Շատերը մտածում են՝ «ատամի ցավը անխուսափելի է։ Երբ սկսի ցավել, այդ ժամանակ էլ կգնամ բժշկի»։ Սա ոչ թե մտածելակերպ է, այլ իրականության հետ կապ չունեցող միֆ։ Ատամի ցավը նորմալ չէ, և հաճախ այն վկայում է այնպիսի խնդրի մասին, որը շատ ավելի վաղ կարելի էր կանխարգելել կամ բուժել։ Մի սպասեք, մինչև ցավը ձեզ կստիպի գնալ ստոմատոլոգի մոտ։ Ժամանակին կանխարգելումը և բուժումը փրկում են ոչ միայն ատամները, այլև նյարդերը, ժամանակը, և ամենակարևորը՝ առողջությունը։
Մեր մոտ մարդիկ հաճախ մինչև վերջին պահը ձգձգում են ստոմատոլոգ այցելելը։ Կամ վախից, կամ ժամանակի բացակայությունից, կամ էլ ուղղակի կարծում են, թե «ինքնիրեն կանցնի»։ Բայց ատամների հետ կապված ոչինչ ինքնիրեն չի անցնում։ Ընդհակառակը, վիճակը գնալով վատանում է։ Հաճախակի է պատահում, երբ հիվանդը գալիս է արդեն այնպիսի վիճակում, երբ միակ լուծումը ատամը հեռացնելն է։ Սրանից կարելի էր խուսափել, եթե ժամանակին այցելեին։
Առողջ ատամները՝ ընդհանուր առողջության հիմքը
Ատամները պարզապես ծամելու համար չեն։ Նրանք օրգանիզմի ընդհանուր համակարգի մի մասն են։ Բերանի խոռոչում առկա ցանկացած բորբոքում, քրոնիկ վարակ կամ բուժում չստացած կարիեսը կարող են դառնալ շատ ավելի լուրջ խնդիրների պատճառ՝ սրտանոթային հիվանդություններից մինչև շաքարային դիաբետի վատթարացում։ Մանրէները, որոնք բերանում բազմանում են անտեսված ատամների վրա, հեշտությամբ կարող են մուտք գործել արյան հուն և տարածվել ամբողջ օրգանիզմով։ Հետևաբար, ատամների առողջությունը պահպանելը ոչ թե պարզապես գեղեցիկ ժպիտ ունենալու, այլ ձեր ընդհանուր առողջությունը պահպանելու մասին է։
Կարիեսը՝ լուռ քայքայողը
Կարիեսը սկսվում է աննկատ։ Փոքրիկ սև կետ, որին շատերը ուշադրություն չեն դարձնում։ «Մի փոքր բիծ է, ինձ չի անհանգստացնում»։ Սա սխալ մոտեցում է։ Այդ փոքր բիծը սկիզբն է մի պրոցեսի, որը ժամանակի ընթորքւմ կքայքայի ատամի կոշտ հյուսվածքները, կհասնի մինչև նյարդը և կառաջացնի սուր ցավ։ Այդ ժամանակ արդեն բուժումը կլինի ավելի բարդ, երկարատև և թանկ։ Մի սպասեք, մինչև կարիեսը հասնի նյարդին։ Ժամանակին լիցքը փրկում է ատամը։
Լնդերի հիվանդությունները՝ թաքնված վտանգը
Ատամների քայքայումը միակ խնդիրը չէ։ Լնդերը, որոնք պահում են ատամները, նույնպես հաճախ են բորբոքվում։ Արյունահոսող լնդերը խոզանակելիս կամ կոշտ սնունդ ուտելիս նախազգուշացում են։ Շատերը կարծում են, թե դա նորմալ է կամ էլ խոզանակելու սխալ ձևից է։ Իրականում, դա կարող է լինել գինգիվիտի (լնդերի բորբոքում) կամ նույնիսկ պարոդոնտիտի (ատամը շրջապատող հյուսվածքների բորբոքում) նշան։ Անտեսված լնդերի հիվանդությունները կարող են հանգեցնել ատամների շարժունության և հետագա կորստի։ Ատամները կորցնելուց հետո դրանք վերականգնելը շատ ավելի բարդ է ու թանկարժեք։
