Սրտի ցավը. ահազանգ, որը շատերը սխալմամբ շփոթում են նյարդային լարվածության կամ ողնաշարի հետ կամ պարզապես անտեսում։ Մենք Հայաստանում սովոր ենք դիմանալ, «կանցնի»» ասել ու սպասել։ Հաճախ մարդիկ շաբաթներով շարունակում են իրենց սովորական կյանքը՝ հույս ունենալով, որ խնդիրը կլուծվի ինքնին, մինչդեռ իրականում վիճակն աստիճանաբար վատանում է։ Բայց սիրտը սպասել չի սիրում։ Երբ կրծքավանդակում ցավ եք զգում, մի մտածեք, որ դա «նյարդերից» է կամ «մկանային է»։ Ամեն անգամ, երբ դուք անտեսում եք այդ ահազանգը, խաղում եք ձեր կյանքի հետ։ Եկեք անկեղծ խոսենք. ձեզ անհրաժեշտ է հստակ հասկանալ՝ երբ պետք է շտապ դիմել կարդիոլոգ սրտի ցավի կապակցությամբ և ինչ դեր ունի սովորական թվացող ԷԿԳ-ն:
Սրտի ցավը. ի՞նչն է տարբերությունը և ե՞րբ է այն վտանգավոր
Կրծքավանդակի ցավը միշտ չէ, որ սրտի խնդիր է, բայց միշտ անտեսելու առիթ չէ։ Կարող է լինել կերակրափողի, ստամոքսի, մկանների, ողնաշարի կամ նյարդերի հետ կապված։ Սակայն, երբ խոսքը սրտի ցավի մասին է, տարբերակելը կենսական է։
Ինչպե՞ս է դրսևորվում սրտի ցավը. դասական նշանները
- Սեղմող, ճնշող ցավ. Ամենատարածված նկարագրությունն է, կարծես ծանր քար է դրված կրծքավանդակի վրա։
- Տարածվող ցավ. Այն կարող է տարածվել դեպի ձախ ձեռքը, ուսը, պարանոցը, ծնոտը կամ նույնիսկ մեջքը։
- Ցավը ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ. Հաճախ ի հայտ է գալիս արագ քայլելիս, աստիճաններով բարձրանալիս կամ որևէ այլ ֆիզիկական ակտիվության դեպքում և հանգիստ վիճակում անցնում է։
- Ուղեկցող ախտանշաններ. Շնչառության դժվարություն, քրտնարտադրություն (հատկապես սառը քրտինք), սրտխառնոց, գլխապտույտ, թուլություն։
Այս ախտանշաններից ցանկացածի դեպքում մի՛ հապաղեք։ Դա ոչ թե «թույլ լինելու» նշան է, այլ կյանքը փրկելու համար ճիշտ որոշում կայացնելու անհրաժեշտություն։ Մեր մոտ ընդունված է, որ մինչև վերջ պետք է դիմանալ, որ «հա, մի բան կանեմ»։ Ոչինչ մի արեք ինքներդ։
Ինչու՞ ենք մենք ուշացնում բժշկին դիմելը. հայկական իրականության դառը ճշմարտությունները
Հաճախ մարդիկ սրտի ցավի դեպքում նախընտրում են բժշկին չդիմել՝ տարբեր պատճառներով։ Ահա դրանցից մի քանիսը, որոնք ես տեսնում եմ ամեն օր իմ պրակտիկայում․
- «Ինքնակայացվող ախտորոշում». «Դա նյարդերից է», «ստրեսից է», «ես պարզապես հոգնած եմ»։ Այսպես են շատերը մտածում՝ հրաժարվելով իրական պատճառները փնտրելուց։ Մարդիկ հաճախ մեկնաբանում են ցավը որպես ստամոքսային խնդիր կամ մկանային լարվածություն, անգամ եթե այն ունի սրտային բնույթի բնորոշ հատկանիշներ։
- «Ժողովրդական միջոցներ». «Տատիկի դեղատոմսեր», «մի քիչ վալիդոլ կամ կորվալոլ», «բուսական թեյեր»։ Դրանք կարող են մի պահ թեթևացում բերել, բայց հիմնական խնդիրը չեն լուծում, այլ միայն թաքցնում են։ Սա թանկարժեք ժամանակ է, որը դուք կորցնում եք։
- Բժիշկներից խուսափելը. «Հերթերը շատ են», «պետական հիվանդանոցներում միշտ բարդ է», «ինձ մոտ ոչինչ չեն գտնի»։ Այս մտայնությունը կարող է ճակատագրական լինել։ Այսօր Հայաստանում կան բազմաթիվ հնարավորություններ արագ և որակյալ բժշկական օգնություն ստանալու համար, մի՛ զրկեք ձեզ դրանից։ Շատերը վախենում են հիվանդանոցից կամ վատ լուրեր լսելուց, բայց ուշացած ախտորոշումը միշտ ավելի վատ է, քան վաղաժամ դիմելը։
