Շատ տղամարդիկ, երբ ընտանիքում երեխայի հարց է առաջանում, իսկ այնուհետև՝ անպտղության խնդիր, ավտոմատ կերպով մտածում են, որ խնդիրը կնոջ մոտ է։ Սա տարածված մտածելակերպ է, բայց այլևս միֆ է։ Իրականում, դեպքերի մոտ կեսում պատճառը տղամարդու մեջ է։ Ուստի, եթե դուք երկար ժամանակ անպաշտպան սեռական հարաբերություն եք ունենում և հղիություն չի առաջանում, առաջին իսկ քայլերից պետք է լինի այցելությունը մասնագետի մոտ։ Սա է ճիշտ մոտեցումը։ Մի՛ կորցրեք ժամանակը կասկածների և անհանգստության մեջ։ Ժամանակին կատարված անդրոլոգի հետազոտությունը կարող է շատ բան փոխել։
Տղամարդկանց անպտղություն. երբ դիմել մասնագետի
Անպտղություն ախտորոշվում է, երբ զույգը մեկ տարվա ընթացքում, կանոնավոր անպաշտպան սեռական հարաբերությունների պայմաններում, հղիություն չի ունենում։ Եթե կինը 35 տարեկանից բարձր է, ապա այդ ժամանակահատվածը կրճատվում է մինչև վեց ամիս։ Մի սպասեք անորոշ ժամանակ։ Եթե վերոհիշյալ ժամկետներն անցել են, ապա ժամանակն է, որ դուք լուրջ քայլեր ձեռնարկեք։ Հիշեք, որ անպտղության խնդիրը բուժելի է դեպքերի մեծ մասում, բայց միայն ժամանակին և ճիշտ ախտորոշման դեպքում։
Առաջին քայլը՝ անդրոլոգի մոտ խորհրդատվություն
Ձեր առաջին և ամենակարևոր քայլը պետք է լինի անդրոլոգի մոտ այցելությունը։ Այս մասնագետը զբաղվում է տղամարդու միզասեռական համակարգի առողջությամբ և, բնականաբար, անպտղության խնդրերով։ Շատ տղամարդիկ անհարմար են զգում խոսել նման թեմաներից, կամ էլ հույս ունեն, որ «ինքն իրեն կանցնի»։ Սա սխալ մոտեցում է։ Մեր մոտ ընդունված է ամաչել կամ լռել նման խնդիրների մասին, կամ էլ փորձել ինքնաբուժությամբ զբաղվել՝ հարևանի կամ բարեկամի «խելացի» խորհուրդներով։ Սա ճանապարհ չէ։ Դա միայն խորացնում է խնդիրը և հետաձգում բուժումը։
Առաջին այցի ընթացքում անդրոլոգը կզրուցի ձեզ հետ, կհավաքի մանրամասն անամնեզ։ Դա նշանակում է, որ նա կհետաքրքրվի ձեր անցյալ հիվանդություններով, վնասվածքներով, վիրահատություններով, սովորություններով, մասնագիտական գործունեությամբ։ Ամեն փոքր դետալ կարող է կարևոր լինել։ Մի՛ թաքցրեք ոչինչ, նույնիսկ այն, ինչը ձեզ աննշան է թվում։ Հենց այս զրույցի ընթացքում է բժիշկը հասկանում, թե որ ուղղությամբ է պետք շարժվել։
Սպերմատոգրամա՝ տղամարդու առողջության հիմնական անալիզը
Առաջին և հիմնական հետազոտությունը, որը նշանակում է անդրոլոգը անպտղության կասկածի դեպքում, սպերմատոգրաման է։ Սա սերմի հետազոտությունն է, որը ցույց է տալիս սպերմատոզոիդների քանակը, շարժունակությունը, ձևաբանությունը և այլ կարևոր պարամետրեր։ Սա այն անալիզն է, որից պետք է սկսել։ Այն շատ ավելի տեղեկատվական է, քան կարծում եք։
Ինչպես պատրաստվել սպերմատոգրամային
Սպերմատոգրամայի արդյունքների հավաստիությունը կախված է ճիշտ նախապատրաստումից։ Սա ոչ թե պարզապես ձևականություն է, այլ կանոն, որի խախտումը կբերի սխալ եզրակացությունների։
- Սեռական ձեռնպահություն. Պահպանեք 3-ից 5 օր սեռական ձեռնպահություն։ Սա չափազանց կարևոր է։ Ավելի կարճ կամ երկար ժամանակահատվածը կարող է աղավաղել արդյունքները։ Մի՛ կարծեք, թե մեկ օրն էլ բավարար է կամ 10 օրը՝ ավելի լավ։ Ուղիղ 3-5 օր։