Ստոմատոլոգ բուժում, կանխարգելում. սկզբունքներ, որոնք փրկում են
Առողջ ատամներ ունենալու համար անհրաժեշտ է հետևել մի քանի հիմնարար սկզբունքների։ Սրանք բարդ չեն, բայց պահանջում են հետևողականություն։
Ճիշտ հիգիենա՝ ամեն օր
- Ատամների խոզանակում. Օրական երկու անգամ, առնվազն երկու րոպե։ Օգտագործեք ճիշտ խոզանակ և ատամի մածուկ։ Կարևոր է ոչ թե ուժեղ խոզանակելը, այլ ճիշտ տեխնիկան։ Խոզանակի շարժումները պետք է լինեն լնդերից դեպի ատամի ծայրը, ոչ թե հորիզոնական։
- Ատամնաթել. Շատերը անտեսում են սա, բայց ատամնաթելը հանում է այն սննդի մնացորդները և փառը, որին խոզանակը չի հասնում։ Սա կարևոր է ատամների միջև կարիեսի կանխարգելման համար։
- Բերանի ողողում. Կարող է լինել հավելյալ միջոց, բայց չի փոխարինում խոզանակելուն և ատամնաթելին։
Սննդակարգը և ատամների առողջությունը
Այն, ինչ ուտում ենք, ուղղակիորեն ազդում է ատամների վրա։ Քաղցրավենիքը, գազավորված ըմպելիքները, թթու մրգերի չարաշահումը քայքայում են ատամի էմալը և ստեղծում բարենպաստ միջավայր մանրէների զարգացման համար։ Փորձեք սահմանափակել քաղցրի օգտագործումը և դրանից հետո միշտ ողողեք բերանը ջրով կամ խոզանակեք ատամները։ Կաթնամթերքը, պանիրը, բանջարեղենը և մրգերը (առանց չարաշահելու) օգտակար են ատամների համար։
Երբ և ինչպես այցելել ստոմատոլոգին
Մեզ մոտ հաճախ մարդիկ սկսում են փնտրել ստոմատոլոգի, երբ ցավն արդեն անտանելի է դարձել։ Սա ամենասխալ մոտեցումն է։ Ատամնաբույժին պետք է այցելել կանոնավոր կերպով՝ անկախ նրանից, ցավ կա, թե ոչ։
Պարտադիր այցելություններ
Անկախ ամեն ինչից, տարին առնվազն մեկ անգամ, իսկ ավելի լավ է՝ երկու անգամ այցելեք ստոմատոլոգին պրոֆիլակտիկ զննման համար։ Այս այցելությունների ընթացքում բժիշկը կարող է հայտնաբերել խնդիրներ իրենց սկզբնական փուլում, երբ դրանք հեշտությամբ են բուժվում։
- Պրոֆեսիոնալ մաքրում. Սա պետք է կատարել տարին մեկ կամ երկու անգամ։ Նույնիսկ ամենաճիշտ խոզանակումը չի կարող հեռացնել ատամնաքարը և փառը, որոնք կուտակվում են ատամների վրա։ Դրանք հեռացնում են միայն մասնագիտական մաքրման միջոցով։ Սա ոչ միայն էսթետիկ խնդիր է, այլև կարևոր կանխարգելիչ միջոց է կարիեսի և լնդերի հիվանդությունների դեմ։
- Խնդիրների հայտնաբերում. Բժիշկը կզննի բերանի խոռոչը և կհայտնաբերի կարիեսի, լնդերի բորբոքման կամ այլ խնդիրների նշանները, նույնիսկ այն դեպքերում, երբ դուք ոչինչ չեք զգում։
Երբ դիմել անհապաղ
Կան դեպքեր, երբ ստոմատոլոգին այցելելը չի կարելի հետաձգել։
- Սուր ցավ. Անկախ նրանից՝ այն սեղմող է, բաբախող, թե բութ, սուր ցավը միշտ լուրջ խնդրի նշան է։
- Ատամի կոտրվածք կամ ջարդվածք. Նույնիստ փոքրիկ կոտրվածքը կարող է դառնալ վարակի մուտքի դուռ։
