Որովայնի ցավը: Ոչ ոք չի սիրում այդ զգացումը, և շատերն են փորձում անտեսել այն, հույս դնելով, որ «կանցնի ինքնուրույն»։ Սա սխալ է: Շատ սխալ: Մարսողական համակարգի (ՄԱՂՏ) ախտանիշները, հատկապես քրոնիկ կամ սուր որովայնի ցավը, երբեք չպետք է անտեսվեն։ Դրանք ձեր մարմնի ազդանշաններն են, որոնք պահանջում են ուշադրություն։ Եվ հաճախ այդ ուշադրությունը պետք է լինի մասնագիտական՝ գաստրոէնտերոլոգի կողմից։
Գիտեմ, որ շատերն անտեսում են սկզբնական ցավը՝ հույս դնելով «ժողովրդական միջոցների» կամ «մի քիչ կսպասեմ, կանցնի» սկզբունքի վրա։ Կամ պարզապես գնում են դեղատուն ու դեղագործից խորհուրդ են հարցնում։ Սա լուծում չէ։ Յուրաքանչյուր օր ուշացումը կարող է բերել ավելի լուրջ խնդիրների։ Մեզ մոտ, Հայաստանում, շատերը նույնիսկ վախենում են դիմել բժշկի՝ կարծելով, որ «դժվար կգտնես լավ մասնագետ» կամ «թանկ կլինի»։ Սակայն ձեր առողջությունը գին չունի, իսկ լավ մասնագետ գտնելը հնարավոր է։
Որովայնի ցավի տեսակները և դրանց նշանակությունը
Որովայնի ցավը միայն մեկ տեսակի չէ։ Այն կարող է լինել սուր, բութ, կտրող, այրող, սեղմող։ Կարող է լինել որոշակի տեղում կամ տարածվել ամբողջ որովայնով։ Կարող է ուղեկցվել այլ ՄԱՂՏ ախտանիշներով, ինչպիսիք են սրտխառնոցը, փսխումը, փորլուծությունը կամ փորկապությունը, գազերի կուտակումը, այրոցը։ Ցավի բնույթը, տեղակայումը և ուղեկցող ախտանիշները մասնագետին տալիս են շատ կարևոր տեղեկություններ՝ ախտորոշումը ճիշտ կատարելու համար։
Ե՞րբ է ցավը դառնում անտանելի. Գաստրոէնտերոլոգ, որովայնի ցավ և ՄԱՂՏ ախտանիշներ
Այսպիսով, ե՞րբ է պետք դադարել փորձել ինքնաբուժվել կամ սպասել, որ ամեն ինչ անցնի։ Կան հստակ նշաններ, որոնք պահանջում են անհապաղ դիմել գաստրոէնտերոլոգի:
- Սուր, ուժեղ ցավ, որը հանկարծակի է սկսվել: Սա կարող է լինել կույրաղիքի բորբոքում, պանկրեատիտ, խոլեցիստիտ կամ պերֆորացիա (օրգանի պատի պատռում)։ Մի վայրկյան անգամ մի հապաղեք։
- Ցավ, որն ուղեկցվում է բարձր ջերմությամբ, դողով, սառը քրտինքով: Սա վկայում է բորբոքային պրոցեսի կամ ինֆեկցիայի մասին, որը պահանջում է շտապ բժշկական միջամտություն։
- Արյուն կղանքում կամ փսխման մեջ: Այս ախտանիշը ամենից լուրջներից է։ Այն կարող է վկայել ստամոքս-աղիքային տրակտի վերին կամ ստորին հատվածների արյունահոսության մասին։ Մի փորձեք հասկանալ՝ ինչ է դա։ Պարզապես դիմեք բժշկի։
- Անբացատրելի քաշի կորուստ՝ ուղեկցվող որովայնի ցավով: Սա կարող է լինել լուրջ հիվանդությունների, այդ թվում՝ չարորակ ուռուցքների նշան։
- Դեղնություն: Մաշկի կամ աչքերի սպիտակուցների դեղնությունը միշտ լուրջ ախտանիշ է, որը կարող է վկայել լյարդի կամ լեղուղիների խնդիրների մասին։