- Խուսափեք ալկոհոլից և ծխելուց. Անալիզից 7-10 օր առաջ բացառեք ալկոհոլի և նիկոտինի օգտագործումը։ Դրանք ուղղակիորեն ազդում են սպերմատոզոիդների որակի վրա։
- Խուսափեք շոգի ազդեցությունից. 2-3 ամիս առաջ խուսափեք շոգ բաղնիքներից, շոգեբաղնիքներից, սաունաներից և տաք լոգանքներից։ Ամենաբարձր ջերմաստիճանն անմիջապես ազդում է սերմի որակի վրա։ Մի՛ դրեք նոութբուքը անմիջապես ծնկների վրա։
- Հիվանդություններ և դեղամիջոցներ. Եթե վերջին երեք ամսվա ընթացքում հիվանդացել եք մրսածությամբ, գրիպով կամ այլ վարակիչ հիվանդությամբ, ինչպես նաև ընդունել եք հակաբիոտիկներ կամ այլ դեղամիջոցներ, անպայման տեղեկացրեք բժշկին։ Ավելի լավ է հետաձգել անալիզը և անցկացնել այն լիարժեք ապաքինվելուց առնվազն 2 շաբաթ հետո։
- Սթրես. Փորձեք հնարավորինս խուսափել սթրեսային իրավիճակներից անալիզից առաջ։ Սթրեսը ևս իր բացասական ազդեցությունն է թողնում։
Ինչ են ցույց տալիս սպերմատոգրամայի արդյունքները
Սպերմատոգրաման թույլ է տալիս գնահատել մի քանի կարևոր ցուցանիշներ։
- Ծավալը. Սերմի ընդհանուր քանակը։
- Սպերմատոզոիդների կոնցենտրացիան. 1 միլիլիտրում սպերմատոզոիդների քանակը։
- Շարժունակությունը. Որքանով են սպերմատոզոիդները ակտիվ և արագ շարժվում։ Սա ունի մի քանի ենթատեսակ՝ առաջընթաց շարժունակություն, ոչ առաջընթաց շարժունակություն և անշարժություն։
- Ձևաբանությունը. Սպերմատոզոիդների ճիշտ կառուցվածքով լինելը։ Բոլոր շեղումները կարող են ցույց տալ որոշակի խնդիրներ։
- Կենսունակությունը. Կենդանի սպերմատոզոիդների տոկոսը։
- Ագլյուտինացիա. Սպերմատոզոիդների կպչումը միմյանց։ Սա կարող է լինել իմունոլոգիական խնդիրների նշան։
Սպերմատոգրամայի մեկ արդյունքը միշտ չէ, որ վերջնական է։ Երբեմն անհրաժեշտ է կրկնել անալիզը 2-3 շաբաթից, որպեսզի համոզվենք արդյունքների կայունության մեջ։ Միայն համալիր գնահատումն է տալիս ամբողջական պատկեր։
Լրացուցիչ հետազոտություններ՝ անհրաժեշտ քայլեր տղամարդու առողջության համար
Եթե սպերմատոգրամայի արդյունքները շեղումներ են ցույց տալիս, անդրոլոգը կնշանակի լրացուցիչ տղամարդու առողջության անալիզներ։ Սա ստանդարտ պրակտիկա է, որը թույլ է տալիս պարզել խնդրի իրական պատճառը։
Հորմոնալ հետազոտություններ. երբ և ինչու
Հորմոնները, հատկապես տեստոստերոնը, ֆոլիկուլախթանիչ (FSH) և լյուտեինացնող (LH) հորմոնները, պրոլակտինը, առանցքային դեր են խաղում սպերմատոգենեզի՝ սպերմատոզոիդների արտադրության գործընթացում։ Դրանց մակարդակի խախտումը կարող է լինել անպտղության պատճառ։
- Տեստոստերոն. Տղամարդու գլխավոր հորմոնը։ Ցածր մակարդակը կարող է ազդել սպերմատոզոիդների որակի և քանակի վրա։
- FSH և LH. Այս հորմոնները կարգավորում են տեստոստերոնի արտադրությունը և սպերմատոգենեզը։ Դրանց մակարդակի փոփոխությունները կարող են վկայել սերմնարանների ֆունկցիայի խախտման մասին։
- Պրոլակտին. Բարձր մակարդակը կարող է ճնշել տեստոստերոնի արտադրությունը։