- Լնդերի այտուց կամ թարախ. Սա վարակի նշան է, որը պահանջում է անհապաղ միջամտություն։
- Ատամի շարժունություն. Սա կարող է լինել պարոդոնտիտի լուրջ նշան և հանգեցնել ատամի կորստի։
Երեխաների ատամների առողջությունը՝ հիմքն ապագայի համար
Մանկական ատամները շատերին թվում են ոչ կարևոր, քանի որ «միևնույն է, ընկնելու են»։ Սա ևս մեկ մեծ սխալ է։ Կաթնատամները շատ կարևոր դեր ունեն ճիշտ ծամելու, խոսելու զարգացման և մշտական ատամների ճիշտ դիրքի համար։ Վաղաժամ կորցրած կաթնատամները կարող են հանգեցնել մշտական ատամների ոչ ճիշտ աճի և օրթոդոնտիկ խնդիրների։
- Վաղ տարիքից սկսել. Երեխաների ատամների խնամքը պետք է սկսել առաջին ատամի հայտնվելուց հետո։
- Կանոնավոր այցելություններ. Երեխաներին նույնպես անհրաժեշտ է տարին 1-2 անգամ տանել ստոմատոլոգի մոտ։ Սա կօգնի ոչ միայն հայտնաբերել խնդիրները վաղ փուլում, այլև երեխային կսովորեցնի չվախենալ բժշկից։
- Ֆտորիդացիա և ֆիսուրաների հերմետիզացիա. Սրանք մանկական ստոմատոլոգիայում կարևոր կանխարգելիչ միջոցներ են, որոնք պաշտպանում են ատամները կարիեսից։
Ստոմատոլոգիական միֆեր և իրականություն
Շատ տարածված են սխալ պատկերացումները ատամների բուժման վերաբերյալ։
- Միֆ: Հղիության ժամանակ ատամները բուժել չի կարելի։
Իրականություն: Ընդհակառակը, հղիության ընթացքում բերանի խոռոչի առողջությունը պահպանելը չափազանց կարևոր է թե՛ մոր, թե՛ երեխայի համար։ Ժամանակակից անզգայացումը անվտանգ է հղիների համար։ - Միֆ: Կաթնատամների բուժումը պարտադիր չէ։
Իրականություն: Ինչպես նշվեց, կաթնատամները կարևոր դեր ունեն։ Դրանց կարիեսը կարող է վնասել մշտական ատամների սաղմերը։ - Միֆ: Ստոմատոլոգի մոտ այցելությունը միշտ ցավոտ է։
Իրականություն: Ժամանակակից անզգայացումը թույլ է տալիս կատարել գրեթե բոլոր պրոցեդուրաներն առանց ցավի։ Եթե վախենում եք, ուղղակի ասեք բժշկին։
Ատամների առողջությունը ոչ թե ժառանգական բախտ է, այլ ամենօրյա խնամքի և պատասխանատու մոտեցման արդյունք։ Մի սպասեք, մինչև խնդիրը հասնի կրիտիկական կետի։ Մի սպասեք, մինչև ցավը ձեզ ստիպի այցելել բժշկի։ Ձեր ատամները՝ ձեր առողջությունն են։
Ատամների խնդիրները շատ հաճախ լուծելի են, եթե դրանցով զբաղվել ժամանակին։ Միգուցե այս պահին ոչինչ չեք զգում, բայց դա չի նշանակում, որ խնդիրներ չկան։ Լավագույն ներդրումը ձեր ապագայի մեջ՝ դա ձեր առողջության մասին հոգ տանելն է այսօր։
Գրանցվեք ստոմատոլոգի մոտ։
Օգտակար տեղեկատվություն
Նիհարում առանց վնասի․ դիետոլոգի դերը
Ավելորդ քաշը դա պարզապես գեղեցկության խնդիր չէ։ Դա լուրջ ազդանշան է, որ մարմինը հաշիվներ է ներկայացնում։ Եվ դուք, հավանաբար, շատ լավ գիտեք այդ հաշվի գինը. հոգնածություն, շնչահեղձություն, սրտի հետ կապված խնդիրներ, շաքարախտի վտանգ։ Այս ամենը լսել եք, կարդացել եք, բայց շատերը դեռ շարունակում են քաշի դեմ պայքարել ինքնուրույն՝ կարդալով անհասկանալի հոդվածներ համացանցում կամ հետևելով ընկերների […]