- Խրոնիկ ցավ, որը չի անցնում մի քանի օրվա կամ շաբաթվա ընթացքում: Եթե ցավը բութ է, բայց մշտական է կամ պարբերաբար կրկնվում է, անտեսել չի կարելի։ Սա կարող է լինել խոցային հիվանդության, գաստրիտի, կոլիտի կամ գրգռված աղիքի համախտանիշի դրսևորում։ Այս ՄԱՂՏ ախտանիշները ժամանակի ընթացքում միայն խորանում են։
- Ցավ, որը խանգարում է ձեր առօրյա կյանքին: Եթե ցավը ձեզ թույլ չի տալիս նորմալ աշխատել, քնել կամ ուտել, ուրեմն ժամանակն է դիմել մասնագետի։
- Մշտական այրոց և դժվարություններ կուլ տալիս: Սա կարող է վկայել էզոֆագիտի (կերակրափողի բորբոքում) կամ ստամոքս-կերակրափողային ռեֆլյուքս հիվանդության (ԳԷՌՀ) մասին։ Եթե չբուժվի, այն կարող է հանգեցնել էզոֆագուսի կառուցվածքային փոփոխությունների:
- Մշտական փորկապություն կամ փորլուծություն: Աղիքի աշխատանքի մշտական խանգարումները պահանջում են ախտորոշում։
Ինքնաբուժման վտանգները և ուշացած դիմելու հետևանքները
Շատ մարդիկ, զգալով որովայնի ցավ, անմիջապես վազում են դեղատուն՝ հույս դնելով ցավազրկողների կամ «ստամոքսի համար» նախատեսված դեղերի վրա։ Սա չափազանց վտանգավոր է։ Ցավազրկողները կարող են քողարկել լուրջ հիվանդության ախտանիշները՝ խանգարելով ճիշտ ախտորոշմանը և հետաձգելով բուժումը։ Օրինակ, կույրաղիքի բորբոքման դեպքում ցավազրկողը կթեթևացնի վիճակը ժամանակավորապես, սակայն բորբոքումը կշարունակի զարգանալ՝ բերելով պերֆորացիայի (պատռվելու) և պերիտոնիտի (որովայնամզի բորբոքում), որը կյանքին սպառնացող վիճակ է։
Մյուս վտանգը այն է, որ ոչ բոլոր դեղերն են անվտանգ բոլորի համար։ Օրինակ, ստամոքսի խոցի կամ գաստրիտի դեպքում որոշ ցավազրկողներ կարող են վատթարացնել վիճակը և նույնիսկ առաջացնել արյունահոսություն։ Մի փորձեք կռահել, թե որն է ձեր խնդիրը։ Միայն բժիշկը կարող է դա պարզել։
Արդեն նշեցի, որ Հայաստանում մարդիկ հաճախ սիրում են սպասել մինչև վերջին պահը։ «Կանցնի» մտածելակերպը կարող է հանգեցնել նրան, որ մի քանի օրից հետո մի փոքր խնդիրը վերածվի լուրջ հիվանդության, որը կպահանջի շատ ավելի երկար, բարդ և թանկ բուժում։ Այսինքն, ձեր ժամանակը, առողջությունը և գումարը խնայելու համար պարզապես պետք է ժամանակին դիմել մասնագետի։
Ինչ է անում գաստրոէնտերոլոգը
Երբ դուք գալիս եք գաստրոէնտերոլոգի մոտ որովայնի ցավի կամ այլ ՄԱՂՏ ախտանիշներով, բժիշկը նախ և առաջ կլսի ձեզ։ Դա շատ կարևոր է։ Կհարցնի ցավի բնույթի, տեղակայման, ուղեկցող ախտանիշների, սննդակարգի և կյանքի ոճի մասին։ Հետո կկատարի ֆիզիկական զննում՝ շոշափելով որովայնը։ Սա կօգնի որոշել, թե որ օրգանում է խնդիրը։
Հաճախ անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ՝ ճիշտ ախտորոշում դնելու համար։ Դրանք կարող են լինել՝
