Որովայնի ցավը: Ոչ ոք չի սիրում այդ զգացումը, և շատերն են փորձում անտեսել այն, հույս դնելով, որ «կանցնի ինքնուրույն»։ Սա սխալ է: Շատ սխալ: Մարսողական համակարգի (ՄԱՂՏ) ախտանիշները, հատկապես քրոնիկ կամ սուր որովայնի ցավը, երբեք չպետք է անտեսվեն։ Դրանք ձեր մարմնի ազդանշաններն են, որոնք պահանջում են ուշադրություն։ Եվ հաճախ այդ ուշադրությունը պետք է լինի մասնագիտական՝ գաստրոէնտերոլոգի կողմից։
Գիտեմ, որ շատերն անտեսում են սկզբնական ցավը՝ հույս դնելով «ժողովրդական միջոցների» կամ «մի քիչ կսպասեմ, կանցնի» սկզբունքի վրա։ Կամ պարզապես գնում են դեղատուն ու դեղագործից խորհուրդ են հարցնում։ Սա լուծում չէ։ Յուրաքանչյուր օր ուշացումը կարող է բերել ավելի լուրջ խնդիրների։ Մեզ մոտ, Հայաստանում, շատերը նույնիսկ վախենում են դիմել բժշկի՝ կարծելով, որ «դժվար կգտնես լավ մասնագետ» կամ «թանկ կլինի»։ Սակայն ձեր առողջությունը գին չունի, իսկ լավ մասնագետ գտնելը հնարավոր է։
Որովայնի ցավի տեսակները և դրանց նշանակությունը
Որովայնի ցավը միայն մեկ տեսակի չէ։ Այն կարող է լինել սուր, բութ, կտրող, այրող, սեղմող։ Կարող է լինել որոշակի տեղում կամ տարածվել ամբողջ որովայնով։ Կարող է ուղեկցվել այլ ՄԱՂՏ ախտանիշներով, ինչպիսիք են սրտխառնոցը, փսխումը, փորլուծությունը կամ փորկապությունը, գազերի կուտակումը, այրոցը։ Ցավի բնույթը, տեղակայումը և ուղեկցող ախտանիշները մասնագետին տալիս են շատ կարևոր տեղեկություններ՝ ախտորոշումը ճիշտ կատարելու համար։
Ե՞րբ է ցավը դառնում անտանելի. Գաստրոէնտերոլոգ, որովայնի ցավ և ՄԱՂՏ ախտանիշներ
Այսպիսով, ե՞րբ է պետք դադարել փորձել ինքնաբուժվել կամ սպասել, որ ամեն ինչ անցնի։ Կան հստակ նշաններ, որոնք պահանջում են անհապաղ դիմել գաստրոէնտերոլոգի:
- Սուր, ուժեղ ցավ, որը հանկարծակի է սկսվել: Սա կարող է լինել կույրաղիքի բորբոքում, պանկրեատիտ, խոլեցիստիտ կամ պերֆորացիա (օրգանի պատի պատռում)։ Մի վայրկյան անգամ մի հապաղեք։
- Ցավ, որն ուղեկցվում է բարձր ջերմությամբ, դողով, սառը քրտինքով: Սա վկայում է բորբոքային պրոցեսի կամ ինֆեկցիայի մասին, որը պահանջում է շտապ բժշկական միջամտություն։
- Արյուն կղանքում կամ փսխման մեջ: Այս ախտանիշը ամենից լուրջներից է։ Այն կարող է վկայել ստամոքս-աղիքային տրակտի վերին կամ ստորին հատվածների արյունահոսության մասին։ Մի փորձեք հասկանալ՝ ինչ է դա։ Պարզապես դիմեք բժշկի։
- Անբացատրելի քաշի կորուստ՝ ուղեկցվող որովայնի ցավով: Սա կարող է լինել լուրջ հիվանդությունների, այդ թվում՝ չարորակ ուռուցքների նշան։
- Դեղնություն: Մաշկի կամ աչքերի սպիտակուցների դեղնությունը միշտ լուրջ ախտանիշ է, որը կարող է վկայել լյարդի կամ լեղուղիների խնդիրների մասին։