Պրոկտոլոգիական խնդիրներ առանց ամոթի
Թաքցնելը չի բուժում: Առողջապահության մեջ դա ամենակարևոր դասերից է։ Հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է պրոկտոլոգիական խնդիրներին, որոնց մասին սովորաբար չեն խոսում։ Մարդիկ ամիսներով, նույնիսկ տարիներով տառապում են՝ ամոթից կամ վախից բժշկի չդիմելով։ Դա սխալ է, և դա վտանգավոր է։ Արյուն կղանքում, ցավ, անհարմարավետություն նստելիս կամ զուգարան գնալիս։ Այս ախտանիշները շատերն անտեսում են, հուսալով, որ ամեն […]
Գրասենյակային աշխատողների check-up
Ամբողջ օրը համակարգչի առջև. ծանո՞թ է։ Շատերը սա համարում են նորմալ, աշխատանքի մի մաս։ Բայց իրականում, սա մարմնի համար լուրջ մարտահրավեր է, որի հետևանքները հաճախ սկսում են երևալ, երբ արդեն ուշ է։ Դուք չեք զգում, թե ինչպես է ժամերով նստելը, միապաղաղ շարժումները, կամ դրանց բացակայությունը, կամաց-կամաց քայքայում ձեր առողջությունը։ Ոչ ոք չի ուզում հավատալ, որ […]
Մարզիկների համար check-up
Մարզիկները հաճախ կարծում են, որ առողջ են: Եվ իրականում, նրանք ավելի առողջ են, քան մեծ մասը: Բայց սա ամբողջ ճշմարտությունը չէ: Սպորտը, հատկապես ինտենսիվ մարզումները, ծանրաբեռնվածություն են, որը կարող է թաքնված խնդիրներ ստեղծել կամ սրել առկա, դեռևս աննկատ խնդիրները: Մի մտածեք, թե քանի որ վազում եք մարաթոն կամ բարձրացնում եք մեծ կշիռներ, ձեր օրգանիզմն անթերի […]
Check-up հղիությունից առաջ
Երեխա պլանավորելը հուզիչ և կյանքի կարևորագույն փուլ է։ Բայց շատերը մոռանում են, որ դա նաև պատասխանատվություն է՝ սկսած հղիությունից շատ առաջ։ Շատերին թվում է, թե «բնական» գործընթացը լրացուցիչ պատրաստություն չի պահանջում, բայց սա ամենավտանգավոր մոլորություններից մեկն է։ Չի կարելի պատահականության վրա հույս դնել, երբ խոսքը վերաբերում է ձեր երեխայի և ձեր առողջությանը։ Այսօր մենք կքննարկենք, […]
Հղիության պլանավորում․ գինեկոլոգի դերը
Շատ կանայք մտածում են՝ «երբ որոշենք երեխա ունենալ, կփորձենք, կստացվի»։ Եվ դա նորմալ է։ Բայց կա մի մեծ տարբերություն պարզապես փորձելու և գիտակցված պատրաստվելու միջև։ Այդ տարբերությունն անդրադառնում է ձեր և ապագա երեխայի առողջության վրա։ Մենք հաճախ մտածում ենք, որ մեր մարմինը «ինքնին» գիտի՝ ինչպես պետք է լինի։ Բայց իրականում, հղիության պլանավորումը լուրջ մոտեցում է […]
Երբ է անհրաժեշտ նեյրովիրաբույժի խորհրդատվություն