- Արյան և մեզի ընդհանուր և կենսաքիմիական անալիզներ: Դրանք ցույց կտան բորբոքային պրոցեսների առկայությունը, լյարդի, ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիաները։
- Որովայնի խոռոչի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ): Դա արագ և անվտանգ մեթոդ է, որը թույլ է տալիս տեսնել լյարդի, լեղապարկի, ենթաստամոքսային գեղձի և երիկամների վիճակը։
- Ֆիբրոգաստրոդուոդենոսկոպիա (ՖԳԴՍ): Այս հետազոտությունը թույլ է տալիս տեսնել կերակրափողի, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի լորձաթաղանթի վիճակը, հայտնաբերել խոցեր, էրոզիաներ, բորբոքումներ և վերցնել բիոպսիա։ Այո, գիտեմ, որ շատերը վախենում են դրանից, բայց այն շատ տեղեկատվական է։
- Կոլոնոսկոպիա: Եթե խնդիրը կապված է հաստ աղիքի հետ, ապա այս հետազոտությունը անփոխարինելի է։
- Շնչառական թեստեր (օրինակ՝ Helicobacter pylori-ի համար): Ստամոքսի բազմաթիվ խնդիրների պատճառ կարող է լինել այդ բակտերիան։
Այս բոլոր հետազոտությունները թույլ են տալիս գաստրոէնտերոլոգին ունենալ ամբողջական պատկեր և նշանակել արդյունավետ բուժում։ Հիշեք, որ ախտորոշումը բուժման հիմքն է։
Կանխարգելումը լավագույն բուժումն է
Թեև այս հոդվածը հիմնականում որովայնի ցավի և մասնագետի դիմելու մասին է, չի կարելի մոռանալ կանխարգելման կարևորության մասին։ Մարսողական համակարգի առողջությունը սկսվում է ճիշտ սննդակարգից։ Խուսափեք ճարպոտ, կծու, տապակած և արագ սննդից։ Նախապատվություն տվեք թարմ մրգերին, բանջարեղենին, ամբողջահատիկ ապրանքներին։ Խմեք բավարար քանակությամբ ջուր։ Շարժվեք, քանի որ ֆիզիկական ակտիվությունը նույնպես նպաստում է աղիքների նորմալ աշխատանքին։ Կառավարեք սթրեսը, քանի որ այն ուղղակիորեն ազդում է մարսողության վրա։
Այս բոլոր քայլերը կարող են օգնել կանխել բազմաթիվ ՄԱՂՏ խնդիրներ։ Սակայն, եթե ցավը արդեն ի հայտ է եկել, ապա ժամանակը չեք կարող հետ բերել։
Որովայնի ցավը լուրջ ազդանշան է։ Մի վախեցեք լսել ձեր մարմինը և մի հապաղեք դիմել մասնագետի։ Ձեր առողջությունը ձեր ձեռքերում է։ Առողջություն պահպանելը, այլ ոչ թե կորցրածը վերականգնելը, միշտ ավելի հեշտ է և ավելի արդյունավետ։
Եթե կան կասկածներ, եթե ցավը չի անցնում, եթե այն ուղեկցվում է վերոնշյալ վտանգավոր ախտանիշներով, մի մտածեք երկար։ Գրանցվեք գաստրոէնտերոլոգի ընդունելության։
Օգտակար տեղեկատվություն
Կանանց check-up 35 տարեկանից հետո
Երբ կինը հատում է 35-ի շեմը, շատ բան է փոխվում։ Այլևս չի կարելի ապավինել միայն «լավ եմ զգում» զգացողությանը։ Դա բավարար չէ։ Մարմինը, որքան էլ ամուր լինի, ժամանակի հետ կրում է իր հետքերը։ Մեր մոտ ընդունված է դիմել բժշկին, երբ ցավն արդեն անտանելի է, կամ երբ խնդիրն այնքան է սրվել, որ այլևս հնարավոր չէ անտեսել։ […]
Գենետիկ թեստեր․ ում և ինչու են անհրաժեշտ
Շատերը կարծում են, թե գենետիկ թեստերը գիտաֆանտաստիկայի ոլորտից են, կամ դրանք անհրաժեշտ են միայն շատ հազվագյուտ, բարդ հիվանդությունների դեպքում։ Սա լուրջ թյուրըմբռնում է։ Իրականում, գենետիկ թեստավորումը, հատկապես գենետիկ խորհրդատվության հետ համատեղ, այսօր դարձել է ժամանակակից բժշկության կարևորագույն գործիքներից մեկը, որն օգնում է հասկանալ մեր առողջության հիմքերը։ Սա ոչ թե ապագայի, այլ ներկայի բժշկությունն է՝ ուղղված […]
Մարզիկների համար check-up
Մարզիկները հաճախ կարծում են, որ առողջ են: Եվ իրականում, նրանք ավելի առողջ են, քան մեծ մասը: Բայց սա ամբողջ ճշմարտությունը չէ: Սպորտը, հատկապես ինտենսիվ մարզումները, ծանրաբեռնվածություն են, որը կարող է թաքնված խնդիրներ ստեղծել կամ սրել առկա, դեռևս աննկատ խնդիրները: Մի մտածեք, թե քանի որ վազում եք մարաթոն կամ բարձրացնում եք մեծ կշիռներ, ձեր օրգանիզմն անթերի […]
Շնչահեղձություն և հազ․ ստուգեք թոքերը
Շնչահեղձությունը կամ խրոնիկական հազը շատերի համար դարձել է առօրյա երևույթ, հատկապես, եթե մարդը ծխում է կամ անցել է քառասուն տարեկանը։ Ոմանք պարզապես թողնում են, որ դրանք իրենց կյանքի մի մասը դառնան՝ մտածելով, որ «դե, տարիքս առել եմ», կամ «ծխում եմ, բա ի՞նչ պիտի լինի»։ Սա մահացու սխալ է։ Այդ ախտանիշները մարմնի ազդանշաններն են, որոնք պահանջում […]
Տղամարդկանց check-up 40 տարեկանից հետո
40 տարեկանը շատ տղամարդկանց համար միայն անձնագրում նշված թիվ չէ։ Դա սահմանագիծ է, որից հետո մարմինը սկսում է այլ կերպ աշխատել։ Շատերը կարծում են, որ քանի դեռ ոչինչ չի ցավում, բժշկի մոտ գնալու կարիք չկա։ Սա ամենամեծ սխալն է։ Հենց այս տարիքից է, որ հիվանդությունները սկսում են «թաքնված» զարգանալ՝ չտալով ակնհայտ ախտանշաններ։ Հենց այս պատճառով […]
Մաշկի խնամք 40-ից հետո
40-ից հետո մաշկը չի ներում անուշադրությունը։ Այս տարիքը շրջադարձային է. այն, ինչ աշխատում էր երեսունում, այլևս բավարար չէ։ Մաշկը, որքան էլ խնամեք, սկսում է իր կանոնները թելադրել։ Շատերը հույսը դնում են գովազդված քսուքների վրա կամ պարզապես փորձում են չնկատել փոփոխությունները։ Սա սխալ է։ Մաշկի խնամքը 40-ից հետո պահանջում է գիտակցված մոտեցում և հաճախ՝ կոսմետոլոգի միջամտություն՝ […]
Պատրաստում նարկոզին․ ինչ պետք է իմանա պացիենտը