Հորմոնալ անալիզները հանձնվում են առավոտյան, քաղցած վիճակում։ Նախապատրաստումը նման է սպերմատոգրամային՝ խուսափել սթրեսից, ծխելուց և ալկոհոլից։
Ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ)
Անդրոլոգը կարող է նշանակել ամորձիների, շագանակագեղձի և շեքի ՈՒՁՀ։ Սա թույլ է տալիս հայտնաբերել ֆիզիկական խնդիրներ՝ վարիկոցելե (ամորձու երակների լայնացում), հիդրոցելե (ջրգողություն), սերմնատար ուղիների խցանումներ, կիստաներ կամ ուռուցքներ։ Ամեն մի խնդիր պահանջում է իր լուծումը։
Գենետիկական անալիզներ
Եթե սպերմատոգրաման լուրջ խնդիրներ է ցույց տալիս (օրինակ՝ ազոոսպերմիա՝ սերմում սպերմատոզոիդների բացակայություն, կամ ծանր օլիգոզոոսպերմիա՝ շատ քիչ քանակություն), ապա կարող է անհրաժեշտ լինել գենետիկական հետազոտություն։ Դա կարող է լինել կառիոտիպի որոշումը (քրոմոսոմային հավաքածուի ուսումնասիրություն) կամ Y-քրոմոսոմի միկրոդելեցիաների (գենետիկական նյութի կորուստ) ստուգումը։ Այս անալիզները օգնում են պարզել, թե արդյոք անպտղությունը գենետիկական պատճառներ ունի։
Վարակների ստուգում
Սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակները (քլամիդիա, միկոպլազմա, ուրեապլազմա, գոնորեա և այլն) կարող են բացասաբար ազդել սպերմատոզոիդների որակի վրա և առաջացնել անպտղություն։ Դրանք հաճախ ընթանում են անախտանիշ և տղամարդը կարող է չկասկածել իր վարակված լինելու մասին։ Հետևաբար, դրանց հայտնաբերումը և բուժումը կարևորագույն քայլ է։
Ապրելակերպի դերը անպտղության հարցում
Մի մոռացեք, որ ձեր ապրելակերպը ուղղակիորեն ազդում է ձեր առողջության, այդ թվում՝ վերարտադրողական ֆունկցիայի վրա։
Վնասակար սովորույթներ և դրանց ազդեցությունը
- Ծխելը. Նիկոտինը և ծխախոտի ծուխը պարունակող վնասակար նյութերը վնասում են սպերմատոզոիդների ԴՆԹ-ն, նվազեցնում դրանց շարժունակությունը և քանակը։ Եթե ծխում եք, անհրաժեշտ է դադարեցնել։
- Ալկոհոլ. Ալկոհոլի չարաշահումը բացասաբար է ազդում տեստոստերոնի արտադրության վրա և նվազեցնում սերմի որակը։
- Նարկոտիկ նյութեր. Դրանք ունեն կործանարար ազդեցություն ամբողջ օրգանիզմի, հատկապես վերարտադրողական համակարգի վրա։
- Ավելորդ քաշ. Ճարպակալումը կարող է հանգեցնել հորմոնալ դիսբալանսի և նվազեցնել սպերմատոզոիդների որակը։
Սնունդ և ֆիզիկական ակտիվություն
Հավասարակշռված սնունդը, որը հարուստ է վիտամիններով (հատկապես C, E, ֆոլաթթու), հակաօքսիդանտներով և ցինկով, կարևոր է սերմի առողջության համար։ Ապահովեք օրգանիզմին անհրաժեշտ սննդանյութերով։ Կանոնավոր, չափավոր ֆիզիկական ակտիվությունը նույնպես դրականորեն է ազդում ընդհանուր առողջության և հորմոնալ հավասարակշռության վրա։ Բայց չափից շատ ինտենսիվ մարզումները կարող են նաև բացասական ազդեցություն ունենալ։ Պետք է պահպանել ոսկե միջինը։
Մի՛ վախեցեք խոսել և գործել
Անպտղությունը լուրջ խնդիր է, բայց այն պատիժ չէ։ Շատ դեպքերում այն բուժելի է։ Ամենակարևորը ժամանակին մասնագետի դիմելն է և նրա ցուցումներին խստորեն հետևելը։ Մի՛ փակվեք ձեր մեջ, քննարկեք խնդիրը ձեր կնոջ հետ, դիմեք մասնագետի։ Կան բազմաթիվ բուժման տարբերակներ, սկսած կոնսերվատիվ մեթոդներից մինչև վիրահատական միջամտություններ և արհեստական բեղմնավորման տեխնոլոգիաներ։ Ձեր պասիվությունը կարող է ձեզ զրկել հայր դառնալու հնարավորությունից։