- Խրոնիկ ցավ, որը չի անցնում մի քանի օրվա կամ շաբաթվա ընթացքում: Եթե ցավը բութ է, բայց մշտական է կամ պարբերաբար կրկնվում է, անտեսել չի կարելի։ Սա կարող է լինել խոցային հիվանդության, գաստրիտի, կոլիտի կամ գրգռված աղիքի համախտանիշի դրսևորում։ Այս ՄԱՂՏ ախտանիշները ժամանակի ընթացքում միայն խորանում են։
- Ցավ, որը խանգարում է ձեր առօրյա կյանքին: Եթե ցավը ձեզ թույլ չի տալիս նորմալ աշխատել, քնել կամ ուտել, ուրեմն ժամանակն է դիմել մասնագետի։
- Մշտական այրոց և դժվարություններ կուլ տալիս: Սա կարող է վկայել էզոֆագիտի (կերակրափողի բորբոքում) կամ ստամոքս-կերակրափողային ռեֆլյուքս հիվանդության (ԳԷՌՀ) մասին։ Եթե չբուժվի, այն կարող է հանգեցնել էզոֆագուսի կառուցվածքային փոփոխությունների:
- Մշտական փորկապություն կամ փորլուծություն: Աղիքի աշխատանքի մշտական խանգարումները պահանջում են ախտորոշում։
Ինքնաբուժման վտանգները և ուշացած դիմելու հետևանքները
Շատ մարդիկ, զգալով որովայնի ցավ, անմիջապես վազում են դեղատուն՝ հույս դնելով ցավազրկողների կամ «ստամոքսի համար» նախատեսված դեղերի վրա։ Սա չափազանց վտանգավոր է։ Ցավազրկողները կարող են քողարկել լուրջ հիվանդության ախտանիշները՝ խանգարելով ճիշտ ախտորոշմանը և հետաձգելով բուժումը։ Օրինակ, կույրաղիքի բորբոքման դեպքում ցավազրկողը կթեթևացնի վիճակը ժամանակավորապես, սակայն բորբոքումը կշարունակի զարգանալ՝ բերելով պերֆորացիայի (պատռվելու) և պերիտոնիտի (որովայնամզի բորբոքում), որը կյանքին սպառնացող վիճակ է։
Մյուս վտանգը այն է, որ ոչ բոլոր դեղերն են անվտանգ բոլորի համար։ Օրինակ, ստամոքսի խոցի կամ գաստրիտի դեպքում որոշ ցավազրկողներ կարող են վատթարացնել վիճակը և նույնիսկ առաջացնել արյունահոսություն։ Մի փորձեք կռահել, թե որն է ձեր խնդիրը։ Միայն բժիշկը կարող է դա պարզել։
Արդեն նշեցի, որ Հայաստանում մարդիկ հաճախ սիրում են սպասել մինչև վերջին պահը։ «Կանցնի» մտածելակերպը կարող է հանգեցնել նրան, որ մի քանի օրից հետո մի փոքր խնդիրը վերածվի լուրջ հիվանդության, որը կպահանջի շատ ավելի երկար, բարդ և թանկ բուժում։ Այսինքն, ձեր ժամանակը, առողջությունը և գումարը խնայելու համար պարզապես պետք է ժամանակին դիմել մասնագետի։
Ինչ է անում գաստրոէնտերոլոգը
Երբ դուք գալիս եք գաստրոէնտերոլոգի մոտ որովայնի ցավի կամ այլ ՄԱՂՏ ախտանիշներով, բժիշկը նախ և առաջ կլսի ձեզ։ Դա շատ կարևոր է։ Կհարցնի ցավի բնույթի, տեղակայման, ուղեկցող ախտանիշների, սննդակարգի և կյանքի ոճի մասին։ Հետո կկատարի ֆիզիկական զննում՝ շոշափելով որովայնը։ Սա կօգնի որոշել, թե որ օրգանում է խնդիրը։
Հաճախ անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ՝ ճիշտ ախտորոշում դնելու համար։ Դրանք կարող են լինել՝