Նարկոզին պատրաստվելը. ինչ պետք է իմանա պացիենտը Բուժման այն քայլը, որից շատերն են վախենում, բայց որի մասին քչերն ունեն իրական պատկերացում՝ դա նարկոզն է։ Շատերը կարծում են, թե նարկոզը պարզապես քնացնելն է, մի բան, որը բժիշկն անում է, որպեսզի դուք ոչինչ չզգաք վիրահատության ընթացքում։ Սա վտանգավոր մտածելակերպ է։ Նարկոզը վիրահատության անբաժանելի մասն է, և դրան […]
Խնդրահարույց մաշկ մեծահասակների մոտ․ պատճառներ և բուժում
Մեծահասակների մոտ մաշկային խնդիրները՝ հատկապես պզուկները, դեմքի կամ մարմնի այլ հատվածներում, շատերին են անհանգստացնում։ Սա ոչ թե անցողիկ պատանեկան փուլ է, այլ լուրջ բժշկական վիճակ, որը պահանջում է մասնագիտական մոտեցում։ Մարդիկ հաճախ մտածում են, որ դա պարզապես «փոքրիկ թերություն» է, որը կանցնի ինքնին, կամ որ այն կապված է միայն հիգիենայի հետ։ Դա խորը մոլորություն է։ […]
Երբ դիմել акушер-գինեկոլոգի․ ահազանգող ախտանիշներ
Կնոջ օրգանիզմը նուրբ համակարգ է, որն իր աշխատանքի մասին ազդանշաններ է տալիս։ Սակայն հաճախ մենք անտեսում ենք այդ ազդանշանները՝ մտածելով, որ «կանցնի ինքն իրեն» կամ «սա նորմալ է»։ Այս մտածելակերպը, հատկապես մեր իրականության մեջ, երբ շատերը սովոր են ամեն ինչ հետաձգել մինչև վերջին պահը կամ հույս դնել ժողովրդական բուժումների վրա, կարող է կործանարար լինել։ Ուշադիր […]
Վարակիչ հիվանդություններ ճանապարհորդությունից հետո
Արձակուրդները, նոր վայրերը, այլ մշակույթները՝ հիանալի է, ճիշտ է։ Յուրաքանչյուր ճանապարհորդություն հիշողություններ է թողնում, որոնք մեզ հետ են մնում երկար տարիներ։ Բայց կա մի «բայց»։ Մեզ հետ կարող են վերադառնալ ոչ միայն հաճելի հիշողությունները, այլև այն, ինչից մենք հաճախ չենք պաշտպանված մեր տանը՝ տարբեր վարակիչ հիվանդությունները։ Ճանապարհորդություններից հետո առաջացող վարակիչ հիվանդությունները լուրջ խնդիր են։ Շատերը […]
Սեռավարակներ առանց ախտանիշների․ թաքնված վտանգներ
Անտեսանելի սպառնալիք, որի մասին շատերը չեն խոսում, կամ էլ ուղղակի չգիտեն։ Սա այն է, ինչ իրականում կանգնած է սեռավարակների՝ ՍՎՎ-ների թաքնված վտանգների հետևում։ Դրանք վարակներ են, որոնք կարող են ամիսներ, երբեմն էլ տարիներ շարունակ «լուռ» մնալ ձեր օրգանիզմում՝ առանց որևէ ախտանիշի։ Մարդը շարունակում է իր սովորական կյանքը, հնարավոր է նույնիսկ նոր զուգընկերներ ունենա՝ չիմանալով, որ […]
Հղիության պլանավորում․ գինեկոլոգի դերը
Շատ կանայք մտածում են՝ «երբ որոշենք երեխա ունենալ, կփորձենք, կստացվի»։ Եվ դա նորմալ է։ Բայց կա մի մեծ տարբերություն պարզապես փորձելու և գիտակցված պատրաստվելու միջև։ Այդ տարբերությունն անդրադառնում է ձեր և ապագա երեխայի առողջության վրա։ Մենք հաճախ մտածում ենք, որ մեր մարմինը «ինքնին» գիտի՝ ինչպես պետք է լինի։ Բայց իրականում, հղիության պլանավորումը լուրջ մոտեցում է […]