի արհեստական ռիթմավար (պեյսմեյքեր), կլիպսեր, պրոթեզներ, պարույրներ, փամփուշտի բեկորներ և այլն։ Որոշ իմպլանտներ բացարձակ հակացուցում են ՄՌՏ-ի համար։ Կարևոր է երբեք չթաքցնել նման տեղեկությունները բժշկական անձնակազմից, դա կարող է լինել վտանգավոր։
• Հագուստ։ Հագեք հարմարավետ, ազատ հագուստ՝ առանց մետաղական կոճակների, ճարմանդների կամ շղթաների։ Հաճախ հիվանդներին տրամադրվում է հատուկ հագուստ։
• Կոնտրաստ նյութ։ Որոշ դեպքերում, օրինակ՝ ուռուցքի կասկածի կամ բորբոքային պրոցեսների ավելի հստակ պատկերի համար, կարող է անհրաժեշտ լինել կոնտրաստ նյութի ներարկում։ Եթե ձեզ նշանակվել է կոնտրաստով ՄՌՏ, ապա անհրաժեշտ է կատարել արյան որոշակի անալիզներ (օրինակ՝ կրեատինինի մակարդակը) նախքան հետազոտությունը։ Անպայման տեղեկացրեք բժշկին ալերգիաների մասին։
• Սնունդ և դեղորայք։ Սովորաբար, ողնաշարի ՄՌՏ-ից առաջ հատուկ սննդակարգ կամ դեղորայքի ընդունման ռեժիմի փոփոխություն չի պահանջվում։ Բայց եթե ունեք քրոնիկ հիվանդություններ՝ շաքարային դիաբետ, հիպերտոնիա, ապա անպայման խորհրդակցեք ձեր բժշկի հետ։

ՄՌՏ-ի ընթացքը. ի՞նչ սպասել

ՄՌՏ հետազոտությունը բացարձակապես անցավ է։ Դուք կպառկեք հատուկ շարժական սեղանի վրա, որը կմտնի տոմոգրաֆի թունելանման բացվածքի մեջ։ Կարևոր է, որ դուք անշարժ մնաք ամբողջ հետազոտության ընթացքում, որը կարող է տևել 20-ից 60 րոպե՝ կախված հետազոտվող հատվածից և անհրաժեշտ պատկերների քանակից։

ՄՌՏ ապարատը աշխատում է բավականին բարձր աղմուկով, որը նման է թակոցների կամ թրթռումների։ Դա նորմալ է։ Ձեզ կտրամադրվեն ականջակալներ կամ ականջի խցաններ աղմուկը մեղմելու համար։ Դուք կմնաք մենակ սենյակում, բայց բուժանձնակազմը կկարողանա տեսնել ձեզ և շփվել ձեզ հետ միկրոֆոնի միջոցով։ Եթե անհարմարություն զգաք կամ ցանկանաք դադարեցնել հետազոտությունը, դուք կունենաք ձայնային ազդանշան տալու կոճակ։

Կլաուստրոֆոբիայով տառապողների համար թունելային ապարատում գտնվելը կարող է դժվար լինել։ Նման դեպքերում անհրաժեշտ է նախապես տեղեկացնել բժշկին։ Երբեմն կարող է անհրաժեշտ լինել թեթև հանգստացնող դեղամիջոց ընդունել։ Վերջին տարիներին, ի ուրախություն շատերի, ի հայտ են եկել բաց տիպի ՄՌՏ ապարատներ, որոնք ավելի հարմարավետ են, բայց դրանց պատկերի որակը կարող է մի փոքր զիջել փակ համակարգերին՝ կախված խնդրի բարդությունից։

Հետազոտության արդյունքները. Ի՞նչ են նրանք պատմում, և ի՞նչ անել հետո

ՄՌՏ հետազոտության արդյունքները սովորաբար պատրաստ են լինում մի քանի ժամից կամ հաջորդ օրը։ Դուք կստանաք պատկերների սկավառակ կամ ֆիլմ և գրավոր եզրակացություն։ Կարևոր է հասկանալ, որ ՄՌՏ եզրակացությունը չէ վերջնական ախտորոշումը։ Այն միայն հզոր գործիք է ձեր բժշկի համար։

Արդյունքների վերծանումը պահանջում է մասնագիտական գիտելիքներ։ ՄՌՏ-ն կարող է ցույց տալ միջողնային սկավառակների ճողվածքներ (դրանց չափը, տեղակայումը, նյարդերի վրա ազդեցությունը), ողնաշարային խողովակի նեղացում (ստենոզ), ոսկրային աճուկներ (օստեոֆիտներ), բորբոքային փոփոխություններ, ուռուցքներ կամ այլ անոմալիաներ։ Սակայն պետք է հիշել, որ շատ մարդկանց մոտ, հատկապես որոշակի տարիքից հետո, ՄՌՏ-ն կարող է ցույց տալ դեգեներատիվ փոփոխություններ (օրինակ՝ փոքր ճողվածքներ կամ սկավառակների չորացում), որոնք բոլորովին ոչ մի ցավ չեն պատճառում։ Սա նշանակում է, որ ՄՌՏ-ի վրա տեսանելի «խնդիրը» միշտ չէ, որ ձեր ցավի աղբյուրն է։