Հիշեք, որ ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։ Անպտղության հարցում ամենակարևորը հ проакտիվ մոտեցումն է։ Մի՛ սպասեք, որ խնդիրը կլուծվի ինքն իրեն։ Դիմեք մասնագետի, անցեք հետազոտություններ և ստացեք ճիշտ բուժում։ Այդպես դուք կբարձրացնեք հաջողության հավանականությունը։ Եթե կան կասկածներ կամ հարցեր, ավելի լավ է անմիջապես պարզաբանել դրանք։
Գրանցվեք անդրոլոգի մոտ ախտորոշման համար։
Օգտակար տեղեկատվություն
Տղամարդու հորմոնալ բալանս
Երբեմն տղամարդը 30-ից հետո սկսում է զգալ, որ ինչ-որ բան այլևս նույնը չէ: Ոչ, դա միայն տարիքը չէ: Դա մարմնի քիմիան է, որը դանդաղ, բայց հաստատուն փոփոխություններ է կրում: Խոսքը հորմոնների մասին է, որոնք ավելին են, քան պարզապես կյանքի «կայծը»։ Նրանք որոշում են Ձեր էներգիան, տրամադրությունը, քունը և նույնիսկ մտածողությունը: Մի՛ անտեսեք այս փոփոխությունները։ Անդրոլոգի […]
Աղիքային վարակներ ամռանը
Ամառ։ Տաքություն, արև, հանգիստ, թարմ մրգեր ու բանջարեղեն։ Այս ամենը հիանալի է, բայց հենց ամռանն է, որ սրվում է մեկ լուրջ խնդիր՝ աղիքային վարակները։ Մենք սովոր ենք թեթև վերաբերվել դրանց՝ «Մի փոքր ստամոքսս խառնվել է» կամ «Երևի մի բան եմ կերել», բայց իրականում դա շատ ավելի վտանգավոր է, քան թվում է։ Դա ոչ թե պարզապես […]
Երբ են նշանակում ՀՏ (ԿՏ) և որքանով է անվտանգ
Երբ բժիշկն ասում է՝ «Պետք է անել ՀՏ հետազոտություն», շատերն անմիջապես սկսում են անհանգստանալ։ Մի մասը վախենում է ճառագայթումից, մյուս մասը չի հասկանում՝ ինչու է այն անհրաժեշտ, եթե կարելի է պարզապես ռենտգեն անել։ Եկեք մեկընդմիշտ պարզենք այս հարցը՝ ինչ է իրենից ներկայացնում ՀՏ հետազոտությունը, երբ է այն իսկապես անհրաժեշտ, և որքանով է այն անվտանգ ձեր […]
Էնդոսկոպիա․ ախտորոշում առանց կտրվածքների
Շատերը տարիներով տառապում են ստամոքսի կամ աղիների հետ կապված խնդիրներից՝ այրոցք, ծանրություն, ցավ, փորկապություն կամ լուծ։ Մեծ մասը փորձում է «տանը բուժվել» կամ պարզապես անտեսում է ախտանիշները՝ մտածելով, թե դա անցողիկ է կամ «սովորական»։ Բայց հաճախ այդ «սովորական» զգացողությունների հետևում թաքնված են լուրջ խնդիրներ, որոնք ժամանակին չհայտնաբերելու դեպքում կարող են իսկապես վտանգավոր դառնալ։ Ահա այստեղ […]
Սեզոնային ալերգիա․ ինչպես հաղթահարել գարունը
Գարունը պայթյուն է։ Բնությունը արթնանում է, օդը լցվում է նոր կյանքի հոտով։ Բայց շատերի համար գարունը նաև անվերջ փռշտոց է, քթից հոսող ջուր, աչքերի քոր ու անհանգստություն։ Դուք մենակ չեք։ Այս երևույթը՝ սեզոնային ալերգիա, կամ ինչպես մենք՝ բժիշկներս, այն կոչում ենք փոլինոզ, հազարավոր մարդկանց համար ամեն տարի դառնում է գլխացավանք։ Եվ մենք այսօր կխոսենք, թե […]
Քաղցկեղի վաղ ախտորոշում․ ինչ պետք է իմանալ
