Ոտքերն ու ձեռքերը այտուցվա՞ծ են, դեմքը առավոտյան ուռա՞ծ է, մարմնի այս կամ այն հատվածը անհասկանալիորեն մեծացա՞ծ է։ Շատերը սկզբում ուշադրություն չեն դարձնում, կարծելով, թե դա հոգնածությունից է, աղի չարաշահումից, կամ պարզապես «այդպես էլ եղել է»։ Բայց քրոնիկական այտուցները, հատկապես եթե դրանք չեն անցնում, լուրջ խնդրի նշան են։ Սա ոչ թե պարզապես կոսմետիկ խնդիր է, այլ մարմնի հիմնարար համակարգերից մեկի՝ լիմֆատիկ համակարգի գործունեության խախտում։ Եվ երբ խոսքը գնում է քրոնիկ այտուցների, այլ կերպ ասած՝ լիմֆոստազի մասին, պարզապես ժամանակի հարց է, թե երբ դրանք կդառնան անտանելի։ Այստեղ անհրաԺեշտ է լիմֆոլոգի մոտ այցելություն, քանի որ լիմֆոստազի բուժումը պահանջում է մասնագիտական մոտեցում։
Ի՞նչ է իրականում այտուցը
Այտուցը պարզապես հեղուկի կուտակումն է հյուսվածքներում։ Բայց ինչո՞ւ է այն կուտակվում։ Մեր մարմինը հսկայական ջրատար խողովակների համակարգ է, որի միջով շրջանառում է արյունը, բայց կա նաև մեկ այլ՝ ոչ պակաս կարևոր համակարգ՝ լիմֆատիկը։ Այն աշխատում է որպես մարմնի «կեղտաջրերի մաքրման» համակարգ։ Արյունատար անոթներից հեղուկի մի մասը դուրս է գալիս հյուսվածքներ, սնուցում բջիջները, իսկ հետո պետք է հավաքվի և վերադարձվի արյան շրջանառություն։ Ահա այս «հավաքագրման» գործընթացում էլ լիմֆատիկ համակարգը հիմնական դերն է խաղում։
Երբ լիմֆատիկ համակարգը ինչ-ինչ պատճառներով չի կարողանում արդյունավետորեն հեռացնել հեղուկը, այն կուտակվում է։ Սա է այտուցը։ Կարճաժամկետ այտուցը, օրինակ, երբ երկար եք կանգնում կամ ինքնաթիռում եք, սովորական երևույթ է։ Բայց եթե այն դառնում է մշտական, եթե հյուսվածքները դառնում են պինդ, եթե մաշկը փոխում է գույնը, ապա խոսքը քրոնիկական այտուցի՝ լիմֆեդեմայի մասին է։
Լիմֆատիկ համակարգ՝ մարմնի անտեսված հերոսը
Լիմֆատիկ համակարգը ավելին է, քան պարզապես «չիպսերի և աղի» հետևանքները մաքրող մի բան։ Սա մեր իմունային համակարգի հիմքերից մեկն է։ Այն բաղկացած է լիմֆատիկ անոթներից, ավշային հանգույցներից, իսկ նաև օրգաններից, ինչպիսիք են փայծաղը և ուրցագեղձը։ Այս ամենը միասին աշխատում է, որպեսզի հեռացնի տոքսինները, վիրուսները, բակտերիաները և նույնիսկ քաղցկեղի բջիջները մարմնից։ Երբ այս համակարգը խափանվում է, մենք ոչ միայն այտուցներ ենք ստանում, այլև դառնում ենք ավելի խոցելի վարակների նկատմամբ, մաշկի վրա հայտնվում են խնդիրներ, և ընդհանուր ինքնազգացողությունը վատանում է։
Շատերը հաճախ մտածում են, որ հիվանդանոց դիմելը միայն այն ժամանակ է պետք, երբ «ոտքերդ ընդհանրապես չեն քայլում»։ Մենք սովոր ենք դիմանալ, օգտագործել տատիկի դեղատոմսերը, սպասել մինչև «ինքնուրույն անցնի»։ Բայց լիմֆատիկ համակարգի հետ կապված խնդիրները չեն անցնում ինքնուրույն։ Դրանք միայն խորանում են։ Եվ այստեղ մասնագետի օգնությունը ոչ թե պարզապես ցանկալի է, այլ կենսականորեն կարևոր է։
Երբ լիմֆատիկ համակարգը «կանգ է առնում». Լիմֆոստազ և քրոնիկ այտուցներ
Քրոնիկ այտուցները, կամ լիմֆեդեման, զարգանում են, երբ լիմֆատիկ համակարգի կարողությունները գերազանցում են։ Այսինքն, լիմֆատիկ անոթները չեն կարողանում հեռացնել այնքան հեղուկ, որքան կուտակվում է։ Սա կարող է լինել առաջնային խնդիր (երբ մարդը ծնվում է թերի լիմֆատիկ համակարգով) կամ երկրորդային (երբ լիմֆատիկ համակարգը վնասվում է կյանքի ընթացքում)։
Ի՞նչն է առաջացնում երկրորդային լիմֆեդեմա.
- Վնասվածքներ և վիրահատություններ: Ուռուցքների հեռացման վիրահատությունները, հատկապես կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքում, հաճախ ներառում են ավշային հանգույցների հեռացում։ Սա լիմֆեդեմայի ամենատարածված պատճառներից մեկն է։
- Ճառագայթային թերապիա: Այն կարող է վնասել լիմֆատիկ անոթները և հանգույցները։
- Վարակներ: Որոշ վարակներ, հատկապես արևադարձային երկրներում, կարող են վնասել լիմֆատիկ համակարգը։
- Ուռուցքներ: Երբ ուռուցքները սեղմում են լիմֆատիկ անոթները, խոչընդոտում են հեղուկի հոսքին։
- Քրոնիկ վենոզ անբավարարություն: Երբ երակային արյան հոսքը խանգարվում է, դա ճնշում է գործադրում լիմֆատիկ համակարգի վրա։
Այս բոլոր դեպքերում անհրաժեշտ է հասկանալ խնդրի էությունը և անհապաղ դիմել մասնագետի՝ լիմֆոլոգ այտուցներ մասնագետի։ Մի՛ սպասեք, մինչև վիճակը վատթարանա, քանի որ լիմֆոստազ բուժումը բարդանում է ժամանակի ընթացքում։
Այտուցները չանտեսելու վտանգը
«Բա որ մի բան անցնի, մի բան մնա» սկզբունքը այստեղ չի աշխատում։ Անտեսված քրոնիկական այտուցը հանգեցնում է մաշկի և հյուսվածքների փոփոխությունների։ Մաշկը դառնում է հաստ, կոշտ, խոցելի վարակների նկատմամբ։ Կարող են զարգանալ տրոֆիկ խոցեր, որոնք դժվարությամբ են բուժվում։ Դա ստեղծում է մի շրջան, որտեղ ամեն մի փոքր վնասվածք կամ քերծվածք կարող է հանգեցնել լուրջ բարդությունների, ընդհանուր վարակների, և նույնիսկ սեպսիսի։
Ավելին, մշտական այտուցը ցավ է պատճառում, սահմանափակում է շարժումները, խանգարում է նորմալ ապրելակերպին։ Մարդիկ սկսում են խուսափել սոցիալական շփումներից, հոգեբանական խնդիրներ են առաջանում։ Դա բերում է կյանքի որակի կտրուկ վատթարացման։ Այդ պատճառով, ոչ թե «դեղատնից դեղ գնել» կամ «մեդիքալ կենտրոնում ծանոթ գտնել», այլ կոնկրետ խնդրի համար կոնկրետ մասնագետի՝ լիմֆոլոգի մոտ գնալն է ճիշտ որոշումը։ Հայաստանում դեռ շատերն են առաջին հերթին փորձում «ժողովրդական մեթոդներով» բուժվել, սպասելով, մինչև իրավիճակն անդառնալի դառնա։ Մի՛ կրկնեք այդ սխալը։
Լիմֆոստազի բուժումը՝ ինչպե՞ս է այն աշխատում
Լիմֆոստազի բուժումը բարդ, համապարփակ գործընթաց է, որը պահանջում է անհատական մոտեցում։ Չկա մեկ «կախարդական հաբ»։ Լիմֆոլոգի նպատակն է նվազեցնել այտուցը, վերականգնել լիմֆայի հոսքը և կանխել բարդությունները։
Հիմնական բուժական մեթոդները ներառում են.
- Բարդ դեկոնգեստիվ թերապիա (ԿԴԹ): Սա բուժման հիմքն է։ Այն ներառում է մի քանի փուլ՝
- Մանուալ լիմֆոդրենաժային մերսում: Սա հատուկ մերսման տեխնիկա է, որը նպատակ ունի բացել լիմֆատիկ անոթները և ուղղել լիմֆայի հոսքը դեպի առողջ հատվածներ։ Սա չի կարող անել սովորական մերսողը։
- Բինտավորում: Հատուկ բինտերով ճնշող բինտավորում, որը օգնում է նվազեցնել այտուցը և պահպանել ձեռք բերված արդյունքը։
- Մաշկի խնամք: Քանի որ լիմֆեդեմայի դեպքում մաշկը խոցելի է, շատ կարևոր է ճիշտ խնամքը։
- Թերապևտիկ վարժություններ: Հատուկ շարժումներ, որոնք խթանում են լիմֆայի հոսքը։
- Կոմպրեսիոն հագուստ: Սա հատուկ հագուստ է (զուգագուլպաներ, թևքեր), որը պետք է կրել ամեն օր այտուցը վերահսկելու համար։ Այն պետք է ճիշտ ընտրված լինի՝ ճնշման ճիշտ աստիճանով։
- Դեղորայքային բուժում: Որոշ դեպքերում կարող են նշանակվել դեղեր, որոնք բարելավում են լիմֆատիկ հոսքը կամ բուժում են բարդությունները (օրինակ՝ վարակները)։
- Վիրահատական միջամտություն: Ծայրահեղ դեպքերում, երբ այլ մեթոդները չեն օգնում, կարող է դիտարկվել վիրահատական բուժումը, օրինակ՝ լիմֆատիկ անոթների միացում երակներին կամ հյուսվածքների հեռացում։
Հիշեք, լիմֆոստազի բուժումը պահանջում է համբերություն և հետևողականություն։ Դա մշտական գործընթաց է, որը թույլ է տալիս վերահսկել հիվանդությունը և ապրել լիարժեք կյանքով։ Մի վստահեք նրանց, ովքեր խոստանում են «միանգամից» բուժում։ Դա կեղծիք է։
Ե՞րբ դիմել լիմֆոլոգի
Եթե նկատում եք, որ ձեր այտուցները դառնում են մշտական, եթե դրանք չեն անցնում հանգստից հետո, եթե մաշկը փոխում է իր կառուցվածքը կամ գույնը, եթե զգում եք ծանրություն կամ ցավ, ապա ժամանակն է դիմել մասնագետի։ Լիմֆոլոգ այտուցներ հիվանդության դեպքում կօգնի ճշգրիտ ախտորոշել խնդիրը և մշակել անհատական բուժման պլան։
Մի՛ սպասեք, մինչև հիվանդությունը հասնի այն փուլին, երբ շտապ բուժումը դառնա միակ լուծումը։ Վաղ ախտորոշումը և ճիշտ մոտեցումը թույլ կտան խուսափել լուրջ բարդություններից։ Ձեր մարմինը ձերն է, և դրա մասին հոգ տանելը ձեր պատասխանատվությունն է։
Հասկանալի է, որ բժիշկների մոտ այցելելը հաճախ հաճելի չէ, հատկապես մեր մոտ, որտեղ հերթերը կարող են երկար լինել, իսկ պետական հիվանդանոցներում որակը երբեմն կասկածի տակ է։ Սակայն լիմֆոլոգիան նեղ մասնագիտացում է, որը պահանջում է հատուկ գիտելիքներ և սարքավորումներ։ Այս դեպքում ավելի լավ է փնտրել մասնագիտացված կլինիկա կամ բժիշկ։
Մի՛ կարծեք, թե խնդիրը «ինքն իրեն կլուծվի»։ Այտուցները, հատկապարս քրոնիկականները, պահանջում են ուշադրություն և պրոֆեսիոնալ միջամտություն։ Մի՛ անտեսեք այս ազդանշանները։
Դուք արժանի եք լիարժեք կյանքի առանց ցավի և անհարմարության։
Եթե ձեզ մոտ կան քրոնիկ այտուցներ, և դուք ցանկանում եք հասկանալ պատճառները և գտնել արդյունավետ լուծումներ, ապա մի՛ հետաձգեք։ Գրանցվեք լիմֆոլոգի մոտ։
Օգտակար տեղեկատվություն
Ձվարանի կիստա․ հետևե՞լ, թե՞ բուժել
Ձվարանի կիստա: Երբեմն այս բառակապակցությունը կնոջ մոտ խուճապ է առաջացնում, երբեմն էլ՝ լիակատար անտարբերություն։ Երկու մոտեցումն էլ սխալ են։ Կիստաների մասին կան շատ լեգենդներ, որոնք կանանց ստիպում են ժամանակ կորցնել՝ ինքնաբուժությամբ զբաղվելով կամ, ընդհակառակը, չափազանցնել խնդրի լրջությունը այն դեպքերում, երբ դա բնավ էլ պետք չէ։ Մեր մոտ, Հայաստանում, հաճախ կանայք անտեսում են կանոնավոր այցերը բժշկին […]
Քրոնիկ երիկամային անբավարարություն
Երիկամները մեր մարմնի լուռ աշխատողներն են։ Նրանք քրտնաջան աշխատում են ամեն վայրկյան՝ առանց դադարի, մաքրում են արյունը թունավոր նյութերից, կարգավորում են արյան ճնշումը, մասնակցում են արյունաստեղծմանը և կատարում շատ այլ կենսական գործառույթներ։ Նրանք չեն բողոքում, չեն ցավում կամ ախտանշաններ չեն տալիս մինչև վերջին պահը։ Եվ հենց դա է վտանգավորը Քրոնիկ երիկամային անբավարարության (ՔԵԱ) դեպքում։ Շատերը […]
Հղիության պլանավորում․ գինեկոլոգի դերը
Շատ կանայք մտածում են՝ «երբ որոշենք երեխա ունենալ, կփորձենք, կստացվի»։ Եվ դա նորմալ է։ Բայց կա մի մեծ տարբերություն պարզապես փորձելու և գիտակցված պատրաստվելու միջև։ Այդ տարբերությունն անդրադառնում է ձեր և ապագա երեխայի առողջության վրա։ Մենք հաճախ մտածում ենք, որ մեր մարմինը «ինքնին» գիտի՝ ինչպես պետք է լինի։ Բայց իրականում, հղիության պլանավորումը լուրջ մոտեցում է […]
Նևրալգիա․ պատճառներ և բուժում
Այն հանկարծակի է գալիս, սուր է ու կտրող, երբեմն էլ՝ այրող։ Մի պահ թվում է, թե դա պարզապես անհարմար դիրքից է կամ մկանային ձգվածություն, բայց ցավը չի անցնում, այլ ընդհակառակը՝ ուժեղանում է, դառնում անտանելի։ Այն կարող է հայտնվել դեմքին, կողոսկրերի արանքում, թիկունքին կամ վերջույթներում։ Մարդիկ հաճախ շփոթում են այն սրտի կամ երիկամների ցավի հետ՝ կորցնելով […]
Սնունդ գաստրիտի դեպքում
Եթե ձեզ թվում է, թե գաստրիտը միայն դեղերով բուժվող մի պարզ բան է, միայն երբեմնի սրտխառնոց կամ փորի ցավ է, ապա խորապես սխալվում եք։ Ստամոքսի բորբոքումը՝ գաստրիտը, լուրջ խնդիր է, որը առանց պատշաճ ուշադրության, հատկապես առանց ճիշտ գաստրիտի սննդակարգի, կարող է բերել շատ ավելի վտանգավոր բարդությունների։ Մեր երկրում հաճախ ենք լսում. «Մի դեղ կխմեմ, կանցնի»։ […]
ՈւՁՀ (ուլտրաձայնային հետազոտություն)․ ինչ է ցույց տալիս և երբ է պետք
Շատերը ՈւՁՀ-ն ընկալում են որպես սովորական, արագ ստուգում, մի բան, որը կարելի է անել «հանուն խաղաղության» կամ պարզապես հետաքրքրությունից դրդված։ Սա խորը մոլորություն է։ Ուլտրաձայնային հետազոտությունը, կամ կարճ՝ ՈւՁՀ-ն, բժշկի ձեռքի հզոր գործիք է, որը ճիշտ կիրառելու դեպքում կարող է փոխել հիվանդության ընթացքը կամ նույնիսկ կյանքեր փրկել։ Այն միայն էկրանին ստվերներ չէ, այլ ձեր օրգանների […]