Արդյունքները ստանալուց հետո անպայման պետք է վերադառնալ ձեր բուժող բժշկի մոտ՝ նյարդաբանի, օրթոպեդի կամ ողնաշարի վիրաբույժի։ Նա, համեմատելով ՄՌՏ տվյալները ձեր ախտանշանների, կլինիկական զննման արդյունքների և բժշկական պատմության հետ, կկարողանա կայացնել ճիշտ ախտորոշում և նշանակել համապատասխան բուժում։ Միայն բժիշկը կարող է ճիշտ կապ հաստատել ՄՌՏ-ի վրա երևացող խնդրի և ձեր ցավերի միջև։ Հաճախ մարդիկ Հայաստանում, ստանալով ՄՌՏ-ի եզրակացությունը, սկսում են ինքնուրույն «ախտորոշվել» համացանցի միջոցով, ինչը լավագույն դեպքում ժամանակի կորուստ է, վատագույն դեպքում՝ առողջությանը վնաս։

Միֆեր և իրականություն Ողնաշարի ՄՌՏ-ի մասին

Շատ տարածված է թյուր կարծիք, թե ՄՌՏ-ն վտանգավոր է կամ ճառագայթում է պարունակում։ Սա միֆ է։ Ինչպես արդեն նշվեց, ՄՌՏ-ն չի օգտագործում իոնացնող ճառագայթում, այն բացարձակապես անվտանգ է առողջության համար՝ պահպանելով բոլոր ցուցումները և հակացուցումները։ Միակ «վտանգը» կարող է լինել մետաղական առարկաների առկայությունը մարմնում, որոնց մասին պարտադիր պետք է տեղեկացնել բուժանձնակազմին։

Մյուս միֆը այն է, որ ՄՌՏ-ն հենց ինքը բուժում է կամ «կարգի է բերում» ողնաշարը։ Սա նույնպես սխալ է։ ՄՌՏ-ն զուտ ախտորոշիչ մեթոդ է, այն ոչ բուժում է, ոչ էլ ցավազրկում։ Այն պարզապես տալիս է մանրամասն տեղեկություն ձեր ողնաշարի վիճակի մասին, ինչը թույլ է տալիս բժշկին ճիշտ բուժում նշանակել։

Մի մոռացեք նաև, որ ՄՌՏ-ի արդյունքները ժամանակի ընթացքում կարող են փոխվել։ Եթե ​​ձեր ցավերը կրկին ուժեղանում են որոշ ժամանակ անց, նույնիսկ եթե նախկինում ՄՌՏ-ն արդեն կատարվել է, նոր հետազոտության անհրաժեշտությունը պետք է քննարկել բժշկի հետ։ Հաճախ հիվանդները գալիս են հին՝ 5-7 տարվա ՄՌՏ պատասխաններով, մտածելով, թե դրանք դեռ արդիական են։ Սա սխալ մոտեցում է։

Եզրակացություն. ՄՌՏ-ն՝ խելացի մոտեցմամբ

Մեջքի ցավերն անտեսելը հաճախ հանգեցնում է վիճակի վատթարացման։ Բայց նաև պետք չէ շտապել անհարկի հետազոտությունների։ Ողնաշարի ՄՌՏ-ն հզոր և ճշգրիտ ախտորոշիչ գործիք է, որը կարող է էական տեղեկություն տալ ձեր մեջքի ցավերի պատճառների մասին։ Այն հատկապես արդյունավետ է, երբ կան հստակ ցուցումներ՝ քրոնիկական ցավեր, նյարդաբանական ախտանշաններ, կասկածներ լուրջ պաթոլոգիաների վերաբերյալ։

ՄՌՏ-ն երբեք չպետք է լինի առաջին քայլը, եթե չկան վտանգավոր ախտանշաններ։ Առաջինը միշտ լինում է բժշկի խորհրդատվությունը, ով կգնահատի ձեր վիճակը և կնշանակի համապատասխան բուժում կամ, անհրաժեշտության դեպքում, ՄՌՏ։ Միայն բժիշկը կկարողանա ճիշտ համադրել ՄՌՏ-ի արդյունքները ձեր կլինիկական պատկերի հետ և ընտրել բուժման լավագույն ուղին։ Մի խաղացեք ձեր առողջության հետ։ Եթե ցավը չի անցնում, կամ զգում եք նյարդաբանական որևէ խանգարում, ժամանակ մի կորցրեք։

Միշտ դիմեք մասնագետին։ ՄՌՏ-ն ձեր բժշկի ձեռքում գործիք է, ոչ թե պատասխան բոլոր հարցերին։ Ժամանակին կատարված ճիշտ ախտորոշումը կարող է կանխել բազմաթիվ բարդություններ և զգալիորեն բարելավել ձեր կյանքի որակը։

Եթե ունեք վերը նշված ախտանշաններից որևէ մեկը, կամ ձեր բժիշկը խորհուրդ է տվել ՄՌՏ հետազոտություն, մի հետաձգեք։ Մի հապաղեք հարցեր տալ և պարզաբանումներ ստանալ։ Ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։

Գրանցվեք ՄՌՏ հետազոտության։