Մարդիկ հաճախ մտածում են՝ քաղցկեղը դատավճիռ է։ Դա մեծագույն սխալ է։ Քաղցկեղը, ինչպես շատ այլ հիվանդություններ, բուժելի է, երբեմն ամբողջությամբ բուժելի։ Բայց դա հնարավոր է միայն մեկ պայմանով՝ եթե հայտնաբերվում է շատ վաղ փուլում։ Այսինքն, երբ դեռ ոչինչ չի ցավում, ոչինչ չի անհանգստացնում։ Սա է օնկոլոգիական ախտորոշման և սկրինինգի ամբողջ իմաստը՝ կանխել ամենավատը կամ բուժել […]
Ասեղնաբուժություն․ արևելյան մոտեցում
Երբ ցավը դառնում է ձեր ամենօրյա ուղեկիցը, այն փոխում է ամեն ինչ։ Քրոնիկ ցավը քանդում է ձեր քունը, տրամադրությունը, աշխատունակությունը, պարզապես՝ կյանքի որակը։ Շատերը տարիներով տանջվում են՝ փորձելով մեկ դեղամիջոցը, մեկ այլ թերապիան, հիասթափվելով ու կորցնելով հույսը։ Այս դեպքերում հաճախ հայացքն ուղղում ենք դեպի այնպիսի մոտեցումներ, որոնք ավելի խորն են, ավելի ամբողջական՝ ինչպես, օրինակ, <strongբարձր […]
Լսողության կորուստ և հաճախակի օտիտներ
Ականջի ցավը պարզապես անհարմարություն չէ։ Շատերը հաճախ ականջի կամ լսողության հետ կապված խնդիրները չափազանց թեթև են ընդունում, կարծելով, թե դա կանցնի ինքնին կամ տնային միջոցներով կբուժվի։ Սա լուրջ սխալ է, որը կարող է ավելի մեծ ԼՕՌ խնդիրներ առաջացնել՝ մինչև անգամ լսողության անդարձելի կորուստ։ Հատկապես երեխաների դեպքում ամեն ուշացում կարող է թանկ նստել։ Իսկ ականջի քրոնիկ […]
Վիրաբուժական բուժում․ երբ առանց վիրահատության չի կարելի
Մարդիկ հաճախ մինչև վերջ քաշում են, վիրահատությունն ընդունում որպես վերջին հնարավորություն կամ նույնիսկ բժշկի անզորություն։ Շատերը վախենում են դանակի տակ ընկնելու մտքից, նույնիսկ եթե դա փրկում է կյանքը կամ բարելավում դրա որակը։ Հատկապես Հայաստանում դեռ կա այդ մտածելակերպը՝ փորձել ամեն ինչ՝ ժողովրդական մեթոդներից մինչև անիմաստ դեղահաբեր, միայն թե չհասնեն վիրաբուժի մոտ՝ հաճախ արդեն կրիտիկական վիճակում։ […]
Մեջքի ցավ․ մանուալ թերապիա թե ոչ
Մեջքի ցավը: ով չի ունեցել։ Երբեք չի եղել մարդ, ով գոնե մեկ անգամ չի զգացել այդ տհաճ զգացողությունը: Ոմանք մտածում են, որ դա «քամուց է» կամ «սառել էի»։ Մյուսներն անմիջապես փնտրում են «մի բան»՝ արագ օգնություն, որն ակնթարթորեն կվերացնի տանջանքները։ Եվ շատ հաճախ այդ «մի բանը» դառնում է մանուալ թերապևտը։ Իսկ արդյո՞ք դա ճիշտ որոշում […]
Վերականգնում ինսուլտից հետո
Ինսուլտը կյանք է փոխում։ Մեկ պահում ամեն ինչ շրջվում է գլխիվար, և այն, ինչ նախկինում սովորական էր, դառնում է անհասանելի երազանք։ Շատերը կարծում են, թե եթե հիվանդը գոյատևում է, դա պայքարի ավարտն է։ Սխալ է։ Իրական պայքարը նոր է սկսվում։ Սուր փուլում հիվանդանոցային բուժումը փրկում է կյանքեր, բայց իրական ապաքինումը, կյանքի որակը վերականգնելը, տեղի է […]
Հիրուդոթերապիա․ օգուտ և ռիսկեր
Երբ լսում եք «տզրուկ» բառը, մտքներովս հաճախ անցնում են կամ ժողովրդական բժշկության հին պատմություններ, կամ վախեցնող պատկերներ վայրի բնությունից։ Մինչդեռ, իրականում, խոսքը ոչ թե ցանկացած տզրուկի, այլ բժշկական հատուկ տեսակի մասին է, որն օգտագործվում է հիրուդոթերապիա բուժման համար։ Սա ոչ թե հին հավատալիք է, այլ բժշկական պրոցեդուրա՝ իր կանոններով, օգուտներով և, ինչն ամենակարևորն է, լուրջ […]