- Արյան և մեզի ընդհանուր և կենսաքիմիական անալիզներ: Դրանք ցույց կտան բորբոքային պրոցեսների առկայությունը, լյարդի, ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիաները։
- Որովայնի խոռոչի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ): Դա արագ և անվտանգ մեթոդ է, որը թույլ է տալիս տեսնել լյարդի, լեղապարկի, ենթաստամոքսային գեղձի և երիկամների վիճակը։
- Ֆիբրոգաստրոդուոդենոսկոպիա (ՖԳԴՍ): Այս հետազոտությունը թույլ է տալիս տեսնել կերակրափողի, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի լորձաթաղանթի վիճակը, հայտնաբերել խոցեր, էրոզիաներ, բորբոքումներ և վերցնել բիոպսիա։ Այո, գիտեմ, որ շատերը վախենում են դրանից, բայց այն շատ տեղեկատվական է։
- Կոլոնոսկոպիա: Եթե խնդիրը կապված է հաստ աղիքի հետ, ապա այս հետազոտությունը անփոխարինելի է։
- Շնչառական թեստեր (օրինակ՝ Helicobacter pylori-ի համար): Ստամոքսի բազմաթիվ խնդիրների պատճառ կարող է լինել այդ բակտերիան։
Այս բոլոր հետազոտությունները թույլ են տալիս գաստրոէնտերոլոգին ունենալ ամբողջական պատկեր և նշանակել արդյունավետ բուժում։ Հիշեք, որ ախտորոշումը բուժման հիմքն է։
Կանխարգելումը լավագույն բուժումն է
Թեև այս հոդվածը հիմնականում որովայնի ցավի և մասնագետի դիմելու մասին է, չի կարելի մոռանալ կանխարգելման կարևորության մասին։ Մարսողական համակարգի առողջությունը սկսվում է ճիշտ սննդակարգից։ Խուսափեք ճարպոտ, կծու, տապակած և արագ սննդից։ Նախապատվություն տվեք թարմ մրգերին, բանջարեղենին, ամբողջահատիկ ապրանքներին։ Խմեք բավարար քանակությամբ ջուր։ Շարժվեք, քանի որ ֆիզիկական ակտիվությունը նույնպես նպաստում է աղիքների նորմալ աշխատանքին։ Կառավարեք սթրեսը, քանի որ այն ուղղակիորեն ազդում է մարսողության վրա։
Այս բոլոր քայլերը կարող են օգնել կանխել բազմաթիվ ՄԱՂՏ խնդիրներ։ Սակայն, եթե ցավը արդեն ի հայտ է եկել, ապա ժամանակը չեք կարող հետ բերել։
Որովայնի ցավը լուրջ ազդանշան է։ Մի վախեցեք լսել ձեր մարմինը և մի հապաղեք դիմել մասնագետի։ Ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։ Առողջություն պահպանելը, այլ ոչ թե կորցրածը վերականգնելը, միշտ ավելի հեշտ է և ավելի արդյունավետ։
Եթե կան կասկածներ, եթե ցավը չի անցնում, եթե այն ուղեկցվում է վերոնշյալ վտանգավոր ախտանիշներով, մի մտածեք երկար։ Գրանցվեք գաստրոէնտերոլոգի ընդունելության։
Օգտակար տեղեկատվություն
Ինչպես է հոգեբանը օգնում այրման համախտանիշի դեպքում
Աշխատանքը կյանքի մի մասն է։ Բայց երբ աշխատանքը սկսում է կլանել ամեն ինչ՝ քունը, տրամադրությունը, նույնիսկ առողջությունը, դա արդեն նորմալ չէ։ Շատերը հոգնածությունն ու գրգռվածությունը համարում են «սովորական բան» կամ «կյանքի դժվարություն», բայց հաճախ դա այրման համախտանիշի առաջին նշանն է։ Մենք սովոր ենք դիմակայել, լուռ տանել, «մի՛ տխրիր, ամեն ինչ կանցնի» սկզբունքով ապրել, մինչդեռ մեր […]