Շատերը կարծում են, որ նյարդավիրաբույժի մոտ այցելելու անհրաժեշտությունն առաջանում է միայն այն ժամանակ, երբ իրավիճակը կրիտիկական է՝ ուռուցք, վթար, անմիջական վիրահատության սպառնալիք։ Սա մեծ մոլորություն է։ Մարդիկ հաճախ սպասում են մինչև վերջին պահը՝ մտածելով, որ ցավը կանցնի, ախտանշանները կթեթևանան, կամ որ «ժողովրդական միջոցները» կօգնեն։ Հատկապես Հայաստանում դա լայն տարածում ունի։ Մինչդեռ, հենց նման ուշացումներն են […]
Վիրահատությունից հետո խնամք․ բուժքրոջ օգնություն
Վիրահատությունը լուծում է խնդիրը, ճիշտ է։ Բայց հենց վիրահատությունից հետո է սկսվում իրական պայքարը՝ առողջության համար։ Մարդիկ հաճախ մտածում են, որ հիվանդանոցից դուրս գալը նշանակում է, թե ամեն ինչ վերջացած է, կարելի է հանգստանալ։ Սխալվո՞ւմ են։ Այո՛, ընդ որում, կոպիտ։ Անմիջապես վիրահատությունից հետո սկսվում է վերականգնման կարևորագույն շրջանը, որի հաջողությունը հաճախ կախված է ոչ թե […]
Վարակիչ հիվանդություններ ճանապարհորդությունից հետո
Արձակուրդները, նոր վայրերը, այլ մշակույթները՝ հիանալի է, ճիշտ է։ Յուրաքանչյուր ճանապարհորդություն հիշողություններ է թողնում, որոնք մեզ հետ են մնում երկար տարիներ։ Բայց կա մի «բայց»։ Մեզ հետ կարող են վերադառնալ ոչ միայն հաճելի հիշողությունները, այլև այն, ինչից մենք հաճախ չենք պաշտպանված մեր տանը՝ տարբեր վարակիչ հիվանդությունները։ Ճանապարհորդություններից հետո առաջացող վարակիչ հիվանդությունները լուրջ խնդիր են։ Շատերը […]
Սեռական խանգարումներ․ սեքսոլոգի օգնություն
Շատերը տարիներով կրում են ծանր բեռ, որի մասին չեն համարձակվում խոսել նույնիսկ մտերիմների հետ։ Սեռական խնդիրները կամ, ինչպես մենք ենք ասում, ինտիմ խնդիրները մնում են փակ թեմա մեր հասարակության մեջ, թեև դրանք քայքայում են հարաբերությունները, խլում են երջանկությունը և տանում դեպի լուրջ հոգեբանական խանգարումներ։ Մենք սովոր ենք, որ ցանկացած ցավի կամ անհանգստության դեպքում դիմենք բժշկի, […]
Կանանց check-up 35 տարեկանից հետո
Երբ կինը հատում է 35-ի շեմը, շատ բան է փոխվում։ Այլևս չի կարելի ապավինել միայն «լավ եմ զգում» զգացողությանը։ Դա բավարար չէ։ Մարմինը, որքան էլ ամուր լինի, ժամանակի հետ կրում է իր հետքերը։ Մեր մոտ ընդունված է դիմել բժշկին, երբ ցավն արդեն անտանելի է, կամ երբ խնդիրն այնքան է սրվել, որ այլևս հնարավոր չէ անտեսել։ […]
Ռենտգեն․ անվտանգություն և ցուցումներ
Շատերը վախենում են ռենտգենից, ինչպես կրակից։ «Ճառագայթահարում է», «վնասակար է առողջությանը», «ամեն անգամ քաղցկեղի հավանականությունը մեծանում է». ահա թե ինչ ենք լսում հաճախ։ Այս մտավախությունները պատճառ են դառնում, որ մարդիկ հետաձգում են անհրաժեշտ հետազոտությունը, մինչև որ խնդիրը դառնում է անվերահսկելի։ Եկեք հասկանանք՝ ռենտգեն հետազոտությունն իրականում ինչ վնաս կարող է տալ, և ինչու է այն երբեմն […]