- Անտեղյակություն. Շատերը պարզապես չգիտեն, թե ինչպես տարբերակել սրտի ցավը մյուս տեսակներից։ Սա հենց այն պատճառն է, որ դուք կարդում եք այս հոդվածը։
Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ դուք անտեսում եք սրտի ցավը
Սրտի ցավը հաճախ սրտի կամ դրա անոթների հետ կապված լուրջ խնդիրների ազդանշան է, ինչպիսիք են ստենոկարդիան կամ սրտամկանի ինֆարկտը։
- Ստենոկարդիա. Սա սրտի արյան հոսքի խանգարում է, որն առաջացնում է ցավ։ Այն սրտի ինֆարկտի նախանշան կարող է լինել։ Եթե անտեսվի, ապա կարող է հանգեցնել ավելի լուրջ խնդիրների։
- Սրտամկանի ինֆարկտ. Սա սրտի մկանների մի մասի մահն է՝ արյան մատակարարման լիարժեք դադարեցման պատճառով։ Այն շտապ բժշկական միջամտություն է պահանջում, և ամեն րոպեն կարևոր է։ Որքան շուտ ստացվի բուժօգնություն, այնքան մեծ են առողջանալու հնարավորությունները։
Ես տեսել եմ բազմաթիվ դեպքեր, երբ մարդիկ շտապօգնություն են կանչել միայն այն ժամանակ, երբ ցավն անդիմադրելի է դարձել, և արդեն ուշ է եղել։ Մի՛ կրկնեք ուրիշների սխալները։
Կարդիոլոգ սրտի ցավի դեպքում և ԷԿԳ-ի կարևորությունը
Առաջին և ամենակարևոր քայլը, երբ կրծքավանդակի ցավ է զգացվում, դա կարդիոլոգի մոտ այցելելն է։ Միայն մասնագետը կարող է ճիշտ ախտորոշել և նշանակել համապատասխան բուժում։
Ինչու՞ է կարևոր դիմել կարդիոլոգի
Կարդիոլոգը ոչ միայն կգնահատի ձեր ախտանշանները, այլև կկատարի անհրաժեշտ հետազոտություններ։ Նա կտարբերակի սրտի հետ կապված ցավը այլ պատճառներից, ինչը ինքնուրույն անելը անհնար է։ Կարդիոլոգը կանխելու և բուժելու փորձ ունի։ Նա ունի գիտելիքներ բոլոր այն բարդությունների մասին, որոնք կարող են առաջանալ սրտի ցավի ժամանակ և կօգնի ձեզ խուսափել դրանցից։
ԷԿԳ-ն՝ սրտի աշխատանքի «պատմությունը»
Էլեկտրասրտագրությունը (ԷԿԳ) սրտի աշխատանքը գնահատող արագ, անցավ և տեղեկատվական մեթոդ է։ Շատերը կարծում են, որ սա պարզապես ձևականություն է։ Բայց հենց ԷԿԳ-ն է, որ կարող է ցույց տալ.
- Սրտի ռիթմի խանգարումներ։
- Սրտամկանի իշեմիա (արյան անբավարար հոսք)։
- Սրտամկանի ինֆարկտի նշաններ։
- Նախկինում տարած սրտամկանի ինֆարկտի հետքեր։
Ամեն անգամ, երբ դուք խուսափում եք ԷԿԳ հետազոտությունից կամ անտեսում եք դրա արդյունքները, հիշեք, որ հենց այդ պարզ թուղթը կարող է պարունակել ձեր կյանքի համար կենսական տեղեկատվություն։ Այն ձեր սրտի մասին կարճ, բայց շատ խոսուն պատմություն է։ Եվ ոչ մի բժիշկ չի կարող ճիշտ գնահատել ձեր վիճակը առանց այս հիմնական հետազոտության։
Այլ կարևոր հետազոտություններ
Կարդիոլոգը կարող է նշանակել նաև այլ հետազոտություններ՝ արյան անալիզներ (որոնք կարող են ցույց տալ սրտի մկանների վնասումը), սրտի էխոգրաֆիա (սրտի կառուցվածքն ու ֆունկցիան գնահատելու համար), կամ սթրես-թեստեր (ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում սրտի աշխատանքը գնահատելու համար)։ Այս ամենը համալիր մոտեցման մաս է։
Եզրակացություն. Մի՛ անտեսեք, մի՛ հետաձգեք
Սրտի ցավը կրկնվող զանգ է, որը դուք չպետք է անջատեք կամ անտեսեք։ Այն միշտ չէ, որ նշանակում է ամենավատը, բայց միշտ նշանակում է, որ պետք է ուշադրություն դարձնել։ Ձեր կյանքն ու առողջությունը չափազանց կարևոր են, որպեսզի դրանք վտանգի տակ դնեք ինքնուրույն բուժման կամ անտեսման միջոցով։ Մի վախեցեք բժիշկներից։ Մի՛ վախեցեք ճշմարտությունից։ Շուտ բացահայտված խնդիրը շատ ավելի հեշտ է բուժել, քան ուշացած, բարդացած վիճակը։
Եթե կրծքավանդակում ցավ եք զգում կամ նախկինում ունեցել եք նման ախտանշաններ, մի՛ սպասեք, մինչև դրանք կրկնվեն կամ սրվեն։ Ձեր սիրտը ձեզ մեկն է տրված, խնամեք այն։
Շտապ գրանցվեք կարդիոլոգի մոտ։
Օգտակար տեղեկատվություն
Հոդացավեր․ օրթոպեդ թե ռևմատոլոգ
Հոդացավը շատերի համար սովորական բան է դարձել։ Մեկը մտածում է, որ տարիքից է, մյուսը՝ որ սառն է ընկել, երրորդը պարզապես համբերում է։ Բայց ցավը ազդանշան է։ Երբ խոսքը օրթոպեդ հոդեր-ի մասին է կամ անհրաժեշտ է արթրոզ բուժում, շատերը շփոթվում են՝ ո՞ւմ դիմել՝ օրթոպեդի՞, թե՞ ռևմատոլոգի։ Սա լուրջ հարց է, որի սխալ պատասխանը կարող է ժամանակի […]
Ճարպային հեպատոզ․ արդյոք վերադարձելի է
Լյարդի ճարպակալումը կամ ճարպային հեպատոզը շատերի համար հնչում է որպես մանրուք, ինչ-որ անվնաս բան, որը «բոլորն էլ ունեն»։ Բայց եկեք անկեղծ լինենք. սա այն դեպքը չէ, երբ կարելի է աչք փակել։ Այն հիվանդություն է, որը սկսվում է աննկատ, բայց կարող է հասցնել շատ լուրջ հետևանքների, եթե ժամանակին ուշադրություն չդարձնեք։ Ճարպային հեպատոզ. Ի՞նչ է դա և […]
Տղամարդկանց հիվանդություններ․ երբ դիմել ուրոլոգի
Շատ տղամարդիկ կարծում են, որ առողջության հետ կապված խնդիրները «տղամարդկային չեն» կամ կանցնեն ինքն իրեն։ Սա վտանգավոր մոտեցում է։ Երբ խոսքը վերաբերում է ուրոլոգիական խնդիրներին, ամեն ուշացումը կարող է ծանր հետևանքներ ունենալ։ Մենք հաճախ սպասում ենք, մինչև ցավն անտանելի դառնա, կամ խնդիրն այնքան բարդանա, որ այլևս անտեսել հնարավոր չէ։ Սա սխալ է, և դա ձեզ […]
Կանանց օնկոսկրիինինգ
Շատ կանայք իրենցից ալիքի պես հեռու են պահում քաղցկեղի մասին մտքերը՝ կարծելով, թե եթե դրա մասին չխոսես, գոյություն չունի: Սխալվում եք։ Քաղցկեղը չի հարցնում, թե արդյոք դուք պատրաստ եք դրա հետ հանդիպելուն։ Այն պարզապես գալիս է: Եվ հաճախ գալիս է լուռ, առանց ախտանշանների, մինչև որ շատ ուշ է լինում։ Բայց կա մի ուղի, որը հնարավորություն […]
Ողնաշարի ՄՌՏ ցավերի դեպքում
Մեջքի ցավերը։ Ով չի ճանաչում դրանք։ Մի փոքր ծանրաբեռնվածությունից, անհարմար դիրքից կամ պարզապես առանց տեսանելի պատճառի։ Շատերը սկզբում փորձում են դիմանալ կամ օգտագործել տնային միջոցներ՝ քսուքներ, տաք կոմպրեսներ։ Երբեմն դա օգնում է, հաճախ՝ ոչ։ Երբ ցավը չի անցնում, սկսում է անհանգստացնել, խանգարել առօրյային, հարց է առաջանում՝ ինչ անել։ Այս պահին շատերն են մտածում մասնագետի դիմելու […]
Երբ է պետք մանկաբույժ դեռահասին
Դեռահասության տարիքը հաճախ թյուրիմացության պատճառ է դառնում. երեխան այլևս մանուկ չէ, բայց դեռահասի օրգանիզմը նույնպես մեծահասակի օրգանիզմ չէ։ Շատ ծնողներ մտածում են, որ մանկաբույժի դերը մինչև 12-14 տարեկանն է, իսկ հետո կարելի է դիմել ընտանեկան բժշկի կամ ընդհանրապես սպասել մինչև որևէ խնդիր ի հայտ գա։ Սա խորը սխալ է, որը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ։ […]
Թոքերի ՀՏ (ԿՏ)․ երբ է անհրաժեշտ
Շնչահեղձություն. այդ տհաճ զգացումը, երբ թվում է, թե կուրծքը սեղմվել է, ու օդը չի հերիքում։ Այս վիճակին բախվում է շատ մարդ։ Ոմանք հույս ունեն, որ ինքն իրեն կանցնի, ուրիշները անմիջապես փորձում են գտնել պատասխաններ ինտերնետում կամ հարևանների մոտ։ Բայց կան դեպքեր, երբ անհրաժեշտ է ավելի խորը նայել խնդրին, քան պարզապես մի բաժակ տաք կաթ կամ […]
Վիրաբուժական բուժում․ երբ առանց վիրահատության չի կարելի
Մարդիկ հաճախ մինչև վերջ քաշում են, վիրահատությունն ընդունում որպես վերջին հնարավորություն կամ նույնիսկ բժշկի անզորություն։ Շատերը վախենում են դանակի տակ ընկնելու մտքից, նույնիսկ եթե դա փրկում է կյանքը կամ բարելավում դրա որակը։ Հատկապես Հայաստանում դեռ կա այդ մտածելակերպը՝ փորձել ամեն ինչ՝ ժողովրդական մեթոդներից մինչև անիմաստ դեղահաբեր, միայն թե չհասնեն վիրաբուժի մոտ՝ հաճախ արդեն կրիտիկական վիճակում։ […]
Օրգանիզմի ամբողջական check-up․ ինչ է ներառում և ում է անհրաժեշտ
Մի բան եմ լսում անընդհատ՝ «ինչո՞ւ գնալ բժշկի, երբ ոչինչ չի ցավում»: Սա լուրջ մոլորություն է, ու շատերն են դրանով ապրում՝ մինչև մի օր մարմինը «հանձնվում» է։ Ցավը կամ ախտանշանը հաճախ արդեն վերջին ազդանշանն է, որը հուշում է, որ խնդիրը խորացել է։ Մինչդեռ մարմնում շատ պրոցեսներ ընթանում են անձայն, առանց որևէ նախազգուշացման, մինչև որ դրանք […]
Սնունդ գաստրիտի դեպքում
Եթե ձեզ թվում է, թե գաստրիտը միայն դեղերով բուժվող մի պարզ բան է, միայն երբեմնի սրտխառնոց կամ փորի ցավ է, ապա խորապես սխալվում եք։ Ստամոքսի բորբոքումը՝ գաստրիտը, լուրջ խնդիր է, որը առանց պատշաճ ուշադրության, հատկապես առանց ճիշտ գաստրիտի սննդակարգի, կարող է բերել շատ ավելի վտանգավոր բարդությունների։ Մեր երկրում հաճախ ենք լսում. «Մի դեղ կխմեմ, կանցնի»։ […]
Մազաթափություն․ պատճառներ և բուժում
Ամեն օր հարյուրավոր մազաթելեր կորցնելը նորմալ է։ Իրականում, դա մեր մարմնի բնական շրջապտույտն է՝ հինը թափվում է, նորը աճում։ Սակայն երբ դուք նկատում եք, որ անկողնում, սանրի վրա կամ ցնցուղից հետո մազերն ավելանում են, իսկ ճաղատ բծերը կամ նոսրացումն ակնհայտ է դառնում, դա արդեն տագնապ է։ Մազաթափությունն ուղղակի էսթետիկ խնդիր չէ։ Դա հաճախ մեր օրգանիզմի […]
Մաշկի ծերացման կանխարգելում
Մաշկի ծերացումը շատերի համար մտահոգիչ թեմա է։ Ոմանք կարծում են, թե դա բացառապես գենետիկայի հարց է, ուրիշներն էլ՝ անխուսափելի մի բան, որի դեմ պայքարելն իմաստ չունի։ Եվ՛ առաջինները, և՛ երկրորդները սխալվում են։ Իրականում մաշկի ծերացման գործընթացի մոտ 80%-ը կախված է մեր կենսակերպից ու շրջակա միջավայրից, և միայն 20%-ը՝ ժառանգականությունից։ Սա նշանակում է, որ մենք կարող […]