Լիմֆոստազ վիրահատությունից հետո
Վիրահատությունից հետո կյանքը նոր փուլ է, որտեղ շատ հարցեր են առաջանում: Մարմինը վերականգնվում է, և երբեմն այս գործընթացում խնդիրներ են ծագում, որոնք անսպասելի են թվում: Դրանցից մեկը լիմֆոստազն է՝ վիճակ, որը կարող է լուրջ անհանգստություն պատճառել, եթե ժամանակին չնկատվի և չմեկնարկի լիմֆոստազ բուժումը։ Շատերը, հատկապես կանայք, ովքեր ենթարկվել են կրծքագեղձի վիրահատության կամ այլ միջամտությունների, որոնց […]
Գրասենյակային աշխատողների check-up
Ամբողջ օրը համակարգչի առջև. ծանո՞թ է։ Շատերը սա համարում են նորմալ, աշխատանքի մի մաս։ Բայց իրականում, սա մարմնի համար լուրջ մարտահրավեր է, որի հետևանքները հաճախ սկսում են երևալ, երբ արդեն ուշ է։ Դուք չեք զգում, թե ինչպես է ժամերով նստելը, միապաղաղ շարժումները, կամ դրանց բացակայությունը, կամաց-կամաց քայքայում ձեր առողջությունը։ Ոչ ոք չի ուզում հավատալ, որ […]
Բուժական մերսում․ ցուցումներ և ազդեցություն
Երբ մարմինը հուշում է, որ ինչ-որ բան այն չէ, շատերը փորձում են անտեսել դա կամ ժամանակավոր լուծումներ գտնել։ Բայց կան իրավիճակներ, երբ միջամտությունը պարզապես անհրաժեշտ է, և խոսքը վերաբերում է բուժական մերսման օգուտներին: Սա ոչ թե պարզապես հաճելի ընթացակարգ է, այլ լուրջ բուժական միջոց, որը կարող է ամբողջությամբ փոխել ձեր կյանքի որակը՝ վնասվածքներից կամ երկարատև […]
Տեսողության վատացում․ երբ դիմել ակնաբույժի
Շատերը կարծում են, թե տեսողության հետ կապված խնդիրները «պարզապես տարիքի հետ են», կամ «դա ընտանեկան է», և հաճախ սպասում են մինչև խնդիրը կդառնա անտանելի։ Սա լուրջ մոլորություն է։ Աչքերը, ինչպես մարմնի ցանկացած այլ օրգան, ունեն իրենց սեփական լեզուն՝ ախտանիշները, որոնցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ուշադրություն։ Անտեսել դրանք նշանակում է ռիսկի տակ դնել աշխարհը տեսնելու ձեր հնարավորությունը։ […]
Վարիկոզ․ բուժման ժամանակակից մեթոդներ
ոտքերի երակների վարիկոզ լայնացումը (վարիկոզ) հաճախ մարդիկ ուղղակի անտեսում են։ Սկզբում՝ զուտ կոսմետիկ խնդիր է, մի քանի անոթային «աստղիկ», հետո՝ արդեն ուռած, կապույտ երակներ։ Շատերը մտածում են՝ «կարևոր չէ, միշտ էլ եղել է», կամ «տատս էլ ուներ, ապրեց մինչև 90 տարեկան»։ Այս մոտեցումը ոչ միայն սխալ է, այլև անմիջականորեն վտանգում է առողջությունը։ Ժամանակին չզբաղվելով այս […]
Գլխացավեր և նյարդաբանական պատճառներ
Գլխացավը։ Ո՞վ չի ճանաչում այդ զգացողությունը։ Մի մասը դրանից տառապում է հազվադեպ, մյուսները՝ ամեն օր։ Շատերը պարզապես համակերպվում են՝ խմում ցավազրկող, հույս դնում, որ կանցնի։ Բայց գլխացավը հաճախ մեր մարմնի կարևորագույն ազդանշանն է, որը չի կարելի անտեսել։ Այն կարող է լինել պարզ հոգնածության արդյունք կամ լուրջ նյարդաբանական խնդրի նշան։ Եվ երբ խոսքը գնում է պարբերական […]
Նևրալգիա․ պատճառներ և բուժում
Այն հանկարծակի է գալիս, սուր է ու կտրող, երբեմն էլ՝ այրող։ Մի պահ թվում է, թե դա պարզապես անհարմար դիրքից է կամ մկանային ձգվածություն, բայց ցավը չի անցնում, այլ ընդհակառակը՝ ուժեղանում է, դառնում անտանելի։ Այն կարող է հայտնվել դեմքին, կողոսկրերի արանքում, թիկունքին կամ վերջույթներում։ Մարդիկ հաճախ շփոթում են այն սրտի կամ երիկամների ցավի հետ՝ կորցնելով […]
Պատրաստում նարկոզին․ ինչ պետք է իմանա պացիենտը
Նարկոզին պատրաստվելը. ինչ պետք է իմանա պացիենտը Բուժման այն քայլը, որից շատերն են վախենում, բայց որի մասին քչերն ունեն իրական պատկերացում՝ դա նարկոզն է։ Շատերը կարծում են, թե նարկոզը պարզապես քնացնելն է, մի բան, որը բժիշկն անում է, որպեսզի դուք ոչինչ չզգաք վիրահատության ընթացքում։ Սա վտանգավոր մտածելակերպ է։ Նարկոզը վիրահատության անբաժանելի մասն է, և դրան […]
Հակասթրեսային մերսում
Անդադար լարվածություն: Ահա սա է այսօրվա մեր իրականությունը։ Աշխատանք, ընտանիք, հազար ու մի հոգսեր։ Մարմինն ու հոգին միշտ լարված վիճակում են, կարծես անընդհատ պատրաստ ենք պայքարի։ Բայց այս մշտական պատրաստակամությունը քայքայում է մեզ ներսից, աննկատ։ Շատերն այս վիճակը համարում են «նորմալ», կյանքի անբաժանելի մաս, սակայն դա հեռու է ճշմարտությունից։ Լարվածությունը կուտակվում է, իսկ մենք այն […]
Ասեղնաբուժություն․ արևելյան մոտեցում
Երբ ցավը դառնում է ձեր ամենօրյա ուղեկիցը, այն փոխում է ամեն ինչ։ Քրոնիկ ցավը քանդում է ձեր քունը, տրամադրությունը, աշխատունակությունը, պարզապես՝ կյանքի որակը։ Շատերը տարիներով տանջվում են՝ փորձելով մեկ դեղամիջոցը, մեկ այլ թերապիան, հիասթափվելով ու կորցնելով հույսը։ Այս դեպքերում հաճախ հայացքն ուղղում ենք դեպի այնպիսի մոտեցումներ, որոնք ավելի խորն են, ավելի ամբողջական՝ ինչպես, օրինակ, <strongբարձր […]
Ողնաշարի ՄՌՏ ցավերի դեպքում
Մեջքի ցավերը։ Ով չի ճանաչում դրանք։ Մի փոքր ծանրաբեռնվածությունից, անհարմար դիրքից կամ պարզապես առանց տեսանելի պատճառի։ Շատերը սկզբում փորձում են դիմանալ կամ օգտագործել տնային միջոցներ՝ քսուքներ, տաք կոմպրեսներ։ Երբեմն դա օգնում է, հաճախ՝ ոչ։ Երբ ցավը չի անցնում, սկսում է անհանգստացնել, խանգարել առօրյային, հարց է առաջանում՝ ինչ անել։ Այս պահին շատերն են մտածում մասնագետի դիմելու […]