Հաճախակի մրսածություններ․ երբ դիմել իմունոլոգի
Շատերը կարծում են, որ հաճախակի մրսածությունները կյանքի անբաժանելի մասն են. «Դե, էլ ի՞նչ անենք, ձմեռ է, բոլորն են հիվանդանում»։ Կամ՝ «Երեխան դպրոց է գնում, ո՞նց չմրսի»։ Սակայն մենք շատ հաճախ սխալվում ենք՝ այս երևույթը համարելով նորմալ։ Իրականում, երբ մրսածությունները դառնում են սովորական երևույթ, երբ դրանք ձգվում են շաբաթներով, կամ մեկը մյուսին է հաջորդում՝ դա արդեն […]
Վերականգնում ինսուլտից հետո
Ինսուլտը կյանք է փոխում։ Մեկ պահում ամեն ինչ շրջվում է գլխիվար, և այն, ինչ նախկինում սովորական էր, դառնում է անհասանելի երազանք։ Շատերը կարծում են, թե եթե հիվանդը գոյատևում է, դա պայքարի ավարտն է։ Սխալ է։ Իրական պայքարը նոր է սկսվում։ Սուր փուլում հիվանդանոցային բուժումը փրկում է կյանքեր, բայց իրական ապաքինումը, կյանքի որակը վերականգնելը, տեղի է […]
Սրտի ցավ․ մի անտեսեք վտանգը
Սրտի ցավը. ահազանգ, որը շատերը սխալմամբ շփոթում են նյարդային լարվածության կամ ողնաշարի հետ կամ պարզապես անտեսում։ Մենք Հայաստանում սովոր ենք դիմանալ, «կանցնի»» ասել ու սպասել։ Հաճախ մարդիկ շաբաթներով շարունակում են իրենց սովորական կյանքը՝ հույս ունենալով, որ խնդիրը կլուծվի ինքնին, մինչդեռ իրականում վիճակն աստիճանաբար վատանում է։ Բայց սիրտը սպասել չի սիրում։ Երբ կրծքավանդակում ցավ եք զգում, […]
Թոքերի ՀՏ (ԿՏ)․ երբ է անհրաժեշտ
Շնչահեղձություն. այդ տհաճ զգացումը, երբ թվում է, թե կուրծքը սեղմվել է, ու օդը չի հերիքում։ Այս վիճակին բախվում է շատ մարդ։ Ոմանք հույս ունեն, որ ինքն իրեն կանցնի, ուրիշները անմիջապես փորձում են գտնել պատասխաններ ինտերնետում կամ հարևանների մոտ։ Բայց կան դեպքեր, երբ անհրաժեշտ է ավելի խորը նայել խնդրին, քան պարզապես մի բաժակ տաք կաթ կամ […]
Առողջ ատամներ առանց ցավի
Շատերը մտածում են՝ «ատամի ցավը անխուսափելի է։ Երբ սկսի ցավել, այդ ժամանակ էլ կգնամ բժշկի»։ Սա ոչ թե մտածելակերպ է, այլ իրականության հետ կապ չունեցող միֆ։ Ատամի ցավը նորմալ չէ, և հաճախ այն վկայում է այնպիսի խնդրի մասին, որը շատ ավելի վաղ կարելի էր կանխարգելել կամ բուժել։ Մի սպասեք, մինչև ցավը ձեզ կստիպի գնալ ստոմատոլոգի […]
Մաշկի ծերացման կանխարգելում
Մաշկի ծերացումը շատերի համար մտահոգիչ թեմա է։ Ոմանք կարծում են, թե դա բացառապես գենետիկայի հարց է, ուրիշներն էլ՝ անխուսափելի մի բան, որի դեմ պայքարելն իմաստ չունի։ Եվ՛ առաջինները, և՛ երկրորդները սխալվում են։ Իրականում մաշկի ծերացման գործընթացի մոտ 80%-ը կախված է մեր կենսակերպից ու շրջակա միջավայրից, և միայն 20%-ը՝ ժառանգականությունից։ Սա նշանակում է, որ մենք կարող […]