Երբ է պետք մանկաբույժ դեռահասին

Դեռահասության տարիքը հաճախ թյուրիմացության պատճառ է դառնում. երեխան այլևս մանուկ չէ, բայց դեռահասի օրգանիզմը նույնպես մեծահասակի օրգանիզմ չէ։ Շատ ծնողներ մտածում են, որ մանկաբույժի դերը մինչև 12-14 տարեկանն է, իսկ հետո կարելի է դիմել ընտանեկան բժշկի կամ ընդհանրապես սպասել մինչև որևէ խնդիր ի հայտ գա։ Սա խորը սխալ է, որը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ։ Մի թերագնահատեք դեռահասության շրջանում մասնագիտացված բժշկական հսկողության կարևորությունը։

Դեռահասը մանկուց դուրս է եկել, բայց մեծահասակ դեռ չէ. Ի՞նչ է փոխվում

Դեռահասությունը բուռն փոփոխությունների շրջան է՝ ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ հոգեկան։ Երեխայի մարմինը սկսում է արագորեն փոխվել. հորմոնալ փոփոխություններ, աճի թռիչքներ, սեռական հասունացում։ Սրանք ոչ միայն արտաքին տեսքի, այլև ներքին օրգանների, նյարդային համակարգի, նյութափոխանակության լրջագույն վերակառուցումներ են։ Միաժամանակ, դեռահասը բախվում է հոգեբանական բարդություններին՝ ինքնորոշման խնդիրներ, սթրես, ճնշում հասակակիցների կողմից, ակադեմիական ծանրաբեռնվածություն։ Այս ամենը պահանջում է հատուկ մոտեցում, որը մեծահասակների բժշկությունը հաճախ չի կարող ապահովել։ Մանկաբույժը, որը տասնյակ տարիներ հետևում է երեխաներին, հստակ պատկերացում ունի զարգացման բոլոր փուլերի մասին և կարող է ժամանակին նկատել շեղումները:

Երբ է անհրաժեշտ մանկաբույժ դեռահասի համար. Խորհրդատվություն, որը չի կարելի հետաձգել

Եկեք հասկանանք, թե կոնկրետ որ դեպքերում է անհրաժեշտ մանկաբույժ դեռահասի համար, և ինչու է կարևոր բժշկի խորհրդատվություն ստանալը:

Առողջության ընդհանուր վերահսկողություն

• Կանոնավոր զննումներ. Նույնիսկ եթե դեռահասը ոչ մի բանից չի բողոքում, տարեկան կանոնավոր այցելությունները մանկաբույժին անհրաժեշտ են։ Բժիշկը գնահատում է աճի տեմպերը, քաշը, հասունացման փուլը, արյան ճնշումը և այլ կենսական ցուցանիշներ։ Սրանք հաճախ առաջին նշաններն են, որոնք կարող են հուշել թաքնված խնդիրների մասին։
• Պատվաստումներ. Դեռահասության տարիքում նույնպես կան պարտադիր կամ խորհուրդ տրվող կրկնակի պատվաստումներ՝ բուժելու որոշ հիվանդությունների դեմ իմունիտետը (օրինակ՝ կարմրուկ, խոզուկ, կարմրախտ, կապույտ հազ, դիֆթերիա, փայտացում, ՄՊՎ): Մանկաբույժը կտեղեկացնի ձեզ այդ մասին։
• Կանխարգելում. Բժիշկը կարող է քննարկել դեռահասի հետ առողջ ապրելակերպի, սննդակարգի, ֆիզիկական ակտիվության կարևորությունը՝ կանխելու համար ապագա խնդիրները։

Դեռահասային տարիքի հատուկ խնդիրներ

• Մաշկային խնդիրներ. Դեմքի և մարմնի վրա հորմոնալ ակտիվության հետ կապված ցաներն ու բշտիկները (ակնե) ոչ միայն կոսմետիկ, այլև հոգեբանական խնդիր են։ Մանկաբույժը կարող է ուղղորդել կամ ինքնուրույն բուժում նշանակել։
• Սննդային խանգարումներ. Անորեքսիա, բուլիմիա, ճարպակալում. այս խնդիրները հաճախ սկսվում են դեռահասության տարիքում և պահանջում են անհապաղ բժշկական միջամտություն։ Մանկաբույժը կլինի առաջին օղակը՝ հայտնաբերելու և համապատասխան մասնագետների մոտ ուղղորդելու համար։
• Սեռական հասունացման հետ կապված հարցեր. Աղջիկների մոտ դաշտանային ցիկլի խանգարումներ, տղաների մոտ՝ հասունացման հետ կապված այլ խնդիրներ. այս հարցերը դեռահասները հաճախ ամաչում են քննարկել ծնողների հետ, բայց մանկաբույժի հետ կարող են ավելի ազատ լինել։
• Քրոնիկ հիվանդությունների կառավարում. Եթե դեռահասն ունի քրոնիկ հիվանդություն (օրինակ՝ ասթմա, շաքարային դիաբետ), մանկաբույժը շարունակում է վերահսկել բուժման ընթացքը՝ հաշվի առնելով օրգանիզմի փոփոխվող կարիքները։
• Սպորտային վնասվածքներ. Ակտիվ սպորտով զբաղվող դեռահասների մոտ վնասվածքների կանխարգելման և բուժման հարցերում մանկաբույժը կարևոր դեր ունի։

Հոգեկան և էմոցիոնալ առողջություն

• Սթրես, անհանգստություն, դեպրեսիա. Դեռահասության շրջանը հոգեբանական խոցելիության շրջան է։ Դեռահասների մոտ հաճախ են հանդիպում տրամադրության փոփոխություններ, անհանգստության զգացում, քնի խանգարումներ, որոնք կարող են դառնալ դեպրեսիայի նշաններ։ Մանկաբույժը կարող է լինել առաջինը, ով կնկատի այդ նշանները և կառաջարկի համապատասխան քայլեր, այդ թվում՝ հոգեբանի կամ հոգեբույժի ուղղորդում։
• Վարքագծային խնդիրներ. Ագրեսիա, փակվածություն, դպրոցական անհաջողություններ, սոցիալական մեկուսացում. այս ամենը կարող է լինել առողջական կամ հոգեբանական խնդրի դրսևորում։
• Նյութերի օգտագործման կանխարգելում. Դեռահասության շրջանում շատերը փորձում են ծխախոտ, ալկոհոլ կամ այլ նյութեր։ Մանկաբույժը կարող է գաղտնի և վստահելի մթնոլորտում քննարկել այդ ռիսկերը և կանխարգելել հնարավոր խնդիրները։

Միֆեր և իրականություն. Ինչու՞ են ծնողները երբեմն սխալվում

Շատ ծնողներ կարծում են, որ դեռահասը պետք է դիմի մեծահասակների բժշկի կամ ընդհանրապես բուժվի «ժողովրդական մեթոդներով»։ Սա վտանգավոր մոտեցում է։ Ահա մի քանի տարածված մտածելակերպ, որոնցից պետք է խուսափել.

• «Նա մեծ է, թող գնա մեծահասակների բժշկի». Մանկաբույժը ոչ թե տարիքային սահմանափակումով, այլ զարգացող օրգանիզմի առանձնահատկություններով է զբաղվում։ Մանկաբույժի մասնագիտացումը հենց մանկության և դեռահասության շրջանի բոլոր նրբություններին տիրապետելն է։ Մեծահասակների բժիշկը չի կարող ունենալ այդ խորը գիտելիքները մանկական տարիքային փոփոխությունների մասին։
• «Եթե չի բողոքում, ուրեմն ամեն ինչ կարգին է». Շատ խնդիրներ դեռահասության շրջանում ընթանում են թաքուն կամ քիչ արտահայտված ախտանիշներով։ Դեռահասները հաճախ թաքցնում են իրենց խնդիրները, ամաչում են կամ պարզապես չեն հասկանում, որ դա բուժման կարիք ունեցող խնդիր է։ Միայն մասնագետը կարող է նկատել թաքնված ախտանշանները կանոնավոր զննումների ժամանակ։
• «Հայաստանում բոլորս էլ ժողովրդական մեթոդներով ենք բուժվել, ոչինչ». Սա հատկապես բնորոշ է մեր իրականությանը։ Շատերը հենվում են հին սովորույթների վրա՝ բույսերով թեյեր, մեղրով կաթ կամ հարևանի խորհուրդներ։ Մի շարք դեպքերում սա կարող է անվնաս լինել, բայց երբ խոսքը վերաբերում է դեռահասի զարգացող օրգանիզմին կամ լուրջ հիվանդություններին, նման մոտեցումը ոչ միայն անարդյունավետ է, այլև վտանգավոր։ Միայն բժիշկը կարող է ճիշտ ախտորոշել և բուժում նշանակել։
• «Միայն շտապ դեպքերում». Հաճախ մարդիկ բժշկի են դիմում միայն այն ժամանակ, երբ իրավիճակն արդեն լուրջ է և պահանջում է անհապաղ միջամտություն։ Սա ուշացած մոտեցում է, որը կարող է բարդացնել բուժումը և երկարացնել վերականգնման շրջանը։ Կանխարգելումը և վաղ ախտորոշումը միշտ ավելի արդյունավետ են։

Մեր իրականությունը. Երբեմն դժվար է, բայց պարտադիր

Հասկանալի է, որ Հայաստանում երբեմն դժվար է գտնել ճիշտ մասնագետ, հերթեր են լինում պետական պոլիկլինիկաներում, իսկ մասնավոր կլինիկաների ծառայությունները կարող են թանկ թվալ։ Բացի այդ, շատերը նախընտրում են բուժվել «ծանոթ-բարեկամ» տարբերակով, ինչը միշտ չէ, որ արդյունավետ է։ Սակայն այս դժվարությունները չեն կարող արդարացում լինել դեռահասի առողջությունը անտեսելու համար։ Մանկաբույժի կանոնավոր այցելությունները պարտադիր են, և դրանք հնարավորություն են տալիս ժամանակին հայտնաբերել և լուծել խնդիրները՝ նախքան դրանք կդառնան անդառնալի։ Մեր երկրում մենք պետք է սովորենք բժշկին դիմել ոչ թե միայն հիվանդության, այլև կանխարգելման նպատակով։ Այդպես մենք կկարողանանք խուսափել շատ ավելի մեծ խնդիրներից ու ծախսերից:

Դեռահասությունը ֆիզիկական և հոգեբանական առողջության հիմքերը դնելու ժամանակաշրջանն է։ Մանկաբույժը այս ընթացքում դեռևս ձեր ամենահուսալի դաշնակիցն է։ Նա կարող է լինել դեռահասի համար ոչ միայն բժիշկ, այլև խորհրդատու, ում հետ նա կարող է քննարկել այն հարցերը, որոնք ամաչում է բարձրաձայնել ծնողների հետ։ Մի սպասեք, մինչև որևէ ակնհայտ խնդիր ի հայտ գա։ Կանոնավոր զննումները, բաց և վստահելի հարաբերությունները բժշկի հետ՝ ահա այն բանալին, որը կօգնի ձեր դեռահասին առողջ և լիարժեք մեծանալ։

Եթե դեռ մտորումների մեջ եք, ավելի լավ է ապահովագրվել և հարցնել մասնագետին։ Գրանցվեք մանկաբույժի